1. YAZARLAR

  2. Mustafa ÖZYURT

  3. 105- TÜRK SULTANLARINDAN ABDULLAH HAN
Mustafa ÖZYURT

Mustafa ÖZYURT

mustafa özyurt
Yazarın Tüm Yazıları >

105- TÜRK SULTANLARINDAN ABDULLAH HAN

A+A-


  Abdullah Han, Safevilere ve Ruslara karşı, zamanın en büyük devleti Osmanlılarla münasebet kurdu.
         Özbek Sultanı Abdullah Han ve Osmanlı Sultanları, doğu ve batı Türklüğü ile Ehl-i sünnet müslümanları birbirinden ayıran Safevileri ortadan kaldırmak istediler. Devrin en mükemmel silah ve tekniğine sahip olan Osmanlılar, Özbeklere ateşli silahlar, teknik alet ve edavat ile bunları kullanacak eleman gönderdiler. Osmanlılardan aldığı teknik yardım, Abdullah Han’ın hâkimiyetini kuvvetlendirdi. Bu yardımlarla Safevilere, Rus ve asilere karşı daha da üstün duruma geçti. 
         Abdullah Han, maddi kuvvetlerin yanında manevi kuvvetleri de seferber etti. Pek çok Evliya ve âlim yetiştiren Mavera-ü-nnehr ve Türkistan’daki Allah dostlarını yardımlarıyla, İslamiyeti yayıp Ehl-i sünnet itikadını kuvvetlendirmeye çalıştı. Bu gün bile normal hayat sürmeye müsaid olmayan Sibirya’ya, Buhara ve Harzem’den Alperenler (Derviş gaziler), islamiyet’i anlatmaya gittiler.
         Abdullah Han, isyan ve sapıklıktan dönmeyenlere karşı, önce nasihatçi gönderir, nasihat dinlemeyip de; isyan, ihanet ve sapıklıkta israr edenler üzerine de, askerlerini seferber ederdi.
          Osmanlılar ve Babürlü’ler ile ittifak neticesinde, Safevilere ve Rus’lara karşı destanlaşan mücadeleler verdi. Çok hayırlı neticeler alındı. Doğu batı İslam âlemini birleştirmek için, Safevi- İran engeli ve Rus’ların Asya’ya yayılmasını önlemek için, Don-Volga kanalını açmaya teşebbüs etti. Bu kanalla Osmanlılar, Don ve Volga nehirleri vasıtasiyle Hazar denizine ulaşmak ve Asya’daki Ehl-i sünnet itikadındaki Müslümanlar ile daha yakın münasebet kurmak istiyordu. 1587 senesinde Osmanlılara elçi göndererek, Ejderhan da denilen Astırhan Hanlığı arazisine sefer tertiplenmesini istedi. Osmanlılar tarafından isteği kabul görüp iyi neticeler alındı. Arzuları gerçekleşti. Rusların, daha on altıncı asrın sonların da Orta Asya da görünmesinin önüne geçti idil nehrinin doğusundaki bütün memleketleri, Türkistan’ı nüfuzu altına aldı.    
        Âlimlere ve Evliyaya hiç kusur etmeyen Abdullah Han, savaşa çıkmadan önce onlara danışır. Uygun görülmeyen işi yapmazdı. Yine böyle bir sefer başlangıcında hazırlıklarını yapıp, ikide bir Ehl-i sünnet Müslümanları taciz eden, Safeviler üzerine savaş açmanın caiz olup olmadığını âlimlerden sordu. Zamanın büyük âlimi, İmam-ı Rabbani Ahmed Fârukî Serhendi hazretleri, meşhur Redd-i Revafıd risalesini yazarak, Abdullah Han’a gönderdi.
 

Bu yazı toplam 298 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.