1. YAZARLAR

  2. Dursun Seyis

  3. 12 EYLÜL…
Dursun Seyis

Dursun Seyis

Dursun Seyis
Yazarın Tüm Yazıları >

12 EYLÜL…

A+A-

Bu tarihin Türk siyasi ve demokrasi tarihinde yeri çok önemli ve derin izleri bulunmaktadır.

Bu tarihi daha yeni nesil bilmeye bilir ama, Yaşı 30 ve üzerinde olanlar çok iyi hatırlayacaktır.

Türk Siyasi hayatı ve Demokrasi bu tarihte çok ciddi bir darbe görmüş ve demokrasi askıya alınmıştı.

İsterseniz o tarihe dönelim.

12 Eylül 1980 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetleri emir komuta zinciri içerisinde ülke yönetimine el koymuştu.

 O yıl doğan çocuklar şimdi  yaklaşık 40  yaşında, 10 yaşında olan çocuklarda bu gün 45 yaşında .

12 Eylül  sabah saat 04.00 te Askeri ihtilal sonunda Türkiye Büyük Millet Meclisi ve bütün siyasi partiler kapatıldı. Milletvekillerinin görevlerine son verildi.  Darbenin ardından o dönemin siyasi liderleri  merhum SÜLEYMAN DEMİREL, BÜLENT ECEVİT, NECMETTİN ERBAKAN, VE ALPARSLAN TÜRKEŞ’E siyaset yasağı getirildi tutuklanarak Zincirbozan’a gönderildi.

Ülke yönetimine el koyan komuta kademesi kurduğu Milli Güvenlik Konseyi ile TBMM’nin yerine geçerek kanunlar yaptı ve ülkeyi hatırladığım kadarıyla 150 kurucu meclis, bir hükümet gibi 1983 yılına kadar yönetti.

12 Eylül 1980’de yaşananlar Türkiye’nin bugünkü siyasetine, insanına, toplumuna, düzenine ışık tutar. Tarihi bilmeden bu günü ve yarını anlamak olmaz derler o yılları yaşatanlara hatırlatmak ve yeni nesillere anlatmak gerekir.

Haklarında idam cezası verilenlerden 50 kişi asıldı. Asılanların 27’si siyasi hükümlüydü. Bu dönemde 650.000 kişi göz altına alındı. 1 milyon 683 bin kişi fişlendi. Açılan 210 bin davada 230 bin kişi yargılandı.

Kasım 1982'de yapılan referandumu ile Milli güvenlik kurulunca hazırlatılan Anayasa halkın yüzde 91,37 evet oyuyla kabul  edildi.  Kenan Evren Cumhurbaşkanı oldu. 1982 Anayasına göre 12 Eylül 1980 öncesi dönemin siyasetçilerine 5 ve 10 yıl süreyle yasaklar getirildi.

Yeniden düzenlenen Siyasi Partiler Kanunu'nu ile Seçim kanunu 1983 yılı  Haziran ayında MGK'nin onayından geçip yürürlüğe girdi. MGK, siyasi parti kurucuları listesini olduğu gibi milletvekili adayları listesini de inceleyerek uygun bulmadıkları kişileri veto etme yetkisi getirildi.

Ülke ve seçim çevresinde yüzde 10 baraj uygulaması getirildi. Nisan 1983 sonlarında, yeni siyasi partilerin kurulması için siyasi etkinlikler kademeli olarak serbest bırakıldı.

Yasal düzenlemeler merkez sağ ve merkez solda iki siyasi partinin oluşmasına izin verecek biçimde yapılmıştı. Ancak istedikleri gibi olmadı bazı etkin çevrelerin isteği doğrultusunda 1983 yılında yapılan Milletvekili seçimlere üç parti katıldı. Bunlar merhum Turgut Özal’ın başkanı olduğu Anavatan, merhum Necdet Calp’ın başkanı Halkçı Parti ve yine merhum Turgut Sunalp’ın kurduğu  Milliyetci Demokrasi partisi seçimlere katıldı . Kurulan diğer partilerin kurucu üyeleri MGK veto edildiği için seçimlere katılamadılar.Emekli orgeneral Turgut  Sunalp başkanlığına 16 Mayıs 1983 tarihinde Milliyetçi Demokrasi Partisi (MDP)kuruldu. Parti amblemi SİYAH HOROZ resmiydi.12 Eylül sonrasında bu parti ilk kurulan partiydi.

Kurulan 2. Parti ise merhum  Turgut Özal başkanlığında 20 Mayıs 1983 tarihinde Anavatan Partisi kuruldu. Parti amblemi Türkiye haritası Petek üzerinde ARI resmiydi.

3. parti  ise merhum Necdet Calp başkanlığında  21 Mayıs 1983 tarihinde Halkçı Parti kuruldu. Parti amblemi GÜNEŞ resmiydi.

Yapılan seçimler sonunda halkın verdiği  oyları sonunda  Anavatan Partisi birinci , Halkçı Parti  ikinci, Milliyetçi Demokrasi Partisi üçüncü olarak  TBMM  temsil edildiler.

Seçimler sonunda beklediği oyu alamayan  Milliyetçi Demokrasi Partisi (MDP) 1986 yılında yapılan genel kurulda partinin kapatılması kararı aldı.

Yukarıdaki bilgilerin büyük bölümünü değerli dostum Arkadaşım  A. Kemal Başaran’dan aldım. Bende 12 Eylül 1980 yılında  30 yaşında idim. Kendi bilgilerim ile  Kemal Başaran’ın bilgilerini sizlere böylece sundum.

12 Eylül müdahalesi ne 27 Mayıs, ne 12 Mart müdahalesine benzerdi. Bu kez Türkiye’nin temel yapısı yeniden düzenlendi ve bir daha değiştirilmemesi için önlemler alındı.

Peki 12 Eylül’e nasıl gelindi ?

Türk Ordusu neden 10 yılda bir yönetime müdahale eder oldu?

12 Eylül’ü batı dünyası destekledi. Ecevit ile Erbakan ve Demirel arasındaki gizli görüşmeler ve pazarlıklarda neler konuşuldu? Siyasi liderler neden anlaşamadılar ?Asker neden ve nasıl bir Türkiye kurmak istedi ?

 Bunlar çok derin konular…

MDP’nin amblemi siyah Horoz Şimdi  Afyon Gazlıgöl’de Başaranlar Tesisinde mütevazi köşesinde duruyor.

Şimdi isterseniz birde o tarihte söylenen sözlerden bahsedelim.

Bakınız M. Kemal Atatürk ne diyor ?

Kumandanlar askerlik vazifesi ve icabatını düşünürken ve tatbik ederken, dimağını siyasi mülahazaların tesirinde bulundurmaktan kaçınmalıdırlar. Siyasi cihetin icabanı düşünen başka vazifedarlar olduğunu unutmamalıdırlar.

Memleketin genel hayatında orduya siyaseten tecrit etmek ilkesi, cumhuriyetin her an sözünü ettiği bir noktadır. Şimdiye kadar takip edilen bu yolda, cumhuriyet orduları vatanın emin ve metin hamisi olarak hürmet ve kuvvet mevkiinde kalmışlardır.

Yine 1961 Anayasanı 4. Maddesi:
 

“Egemenlik kayıtsız şartsız Türk Milletinindir.” Egemenliğin kullanılmsı, hiçbir surette belli bir kişiye, zümreye ve sınıfa bırakılamaz. Hiçbir kimse veya organ, kaynağını anayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanamaz.”

30 Eylül 1980  Kenan Evren’in konuşması:

Hiçbir zaman asker olduğunuzu unutmayın. Bu yaşlarda sakın ola ki, politika ile uğraşmayın. Ne zaman ki, bir ordu politikanın içine girmiştir, o ordu yavaş yavaş disiplinini kaybetmeye ve yavaş yavaş çökmeye başlamıştır. Onun içindir ki, bizim yaptığımız harekatı kendinize sakın ola ki, misal olarak almayınız ve sakın ola ki, politikaya karışmayınız.

+++  

Demokrasilerin en kötüsü, diktatörlerin en iyisine tercih edilir. ( Ruy BARBOSA)

Allah  Türk Milletine bir daha iyisiyle, kötüsüyle  böyle günler, darbeler yaşatmasın.

Bu yazı toplam 195 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.