1. YAZARLAR

  2. Mustafa ÖZYURT

  3. 51- KÖK BÖRİ
Mustafa ÖZYURT

Mustafa ÖZYURT

mustafa özyurt
Yazarın Tüm Yazıları >

51- KÖK BÖRİ

A+A-

        Erbil Atabeyi. Adı El-Malik el-Muazzam Muzafferdir. İlim adamlarına çok hürmet eder ve ilgilenirdi. Cami, medrese, han, misafirhane, hasta hane; dul ve yaşlı kadınlar, süt emen yetim çocuklar için bakım evleri ve çocuk yuvaları yaptırdı. Çocuklara sütanneler tuttu. Körler için, dört tane alil hane, kurdurdu ve bütün bunların masraflarını karşılamak üzere zengin vakıflar tesis etti. Fakirler, ihtiyar ve muhtaçlara, her gün ekmek, mevsimlere göre de elbise ve diğer ihtiyaçlarını dağıtırdı.

       Erbil misafirhanelerinde yedirip yatırılan herkese giderken de yol paraları verilirdi. Her yıl hac seferleri tertip ederdi. Hacıların yoldaki emniyetini sağlamak için yanlarına muhafız verirdi. Ayrıca memurlar tayin edip, ellerine bol miktarda para vererek Mekke-i Mükerreme ve Medine-i Münevverdeki fakir ve muhtaçlara dağıttırırdı. Mekke-i Mükerreme de çok hayratı vardı. Arafat’a ilk olarak su getirdi. En büyük zevki, sofilerin, âlimlerin sohbetinde bulunmak. Onların münazaralarını dinlemek idi. Bunun için çok zaman medrese ve hânegâhlarda sabahlardı. Erbil, zamanında, ilim, irfan ve medeniyet merkezi olmuştu. Şehrin kalesini iyice tamir ettirdi. Yeni binalar yaptırdı. Peygamber efendimizi(s.a.v) çok sevdiğinin işareti olarak İslam âleminde ilk, büyük, muhteşem mevlit törenleri düzenlendi. Zamanla, törenler bütün İslam âlemine yayıldı. Mezarı Küfe’de hazreti Ali’nin Kabri yanındadır.(Türk sultanları, sh.314.

        KUTBÜDDİN AYBEK

       Hindistan’da Delhi Türk sultanlığının kurucusu. Türkistanlı olup, ailesi doğum tarihi ve yeri bilinmemektedir. Kutbiddin Aybek, 1210 senesinde harp talimi için, çevgen oynarken, geçirdiği bir kaza sonunda vefat etti. Lahor da defin olundu.

     İcraatları son derece güzel, İslamiyeti hâkim kılmak için, zaferden zafere koştu. İslam dinine uymayan vergileri kaldırdı. Sosyal hayatı düzene soktu. Tarih-i Fahrüddin Şah’da onun hakkında şöyle yazmaktadır.

       “ O öyle bir adalet kurmuştu ki, etrafına toplanmış çeşitli ülkelerden ve kabilelerden insanların çokluğuna rağmen, kimse kimseden zorla ne bir tutam ot, ne de bir lokma ekmek alabildi.”

     Tac-ül-measir’de de onun adaleti hakkında şöyle yazmaktadır:” Aybek’in sulh ve sükûn içinde geçen idaresinde, hazinelere muhafız koymaya, sürülere çoban tutmaya gerek yoktu. Kurtla, kuzu aynı kaynaktan su içiyordu. Hırsız ve hırsızlığın adı bile duyulmazdı.”

      Adil bir idare kurdu ama bunun devamlılığını da sağladı. Bunu da ulema ve ilme değer vererek, ilim ve irfan sahiplerinin çoğalmasıyla bu hali devam ettirdi. Ayrıca; âlim, sanatkâr ve okuyucuların faydalanacağı zengin bir kütüphane yaptırdı ve ilme büyük hizmette bulundu. Devrinde Hindistan’ın en büyük evliyası Muınüddin Çeştî, Ecmir’e gelip yerleşti. Hindistan’ın manevi fatihi olan bu büyük zatın talebeleri Hindistan’ın yeni fetih edilen beldelerine dağılarak feyiz ve bereket saçtılar.(Türk sultanları, sh.317  (Devam edecek)  

 

Bu yazı toplam 149 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.