1. YAZARLAR

  2. Mustafa ÖZYURT

  3. 99- SULTAN MELİKŞAH
Mustafa ÖZYURT

Mustafa ÖZYURT

mustafa özyurt
Yazarın Tüm Yazıları >

99- SULTAN MELİKŞAH

A+A-

Melikşah, en verimli olabileceği bir yaşta, otuz sekiz yaşında vefât etti. Yiğirmi sekiz senelik saltanatı esnasında devleti Kaşkar’dan Batı Anadolu’ya, Kafkasya’dan Yemen’e kadar genişletti. Bağdad’da vefât eden Sultan’ın naşı Isfahan’a nakledilerek kendisi için yaptırdığı Medresedeki türbesine defn edildi. Orta boylu, geniş omuzlu ve güzel yüzlüydü. Büyük bir devletin hükümdarı olmasına rağmen yumuşak tabiatlı bir zat idi. Sarayın’da daima devrin âlimleriyle sohbet ederek onların kıymetli fikirlerini alırdı. Her cins silahı mükemmel kullanır ve iyi ata binerdi.
           Devrinde kendisine hep yardımcı olan Nizamülmülk gibi bir vezirin bulunması kendisi için en büyük kazançdı. Nizamülmülk ona şöyle nasihat etmişti.”Ey âlemin sultanı! Ben sana öyle bir manevi ordu meydana getirdim ki, onların duâları arşa ve Hak Teâlâ’nın huzuruna kadar çıkar. Hâlbuki askerlerin okları bir milden öteye gitmez”.
          Sultan Melikşah’ın sahip olduğu unvanlara kendisinden önce hiçbir sultan kavuşamamıştı. Yaptığı fetihlerde hiç mağlup olmadığı için “Ebu’l-Feth”; Sahib olduğu ülkelerin genişliğini belirtmek için Es-Sultan’ül-Azam, Sultan’ül-Âlem”, Şehinşah-i âzam”; Emrindekilere ve halkına adil davranışından dolayı “Es-Sultan’ül-Adil” gibi lakapları daima ismiyle beraber söylenmiştir. Nizamülmülk, onun hakkındaki düşüncelerini şöyle dile getiriyordu:
“ Melikşah, Alp-Er-Tunga neslinden olup, dindar, âlimlere hürmet, zahidlere iyilik, fakirlere şefkat ve halka adalet gibi dünya da kimsenin hâiz olmadığı yüksek vasıflara sahip bir cihân hâkimidir”.
          Devrinde bütün Selçuklu ülkelerini imar ettirmiş, halkı refaha kavuşturmuştur. Tertib ettirdiği takvim, Takvimi Celali ismiyle bilinmektedir. Melikşah yarım milyondan fazla askeri olan bir orduya, mükemmelen idare edebilecek askeri bir dehâya da sahipti. Melikşah’ın veziri Nizamül-mülk ile tesis ettiği, idari, askeri, toprak sistemi ve teşkilatı, devrindeki ve sonraki Türk-İslam devletlerinde de tatbik edildi. Devletin hukuki işlemleri için Risale-i Melikşahî diye bir kanunlar mecmuası hazırlatmıştır.
          Melikşah, sık sık îilim adamlarını ziyaret ederdi. Şöyle anlatılır: “ Sultan bir gün Ali bin Hasan Sandalî’yi Cuma namazından sonra görür. Ve kendisini ziyaret etmediğinden serzenişte bulunur. O da cevaben derki:
      “ Sizi ziyaret etmemem sizin padişahların en iyisi olmanız ve benim de âlimlerin en kötüsü olmam içindir. Zira hükümdarların en iyisi âlimleri ziyaret eden, âlimlerin en kötüsü de onların ziyaretine düşkün olandır.” Bu menkıbe Melikşah’ın doğru söze verdiği kıymeti de göstermektedir. Huzuru İmamü’l-haremeyn gibi âlimler kolayca girip çıkmışlardır.(t.g.Türk sultanları s.323) Nizamü-l-Mülk; Siyasetname)Türk cihan hakimiyeti Mefküresi Tarihi; cd-1,sh.285(Devam edecek)
 

Bu yazı toplam 435 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.