1. YAZARLAR

  2. Ahmet Yıldız

  3. Bastırık denince.
Ahmet Yıldız

Ahmet Yıldız

Ahmet Yıldız
Yazarın Tüm Yazıları >

Bastırık denince.

A+A-
Daha önce köşemizde bastırıktan bahsetmiştik. Ben yaklaşık 20 yıldır alışageldiğimiz Karaman İhsaniye Köyünde deri yahut tuluk peynirini bu yıl alamadık.
Amma maliyetten amma ihmaliyetten ne sayarsak sayalım bu yıl İhsaniye tuluk peynirini alamadık.
Keçi veya koyun sütünden yapılan bu peynirlerin ayrı bir tadı vardır. Dağlarında bulunan çeşit çeşit otları yiyen hayvanların sütün yapılmasıdır. Ancak, koyundan, keçiden sütü sağıp peynir haline getiren İhsaniyeli Yörükleri unutmamak gerekir.
Ben buradan yeri gelmişken İhsaniyeli Usta Ali Ünüvar Amcayı rahmetle anıyorum.
Ha bu arada İhsaniyeli Karamanoğlu Mehmet Bey Torunu nüfus müdürüm Nebi Gülcan Konya Selçuklu Tıp Fakültesinde ameliyat oldu kendisini Ahmet Gündüz Başkanla ziyaret ettik Cenabı Allah acil şifalar versin temennisi ile selamlıyorum.
Bu yıl geçti Allah izin verirse gelecek yıl keçi sütünden İhsaniyeliler tarafından yapılmış tuluk peynirimizi şimdiden ayırtalım!
Bizim bölgemizde BASTIRIK denince aklımıza deri peynirlerinin, tereyağının saklandığı yer gelmektedir.
Şimdiki nesil belki hiç hatırlamayacağı belli besinlerimizi yani yiyeceklerimizi saklama usulü idi.
Bastırık bir nevi bizim nesillerin zamanında buzdolabına verilen addır. Diyebiliriz. Köylük yerlerinde eski zamanlarda elektrik ve buzdolabının ve serin yerlerin olmadığı düşüncesi ile dışarıya kurulan bir nevi buzdolabıdır.
Gece soğuğunda yaz dahi olsa soğuk olan yerlerde misal iç anadoluda fazlasıyla kullanılan bir soğutma yöntemidir. Gece soğuğunu alan sebzeler, meyveler, peynirler ve tereyağları gündüz olmadan hava aydınlanmadan daha doğrusu sabah namazı okunmadan kalkılır. Bastırıkta bulunan peynir, yağ, yoğurt ne varsa bunların üzeri keçe ve kalın örtülerle örtülürdü.
Hatta yorganlarla kapatılarak etrafına da çit çekilmek üzerene çıgdenilen bir korumayı da geçirmekle tamamlanmış olan soğuk hava deposu.
Benim çocukluğumda rahmetli annem sabah namazından önce kalkar aşağı mutfak damının hoyraz tarafında önce yumruk büyüklüğündeki taşların üzerine parlak irice Bozdağ kumu dökmüştü.
Bu hazırlamış olduğu yere deri peyniri, süzme yavan yoğurdu olan tulukları koyardı. Akşamın belli saatinde üstünü açardı.
Sabah ezanında önce ise kıl, yün, pamuklu çullar ve çuvallarlarla üstünü örterdi. Biz bu mekâna bastırık derdik.
Bu bastırıktaki deri peynirleri belli disiplin içerisinde saklarsanız muhakkak tadına doyum olmazdı.
Ben şimdi kendi çapımda Karaman İhsaniye köyünden aldığım koyun keçi sütünden yapılmış ve deriye basılmış olan deri peynir güzün getirdikten sonra bir bu usulle suyunu çekmesini sağlarım.
Tabi annem rahmetlinin peynirinin tadını tutmasada yinede ayrı bir damak tadı olmaktadır.
Rahmetli babam da MUNDAR BASTIRIK TUTMAZ oğlum! Derdi. Her ne şartta olursa olsun muhakkak doğru olanı yapın. Diye nasihat ederdi.
Yanlış olan bugün bilinmese de günün birinde yani er veya geç yanlış olduğu ortaya çıkacaktır.
Evet, hala bizim yöremizde mundar bastırık tutmaz sözü söylenmektedir. Gizli kavilden aşikâr çocuk doğar değil mi?
"Mundar (pislik) bastırık (saklama, kapatma) tutmaz" diye.
Yani bu, şu anlama geliyor. Bir yalanı ne kadar söylersen söyle, bir pisliği ne kadar saklarsan sakla, ne kadar kapatırsan kapat bir gün mutlaka yapılan bir hatadan dolayı o yalanın doğrusu ve saklanılan pisliğin kokusu meydana çıkacaktır.
Evet, mundar bastırık tutmaz,
Ancak, tertemiz yapılan bastırık peynirini tadını da mandıra peyniri tutmaz. Öyle değil mi?
Ali Amcamla sohbetten bastırık deri peyniri ve bizim yöremizde söylene gelen mundar bastırık tutmaz sözünü çağrıştırdı.
Bizden sonraki nesillerin bastırığı unutmaması için köşemde siz okuyucularımızla paylaşmak istedim.
Mundar bastırık tutmaz sözünü yaşantımız ve günümüze teşmil ederseniz edin. Diyen Ali Amcamın ellerinden öpüyorum.
 
Bu yazı toplam 363 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.