1. YAZARLAR

  2. Dilek Bülbül

  3. Bir Padişah Geleneği: Havuza Para Atmak
Dilek Bülbül

Dilek Bülbül

Yazarın Tüm Yazıları >

Bir Padişah Geleneği: Havuza Para Atmak

A+A-

Günümüzde süs havuzlarına ya da dinî mekânlardaki havuzlara para atmak âdet olsa da bunun tarihî gerçekliği 1.Mustafa’ya dayanır. Osmanlı padişahlarından 3.Mehmet’in oğlu olan 1.Mustafa zayıf ve narin bir yapıya sahipti. Sık sık türbe ziyaretleri yapar, çokça sadaka dağıtırdı. Sarayda Kur'ân-ı Kerim eğitimi alır, dini eserler okurdu. 1.Mustafa saltanatta gözü olmadığı için tahttan sevinçle inmiş, en küçük memnuniyetsizlik göstermemiştir. Bazı kaynaklarda “Deli Mustafa” olarak da geçen Sultan Mustafa deli değildi. Deliliğine delil olarak gösterilen sarayın havuzundaki balıklara altın para atması olayının arkasındaki gerçek başkaydı. Sultan Mustafa’nın havuzdaki balıklara altın atmasının sebebi; bunu saraydaki hizmetkârlara sadaka vermenin bir yolu olarak benimsemiş olmasıydı.

            Türklerin ana yurdu olan Orta Asya’da Kazaklarda da aynı inanış hâkimdir.Bizdeki havuza para atma geleneği onlarda “Rahmet Kazanı” yahut “Tay Kazanı” diye adlandırılır. Türbe ziyaretinde insanlar “kabirhane” bölümüne girmeden önce içinde su bulunan kazanın önünde durur ve büyük bir saygıyla ilk dualarını burada yapar. Dualarının kabulü için ise kazanın içine para atarlar. Türbe idarecileri gelenlerin paralarını rahatça atabilmeleri için kazanın kenarına küçük bir merdiven dahi yaptırmıştır. Bu gelenek Anadolu’ya farklılaşarak gelse de temelde aynı inanışa hizmet eder. Çünkü; rahmet kazanı diye adlandırılan yerde biriken paralar ziyaretten sonra fakirlere dağıtılırdı.

            Avrupa’da ise bu olay daha ticarîdir. Süs havuzlarında biriken paralar bazı ülkeler için önemli bir gelir kaynağı iken bazı ülkeler havuzlarda biriken paraları çeşitli yardım kuruluşlarına bağışlamaktadır.Örneğin; Roma’da“Aşk Çeşmesi” diye ünlenen Trevi Çeşme’sinde biriken hasılatın miktarı o kadar yüksektir ki çalınma ihtimaline karşı günlük olarak toplanmaktadır ve Katolik yardım kuruluşu “Caritas” aracılığıyla yardıma muhtaç insanlara ulaştırılmaktadır.

            Genel olarak uygulamalarda ufak tefek farklılıklar olsa da insan yaradılışı itibariyle birilerine yardım etme ve bundan mutluluk duymagüdüsüne sahiptir.Çünkü; başkalarına faydalı olma davranışı mutluluğu tetikler.

 

Bu yazı toplam 1287 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar