1. YAZARLAR

  2. Ahmet Yıldız

  3. Çarşamba Çay’ı üzerine tarihi notlar ve tarihi Karaman Köprüsü
Ahmet Yıldız

Ahmet Yıldız

Ahmet Yıldız
Yazarın Tüm Yazıları >

Çarşamba Çay’ı üzerine tarihi notlar ve tarihi Karaman Köprüsü

A+A-

Çarşamba Çayı Çumra’ya hayat veren can veren olmazsa olmaz konumunda olan su kaynağımızdır. Çatalhöyük ile birlikte yani dokuz bin yıldır yağışların konumuna göre deli deli akıp her tarafı sele boğarken yağışların olmadığı zaman da bir damla suya hasret olunan Çarşamba Çayıdır.

Nitekim Tarihçi Hammer Çarşamba Suyunu bulamıyorlar.  Osmanlı ve Karamanoğulları arasındaki sınırı belirleyemiyorlar. Evet, yazın çok kere kuruyan Çarşamba Çayı olan bu Çay Konya’mızın güneyindedir.

Düne bakıp yarına ışık olsun istiyoruz.  İbrahim Hakkı Konyalının Konya Tarihi Kitabının 91ve 92 sayfalarında Çarşamba Çayı’ndan bahsedilmektedir.

Hicri 793 Miladi 1390 yılı sonbaharında Konya Osmanlı sınırlarına girmişti. Konya’nın zapt edildiği ve hakanın adaleti derhal yayılmıştır. Akşehir, Niğde, Aksaray’da kapılarını Osmanlı Ordularına açtılar.( *Aşık Paşazade ve Lütfi Paşa Tarihleri)

Yıldırım Beyazıt Han Karaman oğullarından Alâeddin Bey ile Savaşı üzerine Konya alınmış oldu.

Taşeline kaçan Alâeddin Bey aynı zamanda Beyazıt Hanın eniştesidir. İstiklalin büsbütün elden gideceğini anlayınca barış heyeti göndererek pişmanlığını bildirip, af diledi. Bir daha bozgunculuk yapmayacağını yemin etti.

Yıldırım Beyazıt nedametini kabul etti. Yeni barış muahedesi yapıldı.**(Bezmurezm)

ÇARŞAMBA ÇAYI sınır olarak kabul edildi. Çayın güneyinde yani LARENDE tarafındaki topraklar KARAMANOĞLU’NA bırakıldı. Kuzeyindeki topraklar OSMANLI ÜLKESİNE eklendi.

Başta HAMMER olduğu halde bu ÇARŞAMBA SUYUNU bulamıyorlar ve yeni sınırı tayin edemiyorlar. Yazın çok kere kuruyan bu çay Konya’nı güneyindedir.

Bu mebdei SARIOT Yaylasından başlayarak KARACAHİSAR, SORGUN, DERE, SIRISTAT, FART, PINARCIK Köylerinden geçerek MAVİ BOĞAZA

( Burada not düşelim. 1950’li yıllarda yapılmaya başlayan ve 1960 yılından sonra su tutan APA BARAJI ve şimdi de Mavi Boğaz MAVİ TÜNEL ile taçlanarak ÇARŞAMBA HAVZASI bambaşka boyuta kavuşmuştur.)

Mavi Boğaz ve oradan da AVDAN, APA, DİNEKSARAY, civarından akar.

Ağıl civarında HATUNSARAY ve KAVAK’TAN gelen AKPINAR ÇAYI ile katılaşarak KARAMAN KÖPRÜ civarında ACI GÖLÜ teşkil eder. KARKIN, ALEMDAR, DEDEMĞLU Köylerine akar gider. Bu çayın üstünde Taç vezirin mühim köprüsü vardır. HATUNSARAY VE KAVAK arasına GÖMSE’DE 11 gözlü mühim SELÇUK Köprüsü vardır.

OSMANLI DEVLETİ 11. ABDULHAMİD HAN zamanında Beyşehir Gölünden Çarşamba Havzasını Sulama Projesinden başka yatırımı maalesef göremiyoruz.

ÇARŞAMBA ÇAYI üzerinde onlarca köprü ya SELÇUKLU ya da KARAMANOĞLU eseridir.

Bunun en canlı örneği Beylerce, Gökhüyük Köyü Çumra’ya bağlayan halen ayakta duran yakın zamanda trafiğe kapatılan KARAMAN KÖPRÜSÜ Karamanoğlu Mehmet Beyin kızı tarafından yapıldığı bilinmektedir.

Bundan başka Dineksaray, Balçıkhisar Köylerimizde de aynı şekilde Çarşamba Çayı üzerinde köprüler vardır.

Bu köprüler iki yakayı bir araya asırlarca kavuşturmuştur. Yapanlardan Allah razı olsun. Kıyamete kadar Sadakayı Cariye olan bu eserlerle hesapları hayır olarak kapanmayacaktır.

Bu memlekette böylesi eserlere yapan ve vesile olanlarında aynı şekilde amel defteri kapanmayacaktır.

Ancak, kendi hesaplarına çalışıp hep kendine çalışanlara ise Allah’a havale ediyorum. Ki, böylesi adamlar kalıcı eser bırakanları hizmet anlayışını, manevi hazzını bilemezler, anlayamazlar.

Anlayamaz ve anlamadıkları yetmez. İftira da atarlar.

Çünkü tek sermayeleri budur.

Tarihten bugüne gelen akış içerisinde ÇARŞAMBA ÇAYI ÇATALHÖYÜKLE birlikte 9 bin yıldır Konya Ovasına hayat vermektedir. ÇARŞAMBA ÇAYI geçtiği yerlerde Torosların Bereketli topraklarını getirmiştir.  Hala ÇARŞAMBA ÇAYI civarında tarlalarımız ayrı bir değer taşır. Bereket yüklüdür..

ÇUMRA ŞEKER FABRİKASI yerleşkesi içinde onlarca fabrika ile 21. yüzyılda bir başka taçlanmıştır. Bu tacı göremeyenleri yukarda ifade ettiğim üzere ALLAH’A HAVALE EDİYORUM.

Bugünden tekrar düne dönersek; LÜTFİ PAŞA TARİHİ bu sınırları bu şekilde çok güzel çizmiştir. ÇARŞAMBA SUYUNU sınır yapıp LÂRENDE tarafını KARAMANOĞLU’NA verip KONYA tarafı YILDIRIM HANIN oldu. İbrahim Hakkı KONYALI diye bitiriyor.

Dünden bugüne Çumra için hayat iksiri olan Çarşamba Çayından tarihi sürecinden dem alalım dedik...

Gelelim Karaman Köprüsü önündeki tarihi Han ve Çıngıraklı kuyu ne olduğuna?

 Bizim çocukluk yıllarımızda atmışlı yetmişli yıllarda Çumra Beylerce Köyümüz arasında Çarşamba Çayı üzerinde Karaman Köprüsü vardı. Bu köprünün yanında bir Han ve önünde Çıngıraklı Kuyu vardı. Köprü halen duruyor ve kullanılmamaktadır. Zamanımızda hemen yanına yapılan köprü kullanılmaktadır. Ancak, Han ve önündeki Çıngıraklı Kuyu bir şekilde ortadan kaldırılmıştır. 

Halk arasında Vakıf denilen bu Han ve Çıngıraklı Kuyu önündeki arazi yaklaşık 10 bin metre karelik arazi bugün Çumra belediyesi Kilitli Taş imalatı ve Taş Kırma Hazır Beton şantiyesi bulunmaktadır.

Tarihi konumu gereği bu han ve çıngıraklı kuyunun tekrar yerine konulsa çok iyi olur. Burada Çumra Şeker Fabrikası önündeki Çıngıraklı Kuyu Recep Konuk Başkanın talimatı ile yenilenmiş tarihi konumuyla korunmuştur. Bu güzel vefalı örnekte olduğu Karaman Köprüsü  ve yanındaki Han ve Çıngıraklı Kuyunun restorasyonu yani yenilenmesi yapılmasını özellikle Çumra Tarihi gelişimi olarak önemli olduğunu söylüyor Köprünün yetmişli yıllardaki fotoğrafla birlikte ilgililerin dikkatine sunuyoruz...

333-001.png

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.