1. YAZARLAR

  2. Kerim Candan

  3. Çocuklardaki İstenmeyen Davranışlar – 1
Kerim Candan

Kerim Candan

Yazarın Tüm Yazıları >

Çocuklardaki İstenmeyen Davranışlar – 1

A+A-
Çocuk davranışlarının olumlu ya da olumsuz olmasında ebeveynlerin tutumu birinci derecede etkileyici ve belirleyicidir. Çocuk büyüdükçe, davranışlarının sonuçlarını anlama ve algılaması artıkça da sorumluluk çocuk üzerinde artarak devam etmektedir.

İstenmeyen davranışlarda, tek taraflı olarak ya ebeveyni ya da çocuğu tamamen sorumlu tutmak diğer tarafın çözüm konusunda yeterli çabayı göstermesine engel olmaktadır. Bununla birlikte ebeveynlerin, ebeveyn rolünden dolayı çocuk davranışlarını yönlendirebilme ve yönetebilme konusunda yetkin olmaları beklenir. Çünkü çocuk ebeveynlerin ilgi ve desteğine ihtiyaç duyan bir gelişim dönemindedir, yani çocuktur, hatta her istediğini yapmak isterken bile bir otoriteye de ihtiyaç duyarlar. Bu otorite baskı ve dayatma ile değil de, sevgi, saygı ve Ödül-Ceza’dır.
Ödül, genellikle çocukların her istediğini temin etmek olarak algılanırken, ceza da bağırıp çağırma hatta dayak olarak anlaşılmaktadır. Bu yöntem, çocukta kalıcı bir davranış değişikliğine neden olmayacaktır, çünkü her girişim ve eylemde ödül beklentisi oluşacak ve yeterli çabayı göstermeyecektir. Çünkü çocuk, tutum ve davranışlarını ödül ve ceza üzerine değil de ihtiyaçlarını karşılamak için kendiliğinden harekete geçmesi beklenir.
Çocuk davranışlarını yönlendirmede ödül, doğal olmalıdır. Ebeveynlerin kendilerini ve çocuğu zora sokacak ödüller yerine, yaşına uygun, istenilen davranış gerçekleştiğinde verilmelidir. Örneğin, 7 yaşındaki çocuğa bilgisayar ya da cep telefonu doğru bir ödül değildir. Çünkü her ikisi de her türlü istismar ve zarara açık iletişim araçlarıdır. Ayrıca bilgisayar, çocuğun odasında değil, herkesin oturduğu oturma odası ya da salonda bulunmalıdır.
Çocuklardaki olumlu davranışlara odaklanmak çok önemlidir. Aferin, bu davranışın çok hoşuma gitti, beni mutlu ettin ya da benim için sürpriz oldu gibi sözel ödüller olumlu davranışın daha çok tekrar edilmesine yardımcı olmaktadır. Bu sözel pekiştireçler gerçekten bir işi başardığında, yardımcı olduğunda ya da olumlu bir davranış yaptığında ifade edilmelidir.
            İstenmeyen davranışlara karşı da hemen aşırı dikkat ve önem atfetmemek gerekmektedir. Bazı davranışlara başlangıç aşamasında aşırı dikkat gösterip odaklanmak yerine görmezden gelmek de çözüm olabilmektedir. Örneğin, 5 yaşındaki bir çocuğun kendisinden beklenmeyen bir şekilde argo ve küfür konuşması. Bu durumda hemen uyarıp, nasihatte bulunmak yerine bu sözü nereden öğrendiğine odaklanıp koruyucu tedbirler alınmalıdır. Devam ettiği takdirde ise, sırasıyla görmezden gelmek ve uyarmak ve sonunda ceza da çözüm için bir seçenek olabilir.
Ceza’ya ise, günlük yaşantıdan bir şeyleri kısıtlayarak değil de ödül konusunda sınırlamalar yaparak başlanmalıdır. Bu davranışın hiç hoşuma gitmedi, devam edersen hafta sonu parka gidemeyeceğiz, ya da çok sevdiğin elbise, çikolata ya da oyuncağı alamayacağım gibi yöntemlerle başlanmalıdır…(Devamı Haftaya) Selam ve dua ile.  
Bu yazı toplam 103 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.