1. YAZARLAR

  2. Dursun Seyis

  3. Cumhuriyet Nasıl Kuruldu?
Dursun Seyis

Dursun Seyis

Dursun Seyis
Yazarın Tüm Yazıları >

Cumhuriyet Nasıl Kuruldu?

A+A-
Geçenlerde bir dost meclisinde birkaç da fazla tanımadığım, ancak kendilerini aydın gibi gösteren kişiler vardı. Konuşmalar, sohbetler, ekonomi, terör derken, laf dönüp dolaştı ve Cumhuriyete, demokrasiye geldi. Bu çok fazla tanımadığım kişilerden birisi dedi ki :
"Atatürk, cumhuriyeti niçin demokrasiyle kurmadı?" da 29 Ekim Cumhuriyettir. Artık Saltanat bitmiştir” dedi?
Şimdi o günleri düşünün. Yıkılmış, dağılmış, savaştan çıkmış, aç, susuz, kaynakları bitirilmiş bir toplum. Seçim, demokrasi, sandık ne işlerine gelir ki…
Ama olsun, demokrasi arıyoruz ya,
Yani, 1920'lerde Anadolu’da bozkırın ortasına şehirlere, köylere, kasabalara iki sandık konulacak, birine "cumhuriyet", birine de "şeriat" yazılacak, ahalinin gelip bu sandıklarda oy kullanması istenecek...
Bu kadar basit de, acaba niye yapmamış?
Bir taraftan vatanı düşman işgalinden kurtarmak, bir taraftan da karınlarını doyurmak için, cumhuriyeti demokrasiyle kurmayı ya akıl edememişler ya da işlerin çokluğundan vakit bulamamışlardır. Ne diyelim, herkesin kafasında hala değişik fikirler var ve olmalıdır da…
* * *

Bugün hala saltanat, şeriat isteyen kimseler olabilir. Onlara da bir diyeceğimiz olamaz. Ya "Numaracı Cumhuriyetçiler"in düşüncelerine ne demeli.İşlerine geldiğinde “Saltanat, işlerine geldiğinde Cumhuriyet !..
Soracaklar:
"Yani karınlarını doyurmak için demokrasiyi feda ettiler, öyle mi?"
Diyelim ki, "Aynen öyle!"
* * *
ATATÜRK'le birlikte, Erzurum, Sivas kongrelerine katıldıktan sonra Ankara'ya gelen Mazhar Müfit Kansu anılarında o günleri anlatır...
Ankara'ya geldikleri sırada, Heyeti Temsiliye'nin Osmanlı Bankası'ndan ödünç aldığı 1000 lira tükenmek üzeredir, hesap işlerine bakan Mazhar Müfit Kansu, defterine "Ekmekçiye verecek paramız kalmadı" diye yazar. Lakin Mustafa Kemal Paşa, bankalardan ve özel kurumlardan, tüccardan kredi istememektedir. Kansu'nun bir kürkü vardır; Erzurumlu Nafiz Bey'e bunu satalım, der. Ocak ayında kürk satılır mı? Başka çare kalmayınca satılır. O gece Mazhar Müfit Bey sabaha kadar yatakta döner durur, uyku tutmaz, sabahın erken saatlerinde kapı çalınır, Müftü Efendi ziyarete gelmiştir. Hoş gelmiş, sefa gelmiştir de, mutlaka kahve içer; Mazhar Müfit Bey'in cezveye koyacak iki şekeri vardır, doğrusu iki şekeri, Müftü Efendi'nin kahvesine harcamak istemez, hatta bir emrivaki yapar:
"Müftü Efendi, kahve, sigara içmezsiniz değil mi?"
Müftü Bey, bıyık altından gülümser:
"İçmem, içmem!"
* * *
ANKARA eşrafı, Temsil Heyeti'nin ekmek alacak parası olmadığını öğrenmiş, topladıkları 1000 lirayı getirmişlerdir. Mazhar Müfit Bey, "Kasada paramız var" derken, Müftü Efendi getirdiği paraları masanın üzerine çıkarıp saymaya başlamış. Mustafa Kemal Paşa'ya gitmişler, "Kasa Mazhar Müfit'te" demiş, ona göndermiş, kasada da para 28 kuruş...
EEehhh, artık Müftü'ye kahve ikram etmek lazım!!!
* * *
MÜFTÜ gittikten sonra, Mazhar Müfit Bey, Paşa'ya koşar, 1000 lira geldiğini söyler, "Kul sıkışmayınca Hızır yetişmiyor" der, Atatürk "Şimdi, Hızır'ı filan bırak, masraf ve varidatı tanzim et!" der.
* * *
YOOOO, Paşa hazretleri ne derse desin, Mazhar Müfit Bey o gün Temsil Heyeti'ne ziyafet çekecektir.
"Çoktandır et yüzü gördüğümüz yok, şimdi emir verip on
okka pirzola aldıracağım, ancak yeter, bir de irmik helvası, 16 kişiye ancak yeter."
Mustafa Kemal Paşa kaşlarını çatar:
"İsrafa başlamayalım!"
"Bir defaya mahsus, yarın yine çorbaya ve bulgur pilavına avdet ederiz, Paşam!"
* * *
İŞTE böyle, Mustafa Kemal ve arkadaşları vatanı kurtarmak için, böyle abuk sabuk işlerle de uğraşırlarken, cumhuriyeti demokrasiyle kurmayı unutmuşlardır. (!..)
"Numaracı Cumhuriyetçiler"in indinde günahları büyüktür.
Her ne kadar "İyi ki cumhuriyeti kurarken, demokrasiyi unutuvermişler!" diyenler varsa da...
Ne diyelim.
Cumhuriyet’in 90. Yılı kutlanırken Cumhuriyetin nasıl kurulduğunu anlamak için yukarıdaki bir anıyı satırlarıma aktardım. Takdir sizin.








 
Bu yazı toplam 129 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.