1. YAZARLAR

  2. Dursun Seyis

  3. Demokrasi Ve Anayasa
Dursun Seyis

Dursun Seyis

Dursun Seyis
Yazarın Tüm Yazıları >

Demokrasi Ve Anayasa

A+A-
Osmanlı’nın son dönemlerinden bu güne yaklaşık 250-300 yıldır Türk halkı demokrasi mücadelesi ve anayasa tartışmaları yaşamaktadır.
Peki demokrasi nedir?
Voltaire diyor ki :
“Demokrasinin evrensel bir özeti var. Kendim için ne istiyorsam, diğer insanlar içinde aynı şeyi istemek zorundayım.”Günümüzde demokrasi ise, benim istediğim, benim dediğim ve ben kazanıyorsam demokrasi, yoksa değildir. Bu mantığı ortadan kaldırmak gerekir.
Türkiye’de ilk demokratikleşme hareketlerinin, 1789 Fransız Devrimi’nin etkileriyle gelişen bir hareket olma özelliği hep vurgulana gelmiştir. Tarihi bu biçimde okuma ve açıklama tutumu, kaynağı büyük ölçüde, tarihi bir ‘fikirler’ ve ‘akımlar’ tarihi olarak kavrama eğiliminden kaynaklanmaktadır. Oysa nasıl ki, Fransa’da burjuva devrim, sadece burjuva aydınlanmanın önde gelen aydınlarının fikirlerinin peşinden giderek yaşanan bir süreç değildiyse ve bu düşünsel iklimi besleyen, sanayileşme, yeni bir sınıf olarak burjuvazi ve onun iktidar mücadelesi görülmeden bu süreç açıklanamazsa, aynı şey, Türkiye’deki ilk demokratikleşme süreçleri bakımından da geçerlidir.
Tarih, onu belirleyen maddi etkenlerle birlikte ele alınmadığında, Milli Eğitim Bakanlığının orta öğretim müfredatında olduğu gibi, ‘Jön Türkler Batı’ya gittiler, Fransız ihtilal inden ve oradaki gelişmelerden çok etkilendiler, sonra da Osmanlı’daki batılılaşma sürecinin öncülüğünü yaptılar’ cümlesindeki sığlığı aşmak da mümkün olmayacaktır.
Osmanlı’da 3 Kasım 1839’da Gülhane Parkı’nda okunan ve bu nedenle. Gülhane Hatt-ı Şerif, olarak da anılan Tanzimat Fermanı, Türkiye’de demokratikleşmenin ilk somut adımıdır.
Sultan Abdülmecid döneminde Koca Mustafa Reşit Paşa tarafından okunan fermanda yer alan başlıca konular şunlardır:
-Tüm vatandaşların, can, mal ve namus güvenliğinin sağlanması,
-Yargılamada açıklık, kimse yargılanmadan idam edilemeyecek,
-Vergide adalet,
-Erkeklere 4 yıl mecburi askerlik,
-Rüşvetin ortadan kaldırılması, Bu fermanı, Prof. Taner Timur, bu süreci şöyle saptıyor: “Tanzimat’tan itibaren girişilen ‘Batılılaşma’ hareketlerinin amacının, merkezi devleti kuvvetlendirme olduğunu söyleyebiliriz. Aslında Batı’yla olan ilişkileri, Osmanlı Devleti’ni içeride kuvvetli olduğu ölçüde dışarıda zayıf kılacak nitelikteydi. Bu yüzden Batılılar, Devleti ‘kuvvetlendirmeye’ çalışan Osmanlı idarecilerine yardımcı olmuşlardır. Ancak bu çabaların başarısızlığı sonucunda da, Batılı ülkeler Düyun-u Umumiye idaresini kurarak bir takım Osmanlı vergilerini bizzat toplamaya koyulmuşlardı.” (Türk Devrimi ve Sonrası, İmge Kitabevi, sayfa 14)
Daha sonra Osmanlı’da 1908 anayasası yürürlüğe girdi.1908 Devrimi’nin iktidara getirdiği İttihat ve Terakki, işçi sınıfı ve emekçilere sırtını dönmekte gecikmedi. 1908 Devrimi’nden sonra yükselen işçi hareketlerini ve grevleri engellemek, yeni hükümetin ilk yaptığı işlerden biri oldu.
İttihat ve Terakki dönemi aynı zamanda Türkiye’nin ‘faili meçhul’ bırakılan ilk gazeteci cinayetleriyle de tanıştığı dönemdir.
1921 anayasısı, 1924 anayasası ve 1961 anayasası, 12 Eylül 1980 anayasası. Son anayasa birçok değişikliğe uğradı. Kolalisyon hükümetleri ve daha sonraki dönemlerde birçok madde değiştirildi. Seçim sonrası Yeni anayasa gereklimidir? Herkes “evet “ diyor ama, sonuç istenilen şekilde olmuyor. İki seçim döneminde bunlar konuşuldu. Türkiye dış dünyayı bir kenara bırakmalı ve Anayasa değişikliğine gidilmeli ve bu anayasa’ya idam de konulmalıdır. Bizim yaptıklarımıza Avrupa ve ABD “ olmaz” derken, Avrupa ve ABD’de idam vardır. Ancak yöntemleri değişiktir.
Türkiye’nin demokratikleşme süreçleri tüm bu özellikleri de yaşayarak bugüne gelmiştir ve bugünkü ‘demokratik düzende’ yaşanılan sıkıntıların tarihsel köklerini Anayasa’dan kaynaklanıp buralara kadar dayanmaktadır.
 
Bu yazı toplam 89 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.