1. YAZARLAR

  2. Prof. Dr. Mustafa UZUNPOSTALCI

  3. Devletlerarası Münasebet
Prof. Dr. Mustafa UZUNPOSTALCI

Prof. Dr. Mustafa UZUNPOSTALCI

Mustafa Uzunpostalcı
Yazarın Tüm Yazıları >

Devletlerarası Münasebet

A+A-
Bir devletin, ister komşu olsun ister olmasın, diğer devletlerle her zaman için bir takım münasebetleri bulunur. Bu münasebetler bazen komşuluk sebebiyledir, bazen ticaret ve dostluk gibi çeşitli sebeplerle olabilir. Bazen de bu anlaşmalar harple ilgilidir veya tamamen sosyal sebeplere dayanır.
Hangi şekliyle olursa olsun, hiçbir devlet diğer devletin yükünü kendisine zarar verecek şekilde yükleyen bir anlaşma yapmaz. Böyle bir anlaşmanın da altına imza koymaz. Bu sebeple de yapılan anlaşmalarda, aralarındaki münasebet bazı dengeler peşin olarak hesap edilerek kurulmaya çalışılır. Böylece bu münasebet bir dostluk münasebeti gibi görünür. Fakat bu dengeler zamanla devletlerden birinin aleyhine gelişebilir.
Ancak iki anlaşmalı dost devletten her biri bu anlaşmayı kendi lehine kullanabilmenin yollarını daima düşünür ve bundan nasıl faydalanabileceğini çeşitli vesilelerle hep hesap eder. Bazen aradan uzun bir zaman geçer, fakat aralarındaki bu münasebet dengede gidiyormuş gibi görünse de birinin lehine bazı kaymaların olduğu iş işten geçtikten sonra anlaşılır ve ancak o zaman fark edilir.
Böyle anlaşmalar bazen bu anlaşmanın taraflarından birinin belli bir süre rahatsız edilmeden içten içe göreceği ve geliştirip olgunlaştıracağı konuların sağlıklı bir şekilde yürümesi için yapılır ve bu durumda bazen anlaşma yapılan devletin sanki menfaatine hareket ediliyormuş görüntüsü de verilebilir, fakat işin esası hiç de öyle değildir.
Hatta bazen bir devletle anlaşma yapmış bulunan devlet bu devletle olan münasebetleri iyi bir şekilde gidiyor olduğu zamanda bile bir başka devletle ya aynı şartlarla yaptığı veya farklı ve ancak anlaşmalı olan devletin bundan zarar görebileceği şartları ihtiva eden yeni bir anlaşma da yapabilir.
Bütün bunlar bugün dünya devletleri arasında yapılan anlaşmalarda görülen şeylerdir.
Günümüzde devletlerarası münasebetlere bakacak olursak ilk bakışta aklın almayacağı kadar garip olayların geliştiğini görürüz.
Meselâ, NATO ülkelerinden biri olduğumuz için, birkaç yıl önce güney sınırlarımıza yönelik bazı tehlikelerin gelişebileceği görüntüsü üzerine bu tehlikeden memleketimizi korumak gayesiyle güney sınırlarımıza bir füze sistemi kurulmuştu. Fakat bunların belli bir süre sonra tehlikenin ortadan kalktığı düşüncesiyle bu füzelerin söküldüğünü gördük.
Ancak bunlar kaldırıldıktan sonra güney komşumuz Suriye’de bize de zararı dokunan bir gelişme yaşandı. Fakat bu konuda müttefikimiz olan devletlerden her hangi bir yardım ve destek de gelmedi. Bu bir tesadüf mü idi, yoksa bilinerek veya bilerek mi kaldırıldı. Olayların gelişmesinden sonra insan ister istemez, böyle şeyler düşünebiliyor.
Bırakın samimi bir destek vermeyi, dost ve anlaşmalı devletler insanlık adına veya insana ve insanlığa yakışacak şekilde bile olsa yükümüzü hafifletecek bir el uzatma dahi görmedik.
Fakat biz, bizim insanlığımıza yakışacak tarzda onlara kapımızı ve kucaklarımızı açtık. Gelenler Tanrı Misafiridir, diyerek onları kucaklamaya çalıştık. Ancak görünen o ki, bu konuda herkes yaptığı ile baş başa kalmaya mahkûm gibi geliyor, öyle görünüyor.
Herhâlde şöyle düşünebiliriz veya gelişen olaylar bizi böyle düşünmeye sevk edebilir: Devletlerarasında birbirlerini dost yapmaya yönelik yapılan anlaşmalar o devletlerin yapılan anlaşmaların arka plânlarında düşündükleri ve bekledikleri faydayı sağladığı sürece geçerlidir ve o devletler birbirleriyle sadece bu sürede dostturlar. Yani her devlet ne olursa olsun veya durum ve şartlar birbirlerini desteklemeyi gerektirse bile kendisi için sadece kendi memleketinin menfaati söz konusudur.
Böyle bir düşüncenin akim kalması durumunda anlaşmanın da dostluğunda hiçbir geçerliliği yoktur.
 
Bu yazı toplam 88 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.