1. YAZARLAR

  2. Dursun Seyis

  3. Düğüm Çözülüyor Ama…
Dursun Seyis

Dursun Seyis

Dursun Seyis
Yazarın Tüm Yazıları >

Düğüm Çözülüyor Ama…

A+A-
Bu yazıyı dün yazmak için planlama yapmıştım. Ancak İstanbul’da hain terör örgütünün saldırısı sonrasında kaybettiğimiz canlarımız için yazamadım. Bugün sütunlarıma taşıdım.
Türkiye uzun zaman yeni anayasa için konuşuyordu. 1982 Anayasası zaten yamalı bohça haline gelmişti.
Neticede AK Parti ile MHP’nin anlaşması sonrasında yeni anayasa değişiklik taslağı uzun müzakereler sonrasında, iki parti arasında mutabakat sağlandı ve taslak TBMM ‘ne sunuldu. Bugünlerde bu taslak üzerinde hummalı bir çalışma yapılacaktır.

Paketin ayrıntıları da ortaya çıkmaya başladı. Pakete göre Cumhurbaşkanlığı seçimleri 2019 yılının Kasım ayında yapılacak. Değişiklikle TBMM’nin üye sayısı 600’e çıkıyor, milletvekili seçilme yaşı ise 18’e iniyor. Pakette, hem Cumhurbaşkanlığı, hem de genel seçimlerin Kasım 2019’da yapılması yer alıyor. Pakette, yerel seçimlerle genel seçimler arasında en az bir yıl olmasını öngören Anayasa’nın 127. maddesi de kaldırılarak, yerel seçimlerin Mart 2019’da yapılmasının önü açılıyor.
“Cumhurbaşkanlığı” adı altında, parlamenter sistemden Başkanlık sistemine geçişi içeren Anayasa değişikliği teklifinde en dikkat çeken bölümlerden biri de Cumhurbaşkanı’nın cezai sorumluluğuna ilişkin bölüm. Buna göre, Cumhurbaşkanı’nın cezai sorumluluklarına ilişkin hükümler 2019’da yürürlüğe girecek.
Cumhurbaşkanı’nın partili olmasına ilişkin hükümler ise, 2019’u beklemeden, Anayasa değişiklik teklifi kabul edilir edilmez yürürlüğe girecek. Yani teklif geçer geçmez, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın resmi olarak parti üyesi olmasının önü açılacak.
Teklifte yer alan geçici maddeye göre, Kasım 2019’a kadar olan dönemde mevcut sistem devam edecek. Kasım 2019’daki Cumhurbaşkanlığı ve genel seçimlerin ardından, adına “Cumhurbaşkanlığı” denilen, Başkanlık sistemine geçilecek.
Bu arada yeni anayasa taslağı içinde yargıda da değişikliğe gidiliyor. HSYK’nın yapısı değişiyor- Üye sayısı 12 olacak. HSYK’nın “hakimler” ve “Savcılar” olarak iki kurul olarak bölünebileceği konuşuluyordu. Bu olmadı. HSYK tek kurul olarak devam edecek. Ancak üyelerinin seçim sistemi değişecek. HSYK üyelerinin yarısını TBMM, yarısını ise Cumhurbaşkanı seçecek. TBMM’de HSYK seçimlerinde ilk turda 5’te 3 çoğunluk aranacak. Eğer seçilemezse 3. turda kura yöntemi uygulanacak. Anayasa Mahkemesi’nin de üye sayısı düşüyor. AYM’de halen askeri yargıdan iki üye vardı. Askeri yargının sona ermesiyle, AYM’nin üye sayısı da 15’e düşecek.

Yeni anayasa ile Milletvekili sayısı 600’e çıkacak.

Milletvekili seçilme yaşı 18’e düşüyor. En önemli değişikliklerden birisi de yedek milletvekilliği geliyor. Cumhurbaşkanı’nın bakan olarak atayacağı vekillerin milletvekili statüsü düşüyor. Yerine yedek vekillerden olanlar geliyor.

MGK’nın yapısı değişiyor. Jandarma Genel Komutanı MGK’dan çıkıyor. Böylece MGK’da mevcut yapıda çoğunlukta olan sivillerin, bu çoğunluğu daha da pekişiyor. MGK’da askeri kesimden sadece Genelkurmay Başkanı, Kara, Hava ve Deniz Komutanları kalıyor.
Anayasa değişikliğinde Başbakanlık makamı kaldırılırken, Cumhurbaşkanı’na Bakanlar Kurulunu belirleme yetkisine ve kararname yayınlama yetkisine sahip oluyor. Ancak değişiklik paketinde, Cumhurbaşkanı’nın kararname yetkisi ve bakanlar kurulunu atama yetkisinin 2019’dan itibaren yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Cumhurbaşkanı’nın çıkaracağı kararnamelerde “konu sınırlaması” olacak. Buna göre, Cumhurbaşkanı özgürlük alanlarında kararname çıkaramayacak. Ayrıca, Cumhurbaşkanı’nın kararnameleri ancak TBMM onayı ile yasa haline gelecek.
Yeni sistemde, gensoru bitiyor. Bunun yerine, cezai sorumluluğa sahip olan Cumhurbaşkanı’na yönelik “soruşturma” sistemi getiriliyor. Cumhurbaşkanı’na yönelik soruşturma için Meclis’teki 600 vekilden 301’inin önerge vermesi gerekiyor. Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma komisyonu kurulması için 600 vekilden 360’ının destek vermesi gerekiyor. Cumhurbaşkanı’nın Yüce Divan’a sevki için ise 401 vekilin onayı aranıyor.
Anayasa değişiklik paketindeki kilit maddelerden biri de TBMM ile Cumhurbaşkanı’nın “karşılıklı fesih” sistemi. Cumhurbaşkanı ile Meclis’in ters düşmesine bağlı bir devlet krizinin oluşması durumunda fesih yetkisi devreye girecek. Hem Cumhurbaşkanı hem de Meclis bu yetkiyi karşılıklı kullanabilecek.
Bu yasa teklifi ile bakalım mecliste nasıl değişiklikler yapılacak. Birlikte izleyip göreceğiz.
Bu yazı toplam 171 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.