1. YAZARLAR

  2. Lütfi AYHAN

  3. “Elahidde Azerbaycan”
Lütfi AYHAN

Lütfi AYHAN

Yazarın Tüm Yazıları >

“Elahidde Azerbaycan”

A+A-

Son yıllarda Türkiyemiz ve tabi onun gözde bir vilayeti olan Konyamız BMgibi dışarıdan, lakin özellikle de Türk İslam Dünyasından gerek öğrenci, gerek akademisyen, gerekese mülteci olarak olarak milyonlarca kişiye ev sahipliği yapıyor. Bizim mahallemizde bile Azerbaycandan, Afganistandan, özbekistandan, Suriyeden, Iraktan... Misafirler var. Onlarla bu ülkelerle ilgili ilk leden aldığımızbilgiler pek faydalı ve çok doğru oluyor. Onların ülkemiz hakkındaki ortak görüşleri ise şu: “Türkiye, Türk ve İslam dünyasının umudu, önderi, idolü… Türkiyede yaşayıp da T.C  devletinin, Tabiki de Erdoğanın  kıymetini bilmemek en hafif tabiri ile kıymet bilmemezlik.  ” Bu misafirlerden biri de Azerbaycanlı talebelerden Senan Kazım oğlu. Vatanına düşkün,  Türkiye ve Azerbaycan  bayraklarına  aşık,  Sinesinde Türk İslam Dünyasının birliğinden yana koca bir yürek taşıyan Senan Kazımoğlu... Bu hafta Onun Ülkesi ile ilgili bir yazısını köşeme taşıyorum. Buyurun:  

Azerbaycan Ordusu/ “Elahidde Azerbaycan  99 Yaşında

 

Birinci Dünya Savaşının sonlarına doğru Çarlık Rusya’sı devrildiği zaman Güney Kafkasya’nın en büyük üç milleti (Azerbaycan Türkleri, Gürcü ve Ermeniler) kendi bağımsızlıklarını ilan ettiler. Devletlerini kuran bu halklar en kısa zamanda kendi ordusunu oluşturmak için harekete geçtiler. Anadolu’dan kovulan ve Rusların tüm askeri desteğini alan Ermeniler ve yine Rus ile Almanların desteğini alarak kısa zamanda teşkilatlanan Gürcüler kendi devletlerini kurdukları halde Müslüman Azerbaycan Türkleri maalesef kendi ordularını oluşturamadı. Bunun da en büyük sebebi hiç şüphesiz Çarlık Rusya’sının bu konudaki “Müslüman halklardan askere alınma” yasağıydı. Zira Azerbaycan halkı (askeri okullarda eğitim alanlar hariç) yaklaşık 90 yıllık esaret müddetinde, savaşmayı unutmuşlardı. Ancak hem yeni kurulan Ermenistan devletinin Azerbaycan Türklerinin yaşadığı bölgelere tacizi hem de o zamanki Kafkasya’daki Sovyet idaresine bağlı olan “Bakü Komiserliği” Azerbaycan’ın varlığını tehdit ediyordu.

      Azerbaycan Cumhuriyeti 28 Mayıs 1918 günü bağımsızlığını ilan edince başkenti Bakü olarak gösterse de, Bakü ve etrafı Sovyet Rusya’sı tarafından tepeden tırnağa silahlandırılmış ermeni Şaumyan yönetimindeki Bakü Komiserliğinin elindeydi. Bu sebepten ülkenin geçici başkenti Gence şehri olarak tayin edildi.

Bakü Komiserliği Azerbaycan Cumhuriyeti yok etmek için harekete geçmiş ve karşılarına çıkan tüm Müslüman bölgelerini yok etmiş soykırıma başlamışlardı. . Hal böyle olunca Azerbaycan Cumhuriyeti, kardeş Osmanlı Devletinden yardım istedi. Birinci Dünya Savaşının yıprattığı Osmanlı, zor durumda olmasına rağmen, kardeşten gelen bu yardım çığlığına kayıtsız kalmadı. Harbiye Nazırı Enver Paşanın emriyle Kafkaslardaki Müslümanları korumak için “Kafkas İslam Ordusu” kuruldu. Bu orduya da komutan olarak Enver Paşanın kardeşi Nuri Paşa atandı.

Kafkas İslam Ordusu her ne kadar kardeşi için can vermeye gelmiş ise de aynı zamanda bu ordunun esas görevlerinden biri de gönüllülerden ibaret bir ordu oluşturmaktı. Bunun için 26 Haziran 1918 tarihinde o zamana kadar Azerbaycan’ın farklı bölgelerinde küçük gruplar halinde savaşan mahalli birliklerinden 5.000 kişilik “Elahidde Azerbaycan Alayı” oluşturuldu. Bu ordunun komutanlığına da Çarlık zamanında çeşitli savaşlara katılarak Generallik rütbesine kadar yükselen “Topun Piri” lakaplı Azerbaycanlı Aliağa Şıhlinski getirildi. Osmanlı Ordusu tarafından kurulan bu Alay, Azerbaycan’ın ilk nizami birlikleri sayıldı. İşte bu Alayın kuruluş tarihi olan 26 Haziran, Azerbaycan’nın 3. Cumhurbaşkanı Haydar Aliyevin 22 Mayıs 1998 yılındaki fermanıyla “Azerbaycan Silahlı Kuvvetler Günü” olarak kabul edildi.

1918 yılının Haziran ayında yeni kurulan Azerbaycan Alayı ile birlikte Gence’den hareket eden Osmanlı Ordusu işgal edilen yerleri bir-bir alarak Bakü önlerine kadar geldi. İngiliz, Rus ve Ermeni kuvvetlerinin direnişine rağmen kanlı bir savaştan sonra nihayet 15 Eylül 1918 yılında Kafkas İslam Ordusu Bakü’ye girerek şehri yeniden Azerbaycan’ın başkenti yaptı. Bu savaşlarda 1130 Osmanlı Askeri şehit oldu. Ve yapılan şehitlikte Azerbaycan Askerleriyle Osmanlı Askerleri koyun koyuna uyuyorlar.

 

Burada bir şeyi de belirtmek isterim Konya’nın farklı bölgelerinden Kafkas İslam Ordusunun safında savaşıp kahramanlıklar gösteren askerlerde var. Onlardan bazılarını belirtmek isterim:

 1. Konya Bozkır kazasının Kayapınar karyesinden İsmail oğlu Abdullah.

2. Konya Sille kazasının Kızılören nahiyesinin İskece karyesinin Kara Hasan oğullarındanAli oğlu Hasan.

3. Konya Seydişehir kazasının Gülbenim karyesinden Kadiroğullarından Mehmet oğlu Ali

 Bugün bağımsız Azerbaycan’ın her bir vatandaşı Kafkas İslam Ordusu ve onun komutanı Nuri Paşaya minnettardır. Çünkü Azerbaycan halkı biliyor ki canı da, malı da, namusu da, hatta bunları emanet ettiği ordusunun da kurucusu Türk Askeridir. ALLAH ONLARDAN RAZI OLSUN

Sena Kazımoğlu

Bu yazı toplam 441 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.