1. YAZARLAR

  2. Ahmet Yıldız

  3. Geleneksel ürünlerimizden kese yoğurdu!
Ahmet Yıldız

Ahmet Yıldız

Ahmet Yıldız
Yazarın Tüm Yazıları >

Geleneksel ürünlerimizden kese yoğurdu!

A+A-

Anadolu’ya Orta Asya’dan Attila Han ve Sultan Alparslan’da sonra göçmüş olan atalarımızın Orta Asya’da iken göçebe hayat sürdüğünü ve temel geçim kaynaklarının başında hayvancılık olduğunu hepimiz biliyoruz. Göçebe hayatta ise gıdaların taşıma ve saklama yöntemi arz etmekteydi. Bunun en güzel yolu da bozulmalarını önlemek için süzmek ve kurutmaktan geçiyordu.

Atalarımız yoğurdu önce süzüp süzme kese yoğurdu olarak kullanılmasının yansıra aynı yoğurdu sonra da kurutarak kurut veya keş peyniri dediğimiz yoğurt kurusunu elde etmişler ve bozulmasını önleyerek uzun süre kullanmışlardır. Bu harika lezzet nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar gelmiştir. 

Hala Anadolu’da böylesi süzme kese yoğurdu ve kurutularak kurut denilen keş peyniri yapılmaya devam edilmektedir.

Biz Çumra’da aynı yukarda anlatıldığı gibi kese yoğurdu yapardık. Ancak, keş peyniri ise çok fazla yapılmazdı.

Paylaştığım resimde görüldüğü gibi bu resimde olduğu gibi annem rahmetli her gün yaptığı yoğurtları ak bez keselere doldurur ve süzülmesi için aşağı mutfağın duvarına 20'lik çivileri yoğurt keselerini asardı. Bu yoğurda da süzme yağlı veya süzme yağsız yoğurt derdik!..

Evet, taa o günlere gittim annem ve babamı bilvesile rahmetle anıyorum....

Çocukken gizlice yoğurt keselerinin köşelerini sıkarak çıkan yoğurdun tadını hala unutamam ki, yemesi ne hoş olurdu.

Bu keselerin altına leğen konurdu. Bu leğene biriken yoğurt sularını komşular götürür ve hamur yoğururlardı. Mahallede ekmek yapacak olanlar muhakkak bu yoğurt suyunu götürürdü. Bil vesile ölenlere rahmet sağ olan komşularımıza sağlık diliyorum..

Babam rahmetli ayakkabıcılığı bıraktıktan sonra hayvancılık yapıyordu. Erkek dana, tosun besler belli bir zaman sonra da Konya ET Balık’ta yahut o yıllara Sakarya’da Adapazarı’ndaki membalarda kestirirdik. Besilerin yanında ondan fazla sağmal yani süt sağdığımız ineğimiz vardı. Ailecek sağımını yapar rahmetli anam süt makinası marifetiyle sütten kaymağı ayırarak kaymaktan yağ kalan sütten de yoğurt veya peynir yapılırdı.

Eğer sütten kaymak ayrıştırılmadan yoğurt yapılırsa bu yoğurda yağlı süzme yoğurt, peynire de yağlı peynir denirdi.

Genelde annem yağsız süzme kese yoğurt yapardı. Önce sütü kazan veya küçük kazan yani haranılara ( kazan ile tencere arasında küçük kazan) mayalanarak öğütür. Sonra ak tertemiz pamuk bez keselere dökülür belli süre süzülmesi beklenir. Sonra da sofraya çinko helkelere doldurulur ve üzerine ıslak bez örtülür kapağı kapatılırdı. Biz genelde çevre komşular evden alırlardı. Daha fazlası ise pazartesi günü Çumra yoğurt pazarında, Cumartesi Pazar günü de Konya Muhacir Pazarında satılırdı. O yıllarda annemin titizlikle yaptığı yoğurt ve peynirin ayrı damak tadı olduğunu söyleyen alıcılar ya bizzat evden alır yahut pazarlarda sabahın erken saatlerinde bir saat içinde getirdiğimiz ürünler biterdi. 

Rahmetli annemin yaptığı o yoğurtların ayrı damak tadı vardı. Şimdi bir kilogramlık süzme yoğurt naylon poşetlerde satıldığı gibi açık helke ve derin tepsilerde market, şarküterilerde satılmaktadır.  Adı süzme yoğurt ancak, annemin yoğurtlarının veya o zamanki yoğurtların tadını bulamıyorum.

Sosyal paylaşım sitesinde bu fotoğrafı paylaşınca eski komşularımızdan yüzlerce yorum almam bir özlemin işaretidir değil mi?

yogurt.jpg

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.