Çevre ve Orman Bakanı Veysel EroÄŸlu, Ankara, Aydın, Çorum, Erzurum, NevÅŸehir, Sinop, Şırnak'ta su sıkıntısı çekildiÄŸini belirterek, 2010 yılında bu kentlere 34 kent daha ekleneceÄŸini söyledi. Bakanlığının su sıkıntısına iliÅŸkin projelerini SABAH'a anlatan EroÄŸlu, Ankara haricinde büyükÅŸehirlerde tasarruf yapılması halinde sorun yaÅŸanmayacağını söylüyor.

* DoÄŸu ve GüneydoÄŸu Anadolu Bölgeleri'ndeki su sıkıntısının boyutu nedir?
DoÄŸu ve GüneydoÄŸu Anadolu bölgelerinde Fırat-Dicle, Aras ve Van Kapalı Havzası bulunuyor. Temmuz ayı başı itibariyle barajların doluluk oranı Fırat Havzası'nda yüzde 36.6'dır. Bu oran geçen yıl yüzde 61.2 idi. Dicle Havzası'nda doluluk oranı yüzde 28.2'dir. Bu oran geçen yıl yüzde 60.3 düzeyinde bulunuyordu. Aras Havzası'nda doluluk oranı ise yüzde 98.6'dır. Yeterli suyu olmayan ve su sıkıntısı bulunan Dicle havzasındaki Devegeçidi Barajı'ndan yapılan sulama için Kralkızı Barajı'ndan takviye alınmaktadır.

* Konya Ovası'nın kuraklık nedeniyle çölleÅŸtiÄŸi konusunda bazı kaygılar ortaya çıkıyor. Konya Ovası'nın çölleÅŸmesini engellemek için alınan önlemler neler?
Konya Ovası Projesi, Devlet Su Ä°ÅŸleri (DSÄ°) Genel MüdürlüÄŸü tarafından planlanan ve çalışmaları büyük bir hızla uygulamada olan dev bir projedir. KOP, esas itibariyle Konya ve Karaman illerinin tamamını içine alıyor ve 12 projeden oluÅŸuyor. Bünyesinde dokuz adet büyük su projesi, içme suyu projeleri, Göksu Havzası enerji projeleri ve çok sayıda bağımsız küçük yerüstü ve yeraltı sulamaları yer alıyor. Bugüne kadar 347 bin 515 hektar alan, suya kavuÅŸturuldu. Bu miktarın toplam 648 bin 987 hektara çıkarılması için çalışmalar sürüyor. KOP'un en önemli ayağı ve en büyüÄŸü Konya-Çumra projesidir. Projeyle Konya ÅŸehrinin uzun vadeli içme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyacı karşılanırken toplam 50.6 megavat kurulu güçte 3 hidroelektrik santralle de yıllık 147 milyon kilovatsaat elektrik üretimi gerçekleÅŸecek.

* Türkiye geliÅŸmiÅŸ ülkelere göre suyunu iyi deÄŸerlendirebiliyor mu?
Ülkemizin ekonomik olarak sulanabilir tarım arazisi 8.5 milyon hektardır. 2007 yılı sonu itibariyle bu alanın yaklaşık yüzde 60'ı (5.17 milyon) sulamaya açılmıştır. 2023 yılı itibariyle bu alanın tamamının sulu tarıma açılması hedeflenmektedir. Ülkemizin ekonomik hidroelektrik potansiyeli 130 milyar kilovatsaattir. 2007 yılı sonu itibariyle toplam potansiyelin yüzde 37'sine karşılık gelen yaklaşık 48 milyar kilovatsaatlik yıllık ortalama üretim kapasitesine ulaşılmıştır. 2023 yılına kadar ekonomik potansiyelin tamamından faydalanılması hedeflenmektedir. 2007 yılı sonu itibariyle içme suyu standartlarına uygun kalitede, yılda toplam 2.7 milyar metreküp içme, kullanma ve sanayi suyu saÄŸlanmıştır.

* 81 ilde yaÅŸanan su sıkıntısının çözümü, kaynak ihtiyacı, çözüm yolları nelerdir?
Ä°l merkezlerinde halihazırda ihtiyaç duyulan toplam su miktarı yıllık 3.4 milyar metreküptür. Ä°l merkezlerine temin edilen toplam içme, kullanma ve sanayi suyu miktarının ise yıllık 4.9 milyar metreküp olduÄŸu tespit edilmiÅŸtir. Yedi il merkezinde ÅŸu anda su açığı olduÄŸu ve su teminine ihtiyaç duyulduÄŸu, 34 adedinde yaklaşık olarak 2010 yılından itibaren su açığının ortaya çıkacağı, 40 adedinde ise temin edilen su miktarının yaklaşık olarak 2023 yılına kadar yeterli olacağı belirlenmiÅŸtir. 81 il merkezinde 2008 - 2012 yılları arasında içme suyu temini için yaklaşık 2.9 milyar YTL yatırım yapılması gerektiÄŸi belirlendi. Ä°l merkezlerimize su temini için geliÅŸtirilen projelerin civar yerleÅŸimlerin de ihtiyaçlarını karşılayacak ÅŸekilde havza bazında tasarlanması, su kaynaklarının ve mali kaynakların verimli kullanılması açısından elzem görülmektedir. Su açığı olan yedi ilimiz de (Ankara, Aydın, Çorum, Erzurum, NevÅŸehir, Sinop, Şırnak) sıkıntı yaÅŸanmaması için çalışmalarını sürdürüyor.

Kuraklık yüzünden düÄŸünler ertelendi

Türkiye Ziraat Odaları BirliÄŸi'nin araÅŸtırmasına göre, geçtiÄŸimiz yıl kuraklık nedeniyle tarımsal üretimde beÅŸ milyar YTL zarar meydana geldi. Çiftçi, bu yaz da su problemiyle karşı karşıya. Ancak bu yılki kuraklığın boyutları Ege bölgesinde bir miktar farklı. Bölgeye düÅŸen yaÄŸmur miktarı yıllık ortalamaların biraz altında. Yani yaÄŸmur sularına baÄŸlı tarımsal kuraklık bölge için söz konusu deÄŸil. Bu yaz verim ve kalite kaybının asıl sebebi yüksek sıcaklık ve yeraltı ve üstü su rezervlerinin azalmasını getiren hidrolik kuraklık.

KÄ°RAZDA % 90 KAYIP
Ziraat Mühendisleri Odası Ä°zmir Åžubesi Yönetim Kurulu BaÅŸkanı Prof. Dr. Kamil Okyay Sındır, yağışların tahıl ürünleri için yeterli olduÄŸunu ancak yaz boyunca sulanması gereken pamuk ve sebze gibi ürünler için su rezervlerinin oldukça kısıtlı olduÄŸuna dikkat çekiyor: "Menderes, Tahtalı Havzası, Tire, ÖdemiÅŸ gibi bölgelerde çiftçi su ihtiyacı duyan ürünlerine yeterli su bulamayacak. Su eksikliÄŸi hem ürün miktarını hem de ürünün kalitesini düÅŸürecek. " Küresel ısınma ve onun neden olduÄŸu olumsuz doÄŸa ÅŸartları, Ege bölgesinde bu yıl özellikle kiraz üreticilerini vurdu. Geçen yıl 318 bin ton kiraz üreten Türkiye, bu kirazın 56 bin tonunu ihraç etti. Ä°hracatın 15 bin 236 tonu Ege bölgesinden gerçekleÅŸti. Türkiye'ye 140 milyon dolar ihracat geliri kazandıran kirazcılar bu yıl kan aÄŸlıyor. Ege bölgesindeki bu sezon kiraz üretimi resmi raporlara göre yüzde 90 oranında düÅŸtü. Türkiye'nin tüm yörelerinde olduÄŸu gibi Ege bölgesinde son yıllarda yağış miktarı düÅŸüyor. Yağışlar azaldıkça baraj, nehir gibi yerüstü su rezervleri kurumaya yüz tutuyor, yeraltı su kaynakları beslenemiyor ve su bulmak için daha derinlere sondaj yapmak gerekiyor.

BUHARLAÅžMA VE ARI
Suyun daha derinlerden çıkması zemine yakın toprağın nemlenmesine engel oluyor. Sonuç olarak aÄŸaçların kökleri doÄŸal olarak topraktan beslenemiyor. Metresi 100 YTL'ye mal olan kuyuları açıp, suyu bahçeye, tarlaya pompalamak için yüksek elektrik faturası borcu altına giren çiftçi toprağını ne kadar sularsa sulasın aşırı sıcaklar nedeniyle su hızlıca buharlaşıyor. GeçtiÄŸimiz yıl aşırı sıcaktan hızla buharlaÅŸan sular dallardaki meyve gözlerinde mantar oluÅŸmasına neden oldu. Üstüne üstlük aÄŸaçlarda döllenmeyi saÄŸlayacak arıların ortadan kaybolması felakete davetiye çıkardı. Ä°zmir KemalpaÅŸa, erkenci ve kaliteli kirazı ile meÅŸhur. Dünya piyasalarına yılın ilk kirazını gönderen bölgede geçen sezon rekolte 55 bin ton idi. Bu yıl beklenen rekolte ise 60 bin tonun üzerindeydi. Ancak bu sezon kiraz bahçelerinde ürün kaybı yüzde 90'a vardı. Üretici dertli, sezon başında tüccardan peÅŸin para alanlar gerekli ürünü tedarik edemedikleri için ÅŸimdiden büyük borçların altına girdi. GeçtiÄŸimiz yıllarda ödeme dönemlerinde köylüye para yetiÅŸtiremeyen bankalar ÅŸimdi ödenmeyen kredilerin faizlerini hesaplıyor. Hasat sonrası düÄŸün dernek kurmayı düÅŸünenler hayallerini gelecek sezona erteledi.

ÇÖZÜM FÄ°LE SÄ°STEMÄ°
Aşırı sıcakların aÄŸaçları yakması, sulama sonucu topraktaki suyu kısa zamanda buharlaÅŸtırıp dallarda mantarlaÅŸmaya yol açması üreticileri yeni arayışlara itti. Çözüm ise güneÅŸ ışınlarının etkisini yüzde 35- 60 arasında azaltan ve arıların aÄŸaçlarda yaptığı döllenmeyi silip süpüren yaÄŸmur ve dolunun ÅŸiddetini kıran fileler. Özellikle Ä°srail'de uygulanan bu metot ile aÄŸaçların çevresine yerleÅŸtirilen demir konstrüksiyonlar sayesinde aÄŸaçların üzeri bir file ile örtülüyor. Maliyeti dönüm başına 2 bin YTL olsa da KemalpaÅŸa Kiraz Üreticileri BirliÄŸi BaÅŸkanı Halim Akar, bu maliyetin altına girmenin deÄŸeceÄŸini söylüyor.

İzmir'in hayat suyu Tahtalı Barajı kuruyor

TÜRKÄ°YE'NÄ°N en büyük üçüncü ili Ege'nin incisi Ä°zmir içme suyu kıtlığı yaşıyor. Ä°zmir'in yaklaşık yüzde 40 oranında içme su ihtiyacını karşılayan Tahtalı Barajı kuruma noktasına geldi. Barajı besleyen Tahtalı Çayı'nın yatağının sadece izi gözükürken, kuraklıktan çatlamış toprakta yer yer yarım metreyi aÅŸan yarıklar dikkati çekiyor. Baraj sahası içindeki cami, minare, köprü gibi su altında kalması gereken yapılar suların çekilmesiyle gün yüzüne çıktı.

UMUT BALÇOVA'DA
365 milyon metreküp su kapasiteli Tahtalı Barajı'nda geçen yıl 49 metre olan su seviyesi 43 metreye düÅŸtü. Haziran 2007'de yüzde 30.5 olan aktif doluluk oranı, temmuz başında yüzde 13.8'e, su hacmi ise 107 milyon metreküpten 59 milyon metreküpe indi. Bir baÅŸka ifadeyle, kuraklık nedeniyle Tahtalı Barajı, 2007 yılına göre "yaklaşık yüzde 50 daha az su rezervi"ne sahip. Üstelik yağış azlığı ve buharlaÅŸma nedeniyle mevcut rezerv hızla düÅŸüyor. Ä°zmir BüyükÅŸehir Belediye BaÅŸkanı Aziz KocaoÄŸlu'nun verdiÄŸi bilgiye göre, yerüstü su rezervleri konusunda bu yıl Balçova Barajı'ndan mutlu haberler geliyor. Geçen yıl temmuz ayında 128 metre olan su seviyesi, bu yıl aynı dönemde bir metre yükselerek 129 metreye çıktı.

Sabah

Bu haber toplam 88 kez okunmuÅŸ.

Bu haber için kayıtlı yorum bulunmamaktadır.

İlk yorumu siz yapın!