1. YAZARLAR

  2. Dilek Bülbül

  3. II. Abdülhamit Zamanında: Mimlenmek
Dilek Bülbül

Dilek Bülbül

Yazarın Tüm Yazıları >

II. Abdülhamit Zamanında: Mimlenmek

A+A-

Günümüzde olumsuz bir hareketi sebebiyle hakkında iyi düşünülmeyenler arasına girmek yani; fişlenmek tabiri ile aynı anlama sahip olan “mimlenmek” kelimesinin ortaya çıkışı II. Abdülhamit’e kadar dayanmaktadır. Eskiden yazılı belgelerde, kitaplarda önemli görülen yerlere kırmızı kalemle “mühim” kelimesinin ilk harfi “ﻢ” (mim) harfi konulurmuş. Abdülhamit Han da önemli olduğunu düşündüğü jurnallerin üzerine “ﻢ” harfini yazarmış. Bir kişi hakkındaki jurnal mimlendiyse, artık o vatandaş sürekli takip altında tutulurmuş. Bu nedenle II. Abdülhamit döneminde Osmanlı Devleti’nde devlet istihbaratı gelişmiş fakat özel çıkarlara hizmet eden bir araç olarak kullanılmıştır. Balkanlardaki milliyetçilik hareketleri, bunları destekleyen Avusturya ve Rusya’nın faaliyetleri gibi dış olaylar ile ülke içindeki komploları ortaya çıkarmak için “Yıldız İstihbarat Teşkilatı”nı kurmuştur (1880-1908). II. Abdülhamit hatıralarında “yabancı devletler kendi emellerine hizmet edecek kimseleri vezir ve sadrazam mertebesine kadar çıkarabilmişlerse, devlet emniyet içinde olamazdı. Doğrudan doğruya şahsıma bağlı bir istihbarat teşkilatı kurmaya, bu düşünce ile karar verdim. İşte düşmanlarımın jurnalcilik dedikleri budur” diyerek istihbarat örgütüne neden ihtiyaç duyduğunu ifade etmektedir.
Teşkilatın kurulma nedeni; 20 Mayıs 1878’de çıkan Çırağan Baskını’dır. Dönemin önemli isimlerinden gazeteci Ali Suavi ve beraberindeki 200 kadar Balkan göçmeni, teknelerle Çırağan Sarayı'na gelir. Bu grubun maksadı; akli dengesi yerinde olmadığı için tahtan indirilen eski Osmanlı Padişahı V. Murat'ı kaçırıp, Sultan II. Abdülhamit'in yerine yeniden tahta geçirmektir. Bir süredir padişah tarafından kullanılmayan, hanedan üyelerine tahsis edilmiş Çırağan Sarayı'na girerler. Ali Suavi önderliğindeki darbeciler, V. Murat'ın yaşadığı bölmeye ulaşırlar ama akli dengesi yerinde olmayan V. Murat korkuya kapılınca onlarla gitmeyi reddeder. Ali Suavi, bir türlü ikna edemediği V. Murat'ı koluna girip sürüklemeye başlar.  Tam bu sırada Beşiktaş Muhafız Komutanı "Yedi Sekiz" Hasan Ağa ve beraberindeki inzibatlar yetişerek duruma müdahale eder. İhtilal denemesi yarım saat içinde bastırılır ve darbecilerden 23'ü öldürülür. Ali Suavi de, kafasına aldığı sopa darbesiyle Hasan Ağa tarafından öldürülmüştür. İhtilal engellenir ama arkasında kimler var, devletin içinden bu işe dâhil olanlar var mı, yoksa yabancı güçler mi destekledi sorularının cevabı bulunamaz.
Bu teşebbüs, Sultan Abdülhamit’i sıkı tedbirler almaya itti ve Türk tarihinin ilk organize istihbarat teşkilatı olan "Yıldız Teşkilatı"nı kurdu. Teşkilat tek bir kişiye, yalnızca Sultan Abdülhamit Han'a hizmet veriyordu.  II. Abdülhamit'in uzun yıllar iktidarda kalmasında bu teşkilatın payı yadsınamaz. Abdülhamit’ten sonra ise aynı amaca hizmet eden Teşkilat-ı Mahsusa kurulmuştur ve teşkilat bugünkü Milli İstihbarat Teşkilatı’nın da temeli olarak kabul edilmektedir. 

Bu yazı toplam 885 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar