1. HABERLER

  2. KÜLTÜR-SANAT

  3. İkindi Sohbetlerinde “Raziye Devlet Hatun” konuşuldu
İkindi Sohbetlerinde “Raziye Devlet Hatun” konuşuldu

İkindi Sohbetlerinde “Raziye Devlet Hatun” konuşuldu

Yaşayan Konya Hafızası İkindi Sohbetlerinde bu hafta Selçuklu Araştırmaları Merkezi Müdürü Doç. Dr. Mehmet Ali Hacıgökmen “Raziye Devlet Hatun” konulu bir konferans verdi.

A+A-

Doç. Dr. Mehmet Ali Hacıgökmen: “Vakfiyelerinde Âl-i Selçuk ve Devlet  unvanlarını taşıyan Türkiye Selçuklu Dönemi hatunlarından DanişmendliYağıbasan Muzaffereddin Mahmud’un kızı Raziye Devlet Hatun, Konya’da günümüze kadar gelmiş Hatuniye (Güdük) Mescidi ile eserleri Kadınhanı ve Sarayönü ilçelerine ad olmuştur.” 

Konya Büyükşehir Belediyesi ile Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Merkezinin ortaklaşa düzenlediği Yaşayan Konya Hafızası İkindi Sohbetlerinde bu hafta Selçuklu Araştırmaları Merkezi Müdürü Doç. Dr. Mehmet Ali Hacıgökmen “Raziye Devlet Hatun” konulu bir konferans verdi.

“Selçuklu Hanımları Kira Hatun ve Raziye Devlet Hatun” adlı kitabına dikkat çeken Hacıgökmen vakfiyelerinde  “Âl-i Selçuk” ve “Devlet”  unvanlarının sahibi Raziye Devlet Hatun’un birçok hayır ve hasenâtı olmasına rağmen hayatı hakkında fazla bilgiye sahip olmadığımızı, Türkiye Selçuklu Dönemi’nde hatunların siyasî ve sosyal hayatta önemli rolleri olduğunu, araştırmaları sonucunda Danişmendli Nizameddin Yağıbasan Oğlu Muzafferüddin Mahmud’un kızı olduğunu, 1.İzzeddin Keykavus ile evlilik yaptığını belirtti.

ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİ VARLIĞINI DANİŞMENDLİLERE BORÇLUDUR
Raziye Devlet Hatun’un hayatının iyi anlaşılabilmesi için Danişmendliler ile Selçuklular arasındaki akrabalık ilişkilerinin önemi üzerinde duran Hacıgökmen “Türkiye Selçukluları ve Danişmendliler arasındaki bağ, daha iki devlet kurulmadan  Danişmend Gazi’nin babası Ali Taylu’ya kadar dayanır. Türkiye Selçuklularının ceddi olan Kutalmış’ın, Danişmend Ali Taylu’nun damadı olduğu söylenir.  1.Mesud, Danişmendli Emir Gazi’nin damadı olarak Selçuklu tahtına onun desteğiyle oturmuştur. Danişmendli Beyliği’nin askerleri, çok büyük nüfusa sahip Danişmendli göçerleri ile Selçuklu hizmetine girmiştir. Konya’nın başkent olmasını da  Danişmendliler sağlamıştır.”dedi.

ESERLERİYLE YAŞAYAN HATUN
Hacıgökmen, “Raziye Devlet Hatun hakkındaki bilgiye Kadınhanı  ilçesinde bulunan Taş Han’ın ve Konya’da bulunan Hatuniye Mescidi’nin kitabesinden öğreniyoruz. Raziye Devlet Hatun’un babasının adı hem Kadınhanı’ndaki Han, hem de Konya’da HatuniyeMescidi’nde bulunan kitabelerde Muzaffereddin Mahmud olduğu görülmektedir.” Raziye Hatun’un 1213 tarihli vakfiyede geçen “Devlet Hâtun el-ArûsîminÂl-i Selçûk” ifadesinden onun Selçuklu sarayının gelini olduğunu anladığımızı belirten Hacıgökmen, 1.İzzeddin Keykavus’un Raziye Devlet Hatun ile evliliğinin Malatya’da melik iken gerçekleşmiş olması ihtimal dâhilinde olduğunu  kaynaklarda 1.İzzeddin Keykavus’un birinci evliliği hakkında bilgi verilmezken  sultanın ikinci evliliği hakkında ayrıntılı bilgi verildiğini söyler:  “Bu durumun sebebini de 1.İzzeddin Keykavus dönemindeki siyasi olaylarda aramak gerekiyor. 1.İzzeddin ve 1.Alaeddin’in taht mücadelesinde Yağıbasan oğulları 1.Alaeddin’in tarafını tutmuşlardır. Bu durum 1.İzzeddin’in tepkisini çekmiştir. Bu da dönemin kaynaklarına yansımıştır. Bu dönemde Raziye Hatun’un evlilik yapabileceği tek kişi Selçuklu Sultanı 1.İzzeddin Keykavus’tur. Çünkü diğer Sultan 1.Alaeddin’in bütün evliliklerini kaynaklardan takip edebiliyoruz.”

VEHİMLİ SULTAN
Hacıgökmen, Raziye Devlet Hatun’un babası ve amcalarının 1.Gıyaseddin Keyhusrev’in ikinci saltanatı döneminde Selçuklu siyasetinde aktif rol aldıklarını, babası Muzafferüddin Mahmud’un 1.Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde Aksaray valisi olduğunu ifade ettikten sonra  “Muzaffereddin Mahmud Aksaray’da; Melik Mahmut Gazi, Zahirüddin ve İmadiyye Hangâhları, Muzafferiye, Beramuniye ve Melikiyye ve Bedriye Medreselerini yaptırmıştır. Zahirüddin İliğise 1.Gıyaseddin Keyhusrev döneminde Pervane’dir. 1.Gıyaseddin Keyhusrev’in ikinci defa tahta çıkmasında önemli bir rolü olmuştur. İliğ’in Gıyaseddin Keyhusrev’in ölümünden sonra 1.İzzeddin Keykavus taht mücadelesinde, kardeşi Tokat Meliki Alaeddin Keykubat’ın yanında yer alması, 1.İzzeddin Keykavus’ta hayal kırıklığı yaratmıştır. Bu olay onda bir kin haline gelmiş, saltanatı süresince Danişmendli Yağıbasan Oğullarına karşı olumsuz siyaset izlemiştir. Zahirüddin İliğ’in kabrini Tell-i Başir’de bulup kemiklerini yaktıracak kadar kini büyümüştür. Yağıbasan Oğullarının 1.Alaeddin’i tutuklu bulunduğu yerden kaçırmak istemeleri, zaten çok vehimli olan I.İzzeddin’i iyice rahatsız etmiştir. Sinop’u  alan 1.Gıyaseddin Suriye seferinde kendisine gelen mektupta ihanet edeceği belirtilen  kişileri yakarak öldürmüştür.” dedi.

İLÇEDE YAŞAYAN İSİMLER
Kadınhanı ve Sarayönü ilçelerinin isimleri üzerinde duran Hacıgökmen, “Raziye Devlet Hatun 1223 yılında Saideli (Kadınhanı) Seyrekviran’da kışlık bir kervansaray yaptırmıştır. Bu handan dolayı zamanla bölge Kadınhanı adını almıştır. Bu kervansarayın kitabesinde;  ‘Allah’ım, H.620 yılında bu hanı yaptıran sahibesi olan Mahmut kızı Raziye Hatun’a rahmet eyle’ yazılıdır. Bu han; Dokuzun Hanı ve Altunapa Hanı’ndan sonra, üçüncü handır. Vakfiyesinde geçen Tâk-ı Menkûş adlı sarayın dört yanında yol olduğunu yolculara aş dağıtıldığını, in’in önündeki saraydan bu bölge Sarayönü adını almıştır.”

HAYIRLA YÂD EDİLEN BİR HAYAT
Hatuniye Mescidi, Alaeddin tepesinin doğusunda Mihmandar Mahallesi’ndeki Raziye Devlet Hatun’a ait vakfiyede; mescidin 1213 yılında beş vakit namaz kılınmak üzere inşa edildiğini ifade eden Hacıgökmen “On yıl sonra tamir kitabesinde minarenin yenilendiğini buraya imaret inşa edildiğini belirtmektedir. Minarenin doğu tarafındaki mezar taşında, sonradan  Latin alfabesiyle yazılmış  ‘Hüvelbaki, merhume Mahmud kızı Raziye Hatun, ruhuna Fatiha hicri 620 miladi 1223’  yazılıdır.” sözleriyle konuşmasını tamamladı.

Program sonunda Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü  Dr. Öğr. Üyesi  Sefer Solmaz tarafından Selçuklu Araştırmaları Merkezi Müdürü Doç. Dr. Mehmet Ali Hacıgökmen’e günün hâtırasına hediye  takdim edildi ve  toplu fotoğraf çekildi.


 

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.