1. YAZARLAR

  2. Mustafa ÖZYURT

  3. İslam Hukuku Mevzuatında mülhak deliller
Mustafa ÖZYURT

Mustafa ÖZYURT

mustafa özyurt
Yazarın Tüm Yazıları >

İslam Hukuku Mevzuatında mülhak deliller

A+A-
Mülhak delillerin sayısı on altı olup bunlardan, Hz. Hadimi’nin mütalaala’larının yer aldığı dördüncü ve yedinci deliller şöyledir:
Dördüncü delil, İstishap(Sohbet)-‘Pretection),
İstishab, bir şeyin nizamına uygun olarak asıl hükmüne ya da mevcut haline, o şeyin bir değişiklik veya gayrilik geçirdiği hususu isbat edilmedikçe, Hâkim tarafından riayet edilmesi hususunun, kanunun himayesi altında bulunması keyfiyettir. Hadimi ise bu delil’i Peygamber s.a.v. in şu hadisi’ne dayandırmaktadır: “Şüphe doğuracak sebebi defet ve bu sebebe, vaki olmamış gözüyle bak”.
Birinci misal bir miras bölümünde mirascılar’dan birinin nerede bulunduğu bilinmediği ve uzun sure kendisinden bir haber alınamadığı öldüğü de isbat edilemediği takdirde, Hâkim; o kişiyi yaşıyor kabul etmek mecburiyetindedir. Çünkü memleketi terk ettiği vakit hayatta idi. Mahkemeye miras için çağrıldığı zaman bu kimsenin hayatta bulunduğundan kuşku edilmemesi lazımdır.
İkinci misal: uzun zamandan beri kaybolan, ölüm ve dirisinden haber alınamayan bir kimsenin malını, komşusu sahiplenirse, bu komşu hâkim nazarında gayri meşru, haram olan bir işi yapmış olur. Çünkü kaybolan şahsın hayatının son bulunduğuna ilişkin bir sübut aracı var olmadığı için, o kişi yaşıyor demektir.
Yedinci delil; açık ve apaçık olma keyfiyeti (Zahir-ezher)
Bu delil, Şer’i bir hüküm ya da hukuki bir halin tamamı ile açıklığa kavuşmuş olmayıp da az çok şüpheyi davet edici olduğu hallere mahsustur.
Hadimi; Bu delili, Kuran’daki “Dinde sizin için güçlük ve meşakkat yoktur” ayeti kerimesine istinat ettirmektedir.
Bu ayeti kerime de açık bir mana mevcut olup da bu mananın elde edilmesi imkânı varken, açık olmayan bir mana ele alarak bundan hüküm çıkarılması zahmetine girişilmesi manası çıkarılmaktadır. Bu manaya göre hüküm veren mevkiinde bulunan kimselerin daima açık manalara itimat etmeleri, zira bu yönde hareketin meşakkat ve külfeti mucip olmayacağı neticesi meydana gelmektedir.
SAVA PAŞA KİMDİR
(Osmanlı İmparatorluğu döneminde eski umumi vali, Hariciye ve Nafia Nazırı, birçok ilim heyetinde fahri ve Muhabir aza). 1870 m.tarihin de devlet hizmetinde bunmuştur.
Sava Paşa’nın bu eseri Batı basınında.”Sava paşa’nın yüksek kıymetteki Fransız basınınca çok dikkat çekici ve takdire değer görülmüş, cerideleri (gazeteleri) ve Mecami-ül-Hukukıye; uzun bentlerle başta etütler ve içindekiler kitap hakkında ita’yı malumat eyledikleri gibi çoğu teknik edebiyat gazete ve dergiler dahi içe doğan takdir etüt ve okuma alanlarında dolaştırmışlardır” denilmektedir. (Sava paşa II. Abdulhamid Han döneminde yaşamıştır).
Mehmet ÖNDER Bey, Hz. Hadimi’nin, yalnız din kitapları arasında gömülmüş bir müderris değil, aynı zamanda çağın edebi faaliyetleriyle de meşgul olmuş bir şair’dir. Tarafımdan neşredilmiş, Hadimi’nin ”Bir DİVANI” olması lazım gelir demektedir.
BEYT
Biz, Cebbarın bize verdiği kısmetine razı olduk.
Bizim için ilim vardır.
Düşmanlarımız için ise mal vardır.
Muhakkak mal yakından gayıp olur,
Ve muhakkak ilim, bakidir zail olmaz.

BEYT
Kalma ağyar arasın da ey Birader gözünü aç
Peğin göçmüş cahil ile ülfet idüp imtizaç.
Yani ağyar, cahiller arasında kalma. Çünkü cahil ile ülfet eden çok çabuk çöker.(Muhammed) (Devam edecek)
 
Bu yazı toplam 249 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.