1. YAZARLAR

  2. Abdurrahim Küçük

  3. Lübnan Çıkmazının İç Yüzü-12
Abdurrahim Küçük

Abdurrahim Küçük

Yazarın Tüm Yazıları >

Lübnan Çıkmazının İç Yüzü-12

A+A-

FRANSA SÖMÜRGESİNDE LÜBNAN

General Gouraud Devleti, ilk çıkarmış olduğu 735 sayılı kanunla Müslümanların Osmanlı devletinde yaşamadıklarını dile getirdi. Din işlerini devlet mekanizması içine alan ’Gouraud’ Şeyh Şefik’ül Mülk’ü genel denetleyici  ‘Cenari’ yi de müsteşar olarak atadı. Beyrut Müftüsü Mustafa NECATİ’yi de, Cemiyeti Hayriye’ye reis olarak tayin etti.  Bu döneme kadar herhangi bir yönetimle uzlaşmazlığa düşmeyen Müslümanlar bu dönemden itibaren horlandılar… Bir türlü yabancıların kendilerini yönetmesini hazmedemeyen Müslümanlar o andan itibaren yönetimden uzaklaştılar.

General Gouraud’un emriyle bütün dini gurupların Nüfus kayıtlarını teslim etmesi gerekirken bu durumu yabancı devlete bağlılık göstergesi olarak telakki eden Müslümanlar, küçük bir hile dâhilinde emre muti oldular. Çünkü gelen emirde gelenlerin Nüfus kâğıtlarına Lübnan’a vatandaşıdır yazılacağı bildiriliyordu. Oysa sonradan anlaşıldığına göre yönetimin tek amacı Lübnan Cumhuriyetinin vatandaş sayısını öğrenmekmiş. Marunîler ile Dürziler ise uzun zamandır ağırlıklarını bildikleri için hemen sayılarını ne olduğunu bildirdiler.

23 Eylül 1926 da Lübnan anayasası mecliste kabul edildi. Fransız sömürgesi altında olduğu ve bayrağının da Fransız bayrağı olacağı belirlendi. Aynı zamanda Arapça dilinin yanında Fransızca da resmi dil olarak kabul edildi. Anayasanın devletin dini üzerine hiç bir açıklık getirmemesi üzerine Fransa ilk Cumhurbaşkanını Hristiyanlardan olmasına özen gösterdi. Bunun için de Marunîlerin, Ortodoksların ve Müslümanların kabullendiği Charles Debbas’ı Reis olarak ilan etti. Hristiyan olan Debbas Paris toplantısının öncülerinden ve Lübnan’ın Osmanlıdan kurtuluşu için çalışmış bir vatan kahramanı idi!

1931-32 Cumhurbaşkanı seçiminde iki Marunî’nin adaylığından faydalanan Müslümanların Cumhurbaşkanlığını makamını elde edeceği korkusuna düşen Fransa Meclisi feshetti. Fransa tarafından eğitim alanında 200 Suriye lirası dağıtılırken bu paranın Hristiyan okullarına Cumhurbaşkanlığı seçimi için katkılarından dolayı mükâfat olarak dağıtılması hususu gözetlenmişti. Diğer eğitim alanlarında okuyanlar bu hisseden nasiplendirilmedi. Zamanla bu dini ayrıcalık siyasi potansiyelin içinde eritilmeye çalışılarak Hristiyanların lideri ‘Aziz Hecm’le Müslümanların lideri ‘Adil Salih’i İstiklal Parti’sinde bir araya getirdi.

Gelecek Salı günkü yazımız Lübnan’ın bağımsızlık mücadelesi hakkında olacaktır.

Bu yazı toplam 777 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar