1. YAZARLAR

  2. Yaman ADAM

  3. Mirasyediler miyiz?
Yaman ADAM

Yaman ADAM

Yazarın Tüm Yazıları >

Mirasyediler miyiz?

A+A-
TYB Konya Şubesinin, 2012 Kültürel Etkinlik takviminde yer alan “Anadolu Selçuklular” başlıklı sunumu gerçekleştiren fotoğraf sanatçısı İbrahim Dıvarcı ve arkadaşlarının İl Halk Kütüphanesi Konferans salonundaki programına katıldık.
Osmanlıdan sonra bu topraklardaki en uzun soluklu devletimiz Anadolu Selçuklularıdır. Konya 238 yıl başkentlik yaparak İstanbul’dan sonra en uzun başkent olma şerefine sahiptir. Anadolu Selçukluların resmî kayıtlara göre kadîm medeniyetten 4200 eseri bize miras kalmış. Oysa elimizde şu anda 700 kadar eser bulunuyor. Yani mevcudun altıda biri kadar… Geri kalanını koruyamamışız ve talan etmişiz. Zaten ilk darbeyi Moğollar vurmuş. Moğollar Anadolu’yu yakıp yıkarlarken türbeler dışındaki eserleri yerle bir etmişler. Moğollarda türbe kültü olduğu için bir uğursuzluk getirir düşüncesiyle türbelere dokunmamışlar. Daha sonra Osmanlılar geri kalan Anadolu Selçuklu eserlerini vakıflar kurarak korumuşlar ve aynı gelenekten geldikleri için gerekli restorasyon çalışmalarını yapmışlar. Fakat savaş dönemlerinde bu eserler bakımsız kalmış ve Konya bunun en güzel örneğidir. Asıl en büyük tahribat 1926-1934 yılları arasında yapılmıştır. Bu dönemde sadece Konya’da 90 civarında eser tahrip edilmiştir. Bunların arasında devasa eserler var. Mesela Mehmed Şerafeddin Bey Türbesi 1926’da dinamitlenerek yerle bir ediliyor. Andından Nizamiye Medresesi, Araboğlu Medresesi, Aslanlı Medresesi, Kazanlı Medresesi ve Islah-ı Medâris gibi ender Anadolu Selçuklu mirasları yok edilmiştir. Elimizde kalanlar bile Selçuklu medeniyetinin ne denli muhteşem bir medeniyet olduğunu açıkça gösteriyor. Bu yüzyılın mimarı denilen bir adam Divriği Ulu Camii’ni gördüğü zaman “Bizim yaptıklarımız çoluk çocuk işiymiş” itirafında bulunabiliyor.
Alaaddin Keykubat’ın yaptırdığı Aksaray Sultan Hanı ile siyasette ve mimarîde bir dâhî olan Sadettin Köpek’in yaptırdığı Zazadin Hanı klasik ipek yolu güzergâhında inşa edilmiş en büyük Anadolu Selçuklu miraslarındandır. Bu eserler konaklamanın yanı sıra aynı zamanda korunma ve savunma amaçlı olduklarından kale görünümünde devasa eserlerdir.
Anadolu Selçuklulardan günümüze ulaşan çok az eser var. Bunların görülebileceği yerlerin başında Niksar, Mardin, Kayseri, Niğde ve Konya geliyor. Niksar, 30 bin nüfuslu bir yer olmasına rağmen bu eserlerin korunması için bakım ve restorasyona yılda 4 trilyon harcıyor. Bu durumda Konya, halen yaptığı harcamanın en az 30 kat fazlasını yapması gerekiyor gibi bir tablo çıkıyor karşımıza...
Son dönem hariç daha önceki yerel yönetimlerin yaptıkları tahribat parmak ısırtacak cinsten. Şehir planlaması yapılırken ilk olarak tarihî eserler temizlenmiştir.
Bir belediye başkanı bu eserlerin yerine katlı otopark yapabilecek kadar bilinçsizce davranabilmiş; cehaletin bariz bir örneği olarak bin yıllık bir kültür mirasını günübirlik rantlara kurban edebilmiştir...
Bir paşa Alaaddin tepesini göremiyorum diyerek askerlere kazma kürek, balyoz çekiç bir medreseyi(İnce Minare) yıktırabilmiştir… gibi yüzlerce örnek verilebilir.
Bunca olumsuzlukların yanında Prof.Dr.Haşim Karpuz, Sanatçı İbrahim Dıvarcı, Ahmet Kuş, Aydınlar Ocağı Başkanı Mustafa Güçlü, Selçuklu Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay gibi bu kültürel miraslara sahip çıkanlara da “İyi ki varsınız!” diyoruz.
Bu yazı toplam 238 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.