nefis mertebesi

              İnsan hayatı boyunca bazen bolluk bazen de darlık içinde kalır. Bolluk içindeyken şükretmeyi, darlık içindeyken nefsine hâkim olmayı bilmelidir. Nefse hâkim olmak demek güzel ahlak sahibi olup rabbinin rızasını almak demektir.

              Peygamberimiz Bedir Zaferi’nden dönen orduya hitaben: “Merhabalar, küçük cihattan büyük cihada döndünüz.” Sahabe: “Bundan daha büyük bir cihat olur mu ya Resulallah?” deyince Peygamberimiz: “Evet, en büyük cihat nefis mücadelesidir. Asıl mücahit, Allah’a itaat uğrunda nefsi ile mücadele edendir.” buyurdular.

              Nefis mücadelesinin ilk mertebesi:

- Nefs-i Emmare: En aşağı ve en kötü derecedir. Kötülükler emreder. Bu şekilde insan nefsinin esiri olur. “Muhakkak ki nefis olanca gücü ile kötülüğü emredicidir.” ayeti Hz. Yusuf peygamberi işaret etmektedir. Zeliha Hz. Yusuf’un kendisine yaklaşmasını isteyince: Hz. Yusuf, duvarda sakın zinaya yaklaşmayın emrini görür. Allah’ın acımasıyla oradan uzaklaşır. Bir zaman sonra Mısır’a sulatan olur.

                                       Bezirgân geçip giderken yolundan,

                                       Yusuf’u bulup çıkardı kuyudan,

                                       Yusuf sonra oldu Mısır’a sultan,

                                       Ağlar Yakup ağlar Yusuf’um deyu.

 

 

- Nefs-i Levvame: Çok kötüleyen, Nefs-i Emmare’deki yaptıklarına pişman olan nefis. “Kendine alabildiğince kınayan nefse yemin ederim ki insanlar öldükten sonra dirileceklerdir.”

                                       Bitti yolculuğun işte son durak,

                                       Getirdiler seni başlar üstünde,

                                       Ne idin ne oldun kalk haline bak,

                                       Bir kefenden başka ne var üstünde.

 

                                       Ne vicdan tanıdın ne de dinini,

                                       Doyurmak istedin hep sen nefsini,

                                       Kalk şöyle bir yokla kendini,

                                       Bir kefenden başka ne var üstünde.

 

- Nefs-i Mülhime: Kişiye ilham gelir, esintiler olur, hakikatler kalbine doğar. “Ona iyilik ve kötülük verene and olsun ki nefsini arıtan saadete ermiştir.”

 

- Nefs-i Mutmainne: Nefsin tamamen arınarak huzur içinde rabbine dönmesidir. “Ey huzur içinde olan nefis, o senden sen de ondan razı olarak rabbine dön. Ey nefis, iyi kullarımın arasına gir. Cennetime gir.”

                                       Cennet cennet dedikleri,

                                       Bir huri ile birkaç melek,

                                       İsteyene sen ver onları ,        

                                       Bana seni gerek seni.

 

                                       Sofilere cennet gerek,

                                       Zahitlere sohbet gerek,        

                                       Mecnunlara Leyla gerek,

                                       Bana seni gerek seni.

 

- Nefs-i Raziye: Artık bu mertebe riyazad ve irşat görevinde bulunulan mertebedir.

- Nefs-i Marziye: İrşatların, riyazadların kabul olunduğu mertebedir.

- Nefs-i Kamile: Cevherin, nur’un, mananın ulaştığı son mertebedir. ”Allah göklerin ve yerlerin nuru’dur.” Yaratılan nefis yaratan içinde yok olmuş, Allah’a ulaşmıştır. ”Nefsini bilen, rabbini bilir.” sırrına erişmiştir.

 

                                       İlim ilim bilmektir,       

                                       İlim kendini bilmektir,

                                       Kendini bildirmeyen ilim,        

                                       Ha bir kuru emektir.

        

“Müminlerin iman yönünden en üstünü, ahlakça en güzel olanıdır.” “Sizin en hayırlı olanınız, ahlakı en güzel olanınızdır.”  “İslam ahlak güzelliğidir.” “Siz mallarınızla insanlara yardımı yetiştiremezsiniz, hiç olmazsa onları güler bir yüz ve güzel bir ahlakla hoşnut ediniz.”

        

              Sizlere “Nefis Dünyası’ndan” bir bölüm sunmaya çalıştım.

              Ne mutlu Kur’an ahlakı ile ahlaklananlara.

              Müjdeler olsun nefsin mertebelerini geçerek Rabbine kavuşanlara.

              Allah’a emanet olun, kalın sağlıcakla.

 

                                                                           RAMAZAN SAYAR

                                                                                   İlahiyatçı