1. YAZARLAR

  2. Mehmet Kaçar

  3. PARAMIZDAKİ “LİRA” ADI NEREDEN GELİYOR?
Mehmet Kaçar

Mehmet Kaçar

Yazarın Tüm Yazıları >

PARAMIZDAKİ “LİRA” ADI NEREDEN GELİYOR?

A+A-

Bilindiği gibi bir çok insanın dünyada en çok sevdiği şey paradır. Türk Lirası da bizim yerel para birimimizdir ve onun da tabi ki talibi oldukça çok. Türk Lirası kolleksiyonerlerine, her geçen gün yenileri eklenmektedir. Kollekisyocular arasına yenilerini katmak isteyenlerin bu konuda yapmayacağı şey yok gibidir. Çünkü bu tutku ne kadar çok kişi tarafından yapılırsa onun için o kadar çok çevre demektir ve yeni kolleksiyon malzemesi alacak verecek ve bulacak demektir. Toplanılması, üzerinde taşınılması, banka hesaplarında, özel kasalarda saklanılması, bulundurulması, harcanması ve işlevselliği ile tüm dünyayı kasıp kavuran paraya karşın acaba Türk Para biriminin adının “Lira “ olması ve bunun nereden geldiğini hiç düşündük mü? Neden lira dendiğini hiç merak ettik mi? Yahutta liranın serüveninin nereden geldiğini bilen var mı? Tüm bu ve benzeri sorulara ışık olacak aşağıda ki bilgileri sizlerle paylaşmak istedim. Umarım bir nebzecik olsun kültür bilgilerimize katkıda bulunmuş olurum.
Çağımızda Türkiye Cumhuriyeti’nin yanı sıra Lübnan, Sudan ve Suriye’nin resmi para birimlerinin adı olan “lira” sözcüğü, Libra kelimesi Latince’de “terazi” manasına gelmektedir. 
Ne var ki Latince’den Türkçe’ye geçişi İtalyanca üzerinden yapmış olan “Libre” , Roma İmparatorluğu döneminde, değerli metallerin ölçüsünde 327,45 gramlık bir ağırlık birimi olarak kullanılmış ve böylece para birimi anlamında da kullanılır hale gelmiştir...
Lira ayrıca geçmiş zamanlarda da: İtalya(1807-1813, 1861-2001), Kıbrıs (1879-2007), Malta(1972-2007), Vatikan (1866-1870, 1929-2001), Fransa (781-1980) para birimlerine isimlik yapmış idi.
Türk Lirası’nın dışında dünyanın belli başlı diğer para birimlerinin isim kökenleri ise şöyle: ABD, Avustralya, Kanada, Fiji, Yeni Zelanda ve Singapur gibi bir çok ülkenin milli paralarına isimlik yapan “Dolar” kelimesinin Flemenkçe kökenli olduğu iddia edilir.
İddialara göre; bu dilde bulunan “Joachimsthal” kelimesiyle Joachim’in Vadisi’ne gönderme yapılıyor. Joachim’in Vadisi gümüşün ilk kez çıkarıldığı maden olarak biliniyor. Bu madenden çıkan paralara ilk başta “Joachimsthaler” denmiş sonra kısaltılıp “thaler” olmuş ve en sonunda da “dollar” a dönüştürülmüştür.
Peso İspanyolca’da ağırlık anlamına geliyor. Euro’dan önce Almanya ve Finlandiya’da kullanılan Mark da ağırlık anlamına geliyor. 
Katar, Suudi Arabistan ve Yemen gibi ülkelerin kullandığı Riyal, Latince bir kelime olan “regalis”ten geliyor. Manası ise kraliyet anlamına gelirken, Güney Afrika para birimi Rand da aynı “Dolar” gibi altın madeni bulunan Güney Afrika şehri Witwatersrand’ın Almanca isminden türetilmiştir.
Çin parasını ifade etmek için kullanılan Yuan, Yen, Won sözcükleri ise Çince dilinde yuvarlak anlamı taşıyan Çin yazısı karakterlerinden kaynaklanıyor. 
Bazı İskandinav ülkelerinin kullandığı para birimi de Crwn/kron(Koruna) ise “taç” manasına gelen Latin “crona” kelimesinden türetilmiştir. 
Sanskritçe gümüş anlamına gelen “Rupya” kelimesi Hint ve Pakistan rupilerine adını vermiştir.
İngiliz Poundu, ağırlık anlamına gelen Latin kelime “poundus”tan geliyor. 
Rusya ve Belarus’ta kullanılan Ruble isimli para birimini oluşturan sözcük ise tıpkı lira gibi gümüş için ağırlık ölçüsü anlamına geliyor. 
Polonya Para birimi Zloty(Zloti) Lehce’de altın manasına geliyor. 
Macaristan Forinti’nin adı İtalyanca “fiorino” kelimesinden geliyor. Fiorino, Floransa’dan gelen altın paraya verilen addır. Fiorino kelimesi ise İtalyanca çiçek anlamına gelen ‘fiore’den türetilmiştir.
Başta Türk Lirası olmak üzere dünyanın belli başlı paralarının isim kökenlerini bulunup ortaya çıkarılmış olsa da bazı para birimlerinin kökleri hala araştırma yapılmasını gerektirmektedir.Tarih Gastesi, 2018 Ocak sayısı kaynak alınmıştır.
Selametle!...
 

Bu yazı toplam 1466 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.