1. YAZARLAR

  2. Prof. Dr. Mustafa UZUNPOSTALCI

  3. Promosyon Helâl Midir?
Prof. Dr. Mustafa UZUNPOSTALCI

Prof. Dr. Mustafa UZUNPOSTALCI

Mustafa Uzunpostalcı
Yazarın Tüm Yazıları >

Promosyon Helâl Midir?

A+A-
Bir önceki yazımızda bankaların kendilerine yatırılan memur ve emeklilerinin maaşlarına promosyon vermeleri konusunda hükümetin kararının bulunduğunu söylemiş ve durumu açıklamaya çalışmıştık.
Ancak bankaların mecburen verecekleri ‘bu promosyonu memur ve emeklilerinin alıp kullanmaları caiz olur mu?’ konusuna temas etmemiştik. Bu sebeple bugünkü yazımızda bu konuya temas ederek bir açıklama getirmeye çalışacağız.
Bilindiği gibi, faiz almak, vermek ve faizli muamele yapmak dinimizde caiz değildir. Caiz olmamamın anlamı bu tür işlerin tamamının haram olduğudur.
Maaşları yatıran devlettir. Gerçi memurlar bulundukları dairenin tercihine bağlı oldukları için, banka seçiminde hür değildir, fakat emekliler istedikleri bankayı tercih edebilirler. Memur ve emeklilerinin bankaya paranın yatırılıp çekilmesi konusunda her hangi bir muhatap olma durumu söz konusu değildir. Bu bakımdan bana şu kadar promosyon verirsen maaşımın senin bankana yatırılmasını temin edeceğim diye bir pazarlık yapamaz. Bu işlemi yapmak tamamen devlet tarafından bankalara verilen bir görev olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu sebeple de bankalar tarafından verilen promosyon memur ve emeklileri açısından bir hediye niteliğindedir. Hediyenin de reddedilmesi değil, alınması görgü kurallarına uygundur. Yani hediyeyi kabul etmek caiz olur. Ancak burada, verilen her hediyeyi alabilir miyiz? Sorusu karşımıza çıkmaktadır.
Yani bize hediye veren kurumun geliri neredendir ve kazancının temeli nereye dayanmaktadır? Sorusunun cevabı önemlidir.
Bilindiği gibi günümüzde bankaların gelirlerinin (bildiğim kadarıyla) neredeyse tamamı, faizdendir. Bu durumda kazançları haram yoldan olduğuna göre böyle bir hediyeyi kabul etmek bir Müslümana yakışmaz. Çünkü haram olan bir şey helâl gibi muamele göremez.
Ne var ki, memur ve emeklilerin bu işin böyle cereyan etmesinde her hangi bir rolü bulunmamaktadır. O banka yetkilileri ile bir anlaşmaya girmiş ve aralarında gerçekleşen bu anlaşmaya göre o hediyeyi alıyor değil, aksine bankanın doğrudan yaptığı bi ikram olarak görünmektedir. Bu bakımdan, ‘verilen bu hediyeyi neden kabul etmeyeyim?’ diyebilir.
Burada unutulmaması gereken bir husus da şudur: Müslüman kendisine gelen şeyin nereden ve niçin geldiğini de bilmelidir.
Bankanın bir kimseye verdiği o fazlalık ister hediye ve isterse promosyon veya başka bir ad ile de olsa kişinin bankaya yatırılmış olan parasının da içinde bulunduğu sermaye ile kazandığı faizden oluşmakta ve oradan verilmektedir.
Yani banka, kendisine yatırılan memur ve emeklilerinin maaşlarından kazandığı faizin bir kısmını kendisine ayırırken, bir kısmını da bu paraların sahiplerine ayırıp vermektedir.
Bu husus unutulmamalıdır. Bu sebeple de alınan bu promosyonlar alınmalı ama fakir olan kimselere verilmelidir. Bunda her hangi bir sevap ümidi olmasa da kişinin her türlü şüpheden uzak bir davranışı söz konusudur.
En iyisi de her halde böyle davranmaktır.
 
Bu yazı toplam 224 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.