1. YAZARLAR

  2. Adem BAŞ

  3. Referandumun ekonomiye etkisi
Adem BAŞ

Adem BAŞ

Adem BAŞ
Yazarın Tüm Yazıları >

Referandumun ekonomiye etkisi

A+A-

Referandumun ekonomiye etkisi iki şekilde olabilir. Birincisi referandum sürecinde yapılan harcamalar ile piyasaya giren para… Ki miktar çoksa ve bunun kamu kaynaklarından kullanılacağını hesap edersek cepte bir açık oluşabilir. Bir de referandumdan sonraki ekonominin durumu meselesi var.

Referandum süreci ile genel-yerel seçim süreçlerini birbirinden ayırt etmek gerekir. Referandum seçim sürecinde dar alanda belli partiler, para harcar. Genel-yerel seçim süreçlerinde bireylerden tutun partilere, partilerden tutun sivil toplum kuruluşlarına kadar birçok kesim para harcar… O yüzden referandum sürecinde organizasyonlar ile promosyon ürünleri dışında çok fazla bir harcama olmaz. Olan harcama da kamu kaynaklarından yapılacağı belli… Tabi beklentimizin dışında, kamu kaynaklarından aşırı harcama da yapılabilir. Bunun acısını toplum olarak sonradan görürüz.

Asıl ekonomik etki, yatırımların durması ve üretimin yavaşlaması bazında göreceğiz. Şimdiden piyasada bir durgunluk oluştuğu ifade ediliyor. Ekim-Aralık gibi iş çevreleri, yeni yılı bekler, kışın ise yazı bekler. Şimdi de referandumun sonucunu bekliyor iş dünyası… Muhtemelen Nisan’dan sonra ekonomideki durgunluk rakamlara da yansıyacak.

Referandumdan sonra bir de ekonominin durumunun ne olacağı meselesi var. Hayır çıkarsa başka bir tablo, Evet çıkarsa başka bir tablo ortaya çıkar. Ekonomik açıdan hangisinin iyi olacağını kestirmek ise oldukça zor. Referandum sonucunun kısa, orta ve uzun vadeli etkileri olacak. Kısa vadede muhtemelen Hayır küçük bir sarsıntı yaratabilir, Evet ise istikrar algısını güçlendirebilir. Ancak orta vadede iki sonuç da ekonomimizdeki sorunları ortadan kaldırmayacaktır. Ekonomideki sorunların orta veya uzun vadede çözülmesi için farklı bir bakış açısı gerekiyor. Bunun olacağına yönelik elimizde ise herhangi bir veri yok. Uzun vadede ekonomiye etkisini değerlendirmek ise güç. Zira meydana gelebilecek siyasi değişmeler, yeni partiler ve benzeri durumlar, ekonominin geleceğini belirleyecek.

EKONOMİNİN REFERANDUM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Referandumun ekonomi üzerindeki etkisinin karşısında bir de ekonominin referandum üzerinde etkisi olacak. Zira bütün siyasi cepheleşmelere rağmen insanlar genelde ekonomik durumlarına göre oy kullanıyorlar. Şöyle tarif etmek mümkün: Her siyasi cephenin kalıplaşmış belli oranda oyu var. Örneğin AK Parti’nin yüzde 35-40, CHP’nin yüzde 20-25… Diğer 3. ve 4. partinin de kalıplaşmış oyları bulunuyor. Hiçbir kalıba sığmayan bir de yüzde 15-20 oranında ‘kararsız’ denilen seçmen var. Aslında adının tam tersi bunlar kararsız değil… Daha gerçekçi düşünen seçmenler bunlar… Çoğu zaman ideolojik takıntılara ve hamasi laflara bakmazlar. Ekonomim iyi gidiyor mu, bunun bana faydası ne olacak, gibi temel parametreleri dikkate alarak gerçekçi düşünen seçmenler… Ve işin garip tarafı, Türkiye’de öylesine bir siyasi tablo oluştu ki, bunları memnun edenler her seçimden zaferle çıkıyor. Tıpkı AK Parti’nin 2002 yılından 2016’ya kadar yaptığı gibi… AK Parti’yi iktidardan düşüren de yenilenen seçimlerde tekrar iktidar yapanlar da bunlar… Şimdilerde de referandumun AK Parti ve Cumhurbaşkanı için kolay geçmeyeceğini anlatan en iyi parametre ekonomi… Ekonominin çarklarının şu anda çok iyi işlediğini iddia etmek birazcık saflık olur sanırım… Ve referandumda 50+1’i tehlikeye atan durum da bu. Referandumun şu an itibariyle sonucunu belirleyecek temel parametre ekonomi… Ancak şöyle bir pay da bırakmak gerekir. Olağanüstü bir gelişme olursa oy, gerçekçi seçmen değil ama ideolojik seçmenin belli bir kesimi sonucu değiştirebilir. (Abdullah Öcalan’ın Türkiye’ye teslim edilmesi örneği)

Sanırım evet cephesi gerçekçi seçmenlerini ikna edemeyeceğine kanaat getirmiş. Bu nedenle bütün oyun milliyetçi oylar etrafında dönüyor. Milliyetçileri ise bugünkü siyasi gelişmelerde ikna etmek biraz zor olacak.

Bu yazı toplam 940 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.