Elleri termometre gibi !

Dokunarak ateş tahmini üzerine yapılan bir araştırmada, sağlık çalışanlarının fazla yanılmadığı belirlendi. Hastanın ateşli veya ateşsiz olma durumunu dokunarak doğru tahmin etme oranı hemşirelerde yüzde 89, uzman hekimlerde ise yüzde 88 olarak bulundu.

Acil servise başvuran hastalar arasında yapılan bir araştırmada, sağlık personelinin yaptığı elle ateş ölçümlerinde yanılma payının çok düşük olduğu görüldü.

Hastanın ateşli veya ateşsiz olma durumunu dokunarak doğru tahmin etme oranı, hemşirelerde yüzde 89, uzman hekimlerde yüzde 88 olarak bulundu.

Medimagazin’den Helin Aygün’ün haberine göre, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Ana Bilim Dalından Uz. Dr. Meltem Akkaş ve arkadaşları tarafından yapılan “Ateş Hissinin Doğruluğu ve Dokunarak Ateş Tahmini” isimli araştırma, Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri dergisinde yayımlandı.

Hastanın subjektif ateş hissi ve sağlık personelinin dokunarak ateş tahmininin doğruluğunu araştırmayı amaçlayan araştırmaya, 1 Şubat-30 Nisan 2010 tarihleri arasında, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Acil Servisine başvurmadan önce termometre ile ölçüm yapılmamış, 16 yaş üzeri, toplam 390 ateşli veya ateşsiz hasta dahil edildi.

Çalışmaya katılmak istemeyen, bilinci açık olmayan, zekâ geriliği olan veya acil servise kabul edilmeden önce termometre ile ateş ölçümü yapılmış hastalar çalışma dışı bırakıldı. Çalışmaya katılan hastalara aydınlatılmış onam formu imzalatıldı.

Hastanın ateşi ölçülmeden önce, acil serviste çalışan acil tıp uzmanı, hemşiresi, asistan doktoru ve intörn doktoru olmak üzere dört farklı sağlık görevlisi, hastanın vücuduna dokunarak ateşini °C olarak tahmin ettiler. Katılımcıların, hastanın ve birbirlerinin cevaplarından haberleri olmadı. Ateş tahmini için dokunacakları vücut bölgesini ve ellerinin içini ya da dışını kullanma durumlarını, katılımcıların kendisi seçti. En son olarak kulaktan dijital termometre ile vücut ısısı ölçüldü. Termometre ile ölçülen değer 37,5°C’den büyükse ateş olarak kabul edildi. Hastanın subjektif hissi ile 37,5°C’nin üzerini ateş, 37,5°C’nin altını da ateşsiz olarak algılaması “doğru tahmin” olarak kabul edildi.

Sağlık personelinin hastaya dokunarak tahminde bulunduğu ateş derecesi ile dijital termometre ile ölçülen ateş değeri arasında 0,5°C’ye kadar fark, “doğru tahmin” olarak değerlendirildi. Araştırmada, 147 hastanın (yüzde 69) ateşi 37,5 ile 38,4°C arasında, 66 hastanın (yüzde 31) ateşi de 38,5°C ve üstünde bulundu. Hastaya ateş hissi sorulduğunda, 273 (yüzde 70) hasta ateşinin olduğunu, 117 (yüzde 30) hasta ateşinin olmadığını söyledi. Ateşin varlığını tespit etmekte hastaların duyarlılığı yüzde 88 olarak tespit edildi.

DUYARLILIK YÜZDE 87 OLARAK BELİRLENDİ

Hemşireler yüzde 89 doğru tahmin etti Acil servis uzman doktoru tarafından, ateşli olarak değerlendirilen 198 hastanın 182’sinin ateşli olduğu belirlendi. Ateşsiz olarak değerlendirilen 192 hastanın ise 161’inin ateşsiz olduğu görüldü. Uzman doktorlarda dokunarak 0,5°C farkla ateş varlığını doğru tahmin edebilmenin duyarlılığı yüzde 85olarak bulundu.

Acil servis hemşiresi tarafından, 201 hastanın 186’sı ateşli olarak değerlendirildi. Ateşsiz olarak değerlendirilen 189 hastanın ise 162’sinin ateşsiz olduğu saptandı. Duyarlılık yüzde 87 olarak belirlendi. Acil servis asistan doktoru tarafından, ateşli olarak değerlendirilen 197 hastanın 179’unun ateşli; ateşsiz olarak değerlendirilen 193 hastanın ise 159’unun ateşsiz olduğu tespit edildi. Asistan doktorlarda duyarlılık yüzde 84 olarak saptandı. Acil servis intörn doktoru tarafından, ateşli olarak değerlendirilen 187 hastanın 171’inin ateşli; ateşsiz olarak değerlendirilen 203 hastanın ise 161’inin de ateşsiz olduğu görüldü. İntörn doktorlarda duyarlılık yüzde 80 çıktı.

SAĞLIK PERSONELİNİN DEĞERLENDİRMESİNE GÜVENİLMELİ

Araştırmanın tartışma bölümünde şunlar kaydedildi: “Hastanın subjektif ateş hissinin bu çalışma ile ortaya konan doğruluk oranlarının göz ardı edilmemesi gerektiğini düşünüyoruz. Ateş şikayeti ile başvurmasına rağmen, termometre ile ölçülen ateşi yüksek olmayan hastaların, gerekli durumlarda ateş ölçümleri tekrarlanmalıdır. Kalabalık ve iş yükü fazlalığı nedeni ile acil serviste izlem yapılamıyorsa, hastalar, evde ateş ölçümü ve izlemi konusunda bilgilendirilmeli, şüphe durumunda da doğru termometre kullanımı konusunda eğitilmelidirler. Ayrıca bazı enfeksiyöz ve romatolojik hastalıkların eklem ve deri tutulumlarında termometre ile ısı artışının ölçülemediği lokal ateş yüksekliği gözlenmektedir. Bu durumlarda 0,5°C ısı farkını yüzde 85-89 doğruluk oranları ile tespit edebilen sağlık personelinin değerlendirmesine güvenilmelidir.”