1. YAZARLAR

  2. Prof. Dr. Ali ACAR

  3. Şangay İşbirliği Teşkilatı ve Türkiye
Prof. Dr. Ali ACAR

Prof. Dr. Ali ACAR

Yazarın Tüm Yazıları >

Şangay İşbirliği Teşkilatı ve Türkiye

A+A-
Son günlerde C.Başkanımızın yıllardan beri Türkiye’yi kapı eşikliğinde bekletmeyi adeta huy halinden krize dönüştüren AB politikasına karşı alternatif uluslararası ekonomik, siyasi ve kültürel işbirliği teşkilatlarını alternatif olarak kabul etmesi gündemimize gelmektedir. Bu çıkışla gündeme gelen Şangay İşbirliği’ni kısaca tanımayı yararlı görmekteyiz.
Kısacası Asya da gelişmekte olan siyasi, askeri, ekonomik ve kültürel işbirliği örgütlenmesi diyebiliriz. Bu birlik İlk toplantılarını 1996 yılında Çin’de bulunan Şangay eyaletinde yapmalarından ötürü, bu adı almışlardır. Eski adı “Şangay Beşlisi”dir. Rusya, Çin, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan bu kuruluşun ilk üyeleri olduğundan ilk başta “Şangay Beşlisi” ismini almışlardır. Ancak 2001 yılında örgüte Özbekistan’ın da katılmasıyla adı” Şangay İşbirliği Örgütü” ( Şhanghai Cooperation Operation) olarak değişmiştir.

Bu kuruluşun öncelikli amacı neydi. Başlangıçta örgütün kuruluş amacı, terörizme karşı ortak stratejik işbirliği kurmaktı. Ancak örgüt ilerleyen zamanda siyasi, askeri, ekonomik ve kültürel işbirliğine dönüşmüştür. Hatta 2007 yılında Barış tatbikatı altında çok büyük bir askeri tatbikat yapmışlardır. 2003 yılında Rusya Başbakanı Putin bir toplantıda ” Dünya tek kutuplu düşünülemez ” diyerek aslında örgütün esas amacını açıkca dile getirmiştir. ABD ‘ye karşı ilk adımı da Asya da ki üye ülkelerde bulunan askeri üsleri boşaltmasını isteyerek atmıştır. ABD daha önce bu örgüte gözlemci statüsünde katılmayı istemiştir. Ancak üye ülkelerce reddedilmiştir. Bu olayın ardından İran ‘ı gözlemci statüsüyle örgüte dahil etmişlerdir…

Cumhurbaşkanımızın ifadesiyle “Brexit bana göre güzel bir tevafuk oldu. Sözü Türkiye’nin AB’ye ihtiyacı yok, Batılı toplumlar bile AB’den çıkmak istiyorlar anlamına gelmektedir. Brexit demek Britanya’nın AB'den çıkışına ilişkin referandum sonucunun kısaltmasını yani İngiltere halkının AB’ye hayır’ını simge olarak ifade etmektedir. Dolayısıyla Avrupa'da diğer ülkelerde bu tür eylemler ve oylamalar olabilir... “Fransa'da da sesler geliyor, İtalya'dan geliyor. Geçenlerde bizimle ilgili Dışişleri Bakanları bir araya geldi. Önce hırsla bir araya geldiler. Daha sonra Avusturya'nın dışında hiçbirisi Türkiye ile müzakerenin dondurulması, şu olması, bu olması noktasında fikir beyan etmedi. Bu tabi önemli bir şey. Mesele şu: Türkiye bir defa kendini rahat hissetmeli. 'Benim için varsa, yoksa Avrupa Birliği' dememeli.”
Türkiye bilindiği üzere yaklaşık50 yıldır Avrupa Birliği’ne üye olmaya çalışmaktadır… AB’nin bu konudaki ağır hareketi, isteksizliği ve üyeliği sürekli yokuşa sürmesi Türkiye’yi başka alternatif arayışlar içine sokmuştur. Türkiye 2012 de ise diyalog ortağı olarak kabul edilmiştir… 20 Kasım 2013 Moskova da Putin ve Erdoğan görüşmesinde Başbakanımız tam üye olma isteğini tekrar dile getirmiştir…
Şanghay İşbirliği Örgütü’nün Önemi: Şanghay mekanizması Çin ve diğer 5 bölge ülkesi arasındaki problemlerin çözümünde olumlu rol oynamıştır; hükümetler arası görüşmelerin başarılı olmasında da etkili olduğu gibi sınır antlaşmazlıklarının çözüme kavuşturulması da bölgeler arasındaki işbirliğini arttırmıştır. Sınır problemlerinin yanı sıra Şanghay mekanizması bölgedeki aşırı dincilik ve terörizm ile mücadele konusunda da olumlu rol oynamıştır. Bunlardan yola çıkarak, Şanghay İşbirliği Örgütü’nün, kendisine üye olan ülkelerin farklı konularda birbirleriyle etkin şekilde iletişim kurabilecekleri ve karşılıklı ilişkilerini düzenleyebilecekleri bir ortam oluşturduğunu söyleyebiliriz. Bu şekilde artan güven ortamı, işbirliğini gerektiren konularda daha güçlü olunmasını sağlamıştır. Ayrıca bu örgütün “birlikten kuvvet doğar” anlayışıyla kendisine üye olan ülkelerin daha sağlam adımlarla ilerlemesine yardımcı olabileceğini söylemek mümkündür.
Bu konuda altenatif politikaların üretilmesinde yarar görülmektedir. AB Türkiye’ye ihale kapısında bekletmekte ve bekletecektir O halde yeni oluşumlara yelken açmak daha doğru karar olarak görülmektedir.
Bu yazı toplam 203 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
1 Yorum