Kurun yükselmesi ihracatı arttırıyor

NEÜ İktisat Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Seyrek, döviz kurunun yükselmesinin ihracatı arttırdığını söyleyerek, “Döviz kurunun çok yüksek olmasını yabancı yatırımcılar istemez, çok düşük olmasını da ihracatçılar istemez."dedi.

Necmettin Erbakan Üniversitesi (NEÜ) Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi İktisat Fakültesi İktisadi Gelişme ve Uluslararası İktisat Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Seyrek, döviz kurun son birkaç ayda 3.40 ile en alt eşiği gördükten sonra yükselişe geçtiğini ve 3.60’a gidip geldiğini belirti. Kurun 3.60’ın üstünde üst düzeylere yükselmesi için bir sebebin olmadığına dikkat çeken Seyrek, ithalat ve ihracat rakamları hakkında bilgi vererek, “Merkez Bankası verilerine göre 2017 Temmuz sonundan sonra, kısa vadeli dış borç stoku, 2016 yıl sonuna göre yüzde 11.1 artarak 108.9 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiş. Bunlara bakıldığında döviz kurunun yukarı meyilli olması gerektiğini düşünüyoruz. Ancak genel ekonomide büyümenin geçen yıllara göre daha yüksek olması Türkiye ekonomisinin kredibilitesini yüksek tutuyor. Döviz kurundaki bu yukarı yönlü ivmenin çok güçlü olacağını düşünmemek gerekir. Dolar kurunun hareketine sadece Türkiye’deki oluşumlar değil küresel ekonomideki oluşumlar da etki ediyor.” dedi.

FED PARASAL SIKIŞTIRMA HAZIRLIĞINDA

Dolar kurunun hareketine etki edenlerin en önemli faktörün ABD ile diğer ekonomilerin etkileşimini gösteren dolar endeksi ve FED kararları olduğunu vurgulayan Seyrek, şu an itibariyle FED’in parasal sıkılaştırma hazırlığı içinde olduğunu ifade etti. Seyrek, bunun gerçekleşmesi halinde değerli bir dolarla karşı karşıya kalınacağını dile getirerek sözlerini şu şekilde sürdürdü: “Bunun dolar kuruna etkisi kurun yükselişi olacaktır. Döviz kurunu açıklamak için en güçlü açıklama arz ve talep güçleridir. Döviz gelirlerinize göre belirlenir. Ülke içine döviz akımı vardır ve bunlar da ihracat gelirleri, turizm gelirleri, yurt dışındaki işçilerin gönderdiği ücretler var, dünyanın değişik yerlerinde Türk uyruklu firmaların kazançlarıdır. Birde çıkan döviz var. Bunlar da ithalat, Türkiye’de çalışan yabancıların ailelerine gönderdiği para. Türk uyruklular dışarıya sermeye yatırımında bulunabilir. Londra da bir fabrika alması gibi.”

İHRACAT YÜZDE 12 ARTTI

Döviz kurunun kabul edilebilir nitelikte yüksek olmasının iyi olduğunu açıklayan Seyrek, yüksek olmasının ihracatı motive ettiğini vurguladı. İhracatın birden yüzde 12 civarında arttığını kaydeden Seyrek, “Döviz kurunun çok yüksek olmasını yabancı yatırımcılar istemez, çok düşük olmasını da ihracatçılar istemez. Çünkü yabancı yatırımcı geldiği zaman bir dolarını TL’ye dönüştürüp onunla  işlem yapıyor giderken de daha çok dolar almak için doların düşük olması lazım. Onun için yabancıların ürkmeyeceği kadar düşük, ihracatın motive olacağı kadar da yüksek olmalı. Şu anki fiyatı normal bence. Zaten ihracatımız birden yüzde 12 civarında arttı tabi ithalatımız da arttı. Artmasının sebebi döviz kurunun yüksek olması.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. İsmail Seyrek Türkiye ekonomisinin yıl içinde yüksek büyüme performansı ve önceden beri mevcut olan yüksek faize rağmen son günlerde kurdaki yukarı doğru hareketlerin temel sebebini, “Kuzey Irak’taki negatif jeopolitik oluşumlarla Amerikan Merkez Bankası’nın faizle ilgili kararlarına yönelik açıklanan planları ve diğer ülke paralarının dolara karşı uluslararası piyasadaki konumlanmasıdır.” olarak açıkladı.