1. HABERLER

  2. KÜLTÜR-SANAT

  3. TYB’de Gayri Müslim ve Avârız Vakıfları konuşuldu
TYB’de Gayri Müslim ve Avârız Vakıfları konuşuldu

TYB’de Gayri Müslim ve Avârız Vakıfları konuşuldu

Türkiye Yazarlar Birliği Konya Şubesinin, Konya Büyükşehir ve Selçuklu Belediyesi işbirliği ile düzenlenen haftalık Cumartesi programları kapsamında bu hafta ‘Gayri Müslim ve Avârız Vakıfları’ konuşuldu. 

A+A-

Programa katılan Necmettin Erbakan Üniversitesi, Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Ahmet Akman; “Vakıf müessesesi İslâm tarihinde sosyal yardım, dayanışma ve güvenlik bakımından ortaya konmuş en ideal kurumlarından biridir. ”dedi. Vakfın Hz. Peygamber’in (s.a.) bizzat kendisi ve sahâbîleri tarafından yapıldığını söyleyen Akman; “Bunlardan ilki sayılabilecek bir örnekte Hz. Ömer (r.a.) kendisine ganimet olarak düşen, hayatında bu denli güzel bir yere sahip olmadığını ifade ettiği bir arazi hakkında ne yapmasının uygun olacağını sormasına binaen, Hz. Peygamber (s.a.); aslını hapsedip, semerelerini hayır yolunda harcaması tavsiyesi üzerine, değer verdiği bu malını vakfetmiştir. Sahabe ve sonrasındaki dönemlerde bu konuda çok örnek vardır. Tüm İslam tarihi boyunca uygulanmış ve nihayet toplumsal dayanışma ve kamu hizmetinin görülmesinde erişmiş olduğu seviye bakımından Osmanlı’da zirveye ulaşmış bir kurumdur. Bu sebeple Osmanlı için “vakıf medeniyeti” tabiri kullanılmıştır. ”dedi.

Avârız Vakıfları

Gayrimüslimlerin kurduğu ve faydalandığı vakıflardan birinin de Avârız vakıfları olduğunu ifade eden Akman: “Avârız vergilerini ödemekte güçlük çeken fakir halka akar veya para olarak tahsis edilen avârız vakıflarından yardım edilirdi. Bu nevi vakıflar başlangıçta doğrudan doğruya avârız vergisi ve örfî tekâlifin karşılanmasına tahsis edilmiştir. 
Adı geçen vergilerin halktan toplanması uygulamasının eski önemini kaybetmesi üzerine elde edilen gelir, halkın karşılaştığı yangın, deprem, su baskını, salgın hastalık gibi âfetler ile fakir, dul ve yetimlerin ihtiyaçlarına, kimsesiz kızların evlendirilmesine, sahipsiz cenazelerin masraflarının karşılanmasına ve iş hayatına atılanların sermaye ihtiyacına sarfedildiği gibi ayrıca suyolu, kaldırım, sıbyan mektebi tamiri gibi amme hizmetleri için de kullanılır olmuştur. Böylece zamanla değişik bir mahiyet kazanan avârız vakfı daha sonra “avârız akçesi” ve “avârız sandığı” olarak da adlandırılmıştır. Esnaf sandıkları da avarız vakıfları kapsamında yer alır.  

Müslim ve gayrimüslimlerin karışık olarak oturdukları mahalle veya köylerde avârız vakfı her iki zümrenin de ihtiyaçlarına sarfedilir, vakfı yapanın Müslüman veya gayrimüslim olması buna tesir etmez, Müslim, gayrimüslim ayrımı olmazdı. Ahalisi Müslümanlar ile gayrimüslimlerden müteşekkil olan bir mahallenin veya bir müessesenin avarızına bir müslim veya bir gayrimüslim tarafından şart edilmiş olan bir vakfın gallesi o ahalinin Müslüman olanlarının da Müslüman olmayanlarının da avarızına sarf edilirdi. AHMET ÖZER

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.