1. YAZARLAR

  2. Kerim Candan

  3. Uyanma ve Uyanışın Ötesinde
Kerim Candan

Kerim Candan

Yazarın Tüm Yazıları >

Uyanma ve Uyanışın Ötesinde

A+A-
Gazetedeki ilkyazımdan dolayı pek çok geri bildirim aldım. Her şeyden önce olumlu, olumsuz aldığım bütün yapıcı eleştiriler için hepinize çok teşekkür ederim. Bu hafta için farklı bir yazı yazmıştım, fakat Ders-i İntibah nedir? Ne demektir? şeklinde gelen meraklı sorulara kayıtsız kalamadım ve bu hafta da İntibah üzerine yazmaya karar verdim.

Türk Dil Kurumu, (TDK), Büyük Türkçe Sözlükte, intibah, Arapça kökenli bir kelime olup uyanma ve uyanış demektir. Osmanlı Türkçesinde de kullanılan intibah kelimesi, esasında uyanma ve uyanışın ötesinde, agâh ve mübin olmak, hakikati ve hakkı anlayıp yanlıştan, fenadan dönmek, sinirlerin uyanması, uzuvların harekete gelmesi(1) anlamlarına da gelmektedir. Edebiyatımızda da Namık Kemal in aynı isimli edebi türde ilk sayılan romanı bulunmaktadır. Yazıldığı dönemde çok ses getirmiş aile sarsıntılarının maddi ve manevi sebepleri üzerinde durulmuş, aile ahlaki, kadın, aile değerleri üzerindeki hassasiyetini ortaya koymuştur.(2)
Bu bilgiler intibah’ın, çok önemli değerlere işaret ettiğini, hayatımızda her an bir intibah üzerine, farkındalığı yüksek şuurlu bireyler olmamızın milli ve manevi uyanışın esaslarını kavramamıza kolaylık sağlayacağını söyleyebiliriz. İçinde bulunduğumuz ferdi ve toplumsal dağınıklık, benmerkezcilik, küçülen dünyanın yalnızlaşan insanları olarak toplumsal ve kişisel bir intibah’a ihtiyacımız olduğu fikri oluştu. Çünkü kitle iletişim araçları hayatımızda varlığını her gün daha fazla hissettirirken, daha fazla yalnızlaşan, içe kapanan bireyler açısından bu durum bir risk teşkil etmektedir. Bu bilgiler ışığında, yazılanların ve okur yorumlarının kendimizde ve okurda uyandıracağı, duygu ve düşünceleri, adeta bir dersin daha ötesinde karşılıklı bir intibah’ı yaşamanın gerekliliğini düşünerek, köşemizin adının ders-i intibah olmasına karar verdik. Aynı anlamlar gibi görülse de, intibah, uyandırmanın ötesinde, daha kapsayıcı, daha zengin ve işlevsel bir kelime olduğunu görmekteyiz.
İntibah, elbette duygu ve düşünceden, his’ten yoksun, hazır kuru bilgilerle kolay kazanılacak kişisel bir gelişme değildir ve bunun için bireyin okuması, okuduğunu özümsemesi ve içselleştirmesi, kişisel farkındalığını artırması ve çalışmakla mümkün olabilecektir. Kişisel bir intibah, kişiyi bütün yönleriyle zenginleştirecek bir uyanışa, bir farkındalığa zemin hazırlayabilir. Bu kararlığa sahip, kendini yönetebilen, duygu ve düşüncelerine yön verebilecek, etkin, katılımcı, eleştirel yaklaşabilen, her daim öz eleştiri içerisinde olmakla kişisel bir intibah yaşayabileceğizdir.
Bireylerdeki intibah, toplumsal bir uyanış ve dirilmeye zemin hazırlayacak, iki yüzyıldır yanlış adreste aradığımız, uygar bir toplum olma idealini, ancak ve ancak, kendi öz değerleri, tarihi ve kültürü ile barışık, ahlaki değerleri içselleştirmiş, rasyonel ve özgür düşünebilen, çalışkan ve dürüst nesiller yetiştirmekle mümkün olabilecek gibi görünmektedir. Hoşça kalın.
Kaynaklar:
1- http://www.osmanlicaturkce.com/?k=intibah&t=%40
2- Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler dergisi, Cilt:1 Sayı:2 Mayıs 1999
 
Bu yazı toplam 85 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.