İkisinde de ana tema sevgidir. Ak ve aşık, sevgi temel üzerine oturur. Aşık, seven kişi anlamındadır.
. Aşk, sevgi çemberinde odaklandığı için sahası çok geniştir. Tabiat aşkı, insan aşkı, meslek aşkı, ilahi aşk gibi v.s Bundan dolayı aşkın kolları çeşitlidir.. Ama iki ana grupta toplamak da mümkündür:
a) Madde aşkı
b) Mana aşkı
Her iki aşk unsuru edebiyatımızın bütün kollarına incelikle yansıtılmıştır. Ama asıl kaynağını şiirimizde, atasözü ve vecizelerimizde bulmuştur. Hemen hemen her şair aşk ve aşıklar üzerine vecizeler yazmış, söylemiştir. Atasözlerimizin yeri ise edebiyatımızda ayrı bir yer tutar.
Ben bu yazımda bunlardan bir demet sunmak istiyorum:
“Ey vuslat! O aşıkları efsununa râm et
Ay tatlı ulvi gece! Yıllarca devam et
“Gül devri ayş eyyamıdır, zevkü sefa hengamıdır.,
Aşıkların bayramıdır, bu mevsim-i ferhundedem
Nef’i
Biz ol aşıklarız dağımız mehlem kabul etnez
Ol gülzârın ki ateştir, gülû şebnem kabul etmez
R.Mehmet paşa
Aşık olur, hakkı seve, hakk derdine kına devâ
Bizim için hayır dua, kılanlara selam olsun
Yunus
Aşık oldun sana candan
Hacı Bayram Pirim sultan
Gönül hizmet umar senden
Hacı Bayram Pirim Sultan
Akşemseddin
Yine oldum, esiri bir şah-ı sitemkârın
Ki dilber sevmemiş, bilmez belasın aşı-zarın
Nedim
Hz. Mevlana deyince akla aşk gelir. O tam bir aşk eridir. Bundan dolayı bütün dünya kendisini tanır. Onun aşka yönelişi tasavvufidir. İlahidir. Bunun için gönülleri fethetmiştir. Allah ve Peygamber aşkının yıldızıdır. Çünkü onlardan aldığı ziyayı insanlara yansıtır. Bunun yansıma Mevlana’yı Mevlana yapmış, dünyaya tanıtmıştır. Onun bir sözü vardır. Der ki: “Aynı dili konuşanlar değil, aynı duyguyu paylaşanlar anlaşır. İşte bütün dünya Hz Mevlana ile duyguyu paylaşmıyor mu? Bu duygu aşktır. Aşk ile Mesnevi’de şekilleşir, olgunlaşır, kendini bulur.”
Aşkla ilgili Mesnevi’den seçmeler:
“-Aşk mesttir, hoştur, kendinden geçme, karmaşık olma demektir.
-Aklı bir dalgıç say, aşk ise bir denizdedir, ummandır.
-Aşk altın değildir, saklanamaz, aşığın bütün sırları meydandadır.
-Aşk altın madeni aramaktır.
-Aşk ab-u hayattır. Bu duya dal, bu denizin her katresi ayrı bir ömürdür.”
www.hakimiyet.com