“Şiirin kalbi balık gölde atıyor” etkinliği çerçevesince yaptığımız gezi ve ziyaretlerde edindiğimiz intibaları geçen haftaki yazımızda dile getirmiştik.son cümlemiz gezip görmeden fikir olunmamasını ifade etmiştik.
Urfa ,Mardin yöresinde poşu diğer Ortadoğu ülkelerinde olduğu gibi yaygın kullanılan, güneşten korumayı amaçlayan bir giyim tarzı. Arap olanlar kareli olanı tercih ederken,diğer türlerini kürt vatandaşlar takıyor.
Dövme,yine Kürt ve Araplarda farklılık arz ediyor. Kürtler ele dövme yaptırırken,Araplar el ve yüze yaptırıyor.
Hac,hacca giden vatandaşlarımız giriş kapılarına yaptırdıkları renkli Fatiha ve Hadisi şerifle süslü levhalar ile gelenin kendilerin kolayca bulmasını sağlıyorlar.
Taziye evleri,şehrin muhtelif yerlerine yapılan sergisi belediye yada muhtarlık kanalıyla bakımı yapılan yerler olup erkekler üç gün,buraya gidip geliyorlar.kadınlar katılmıyor,cenaze sahibi yemek yapmıyor,konu komsu hazırlıyor taziyeler 10-15 dakika sürüyor, gelenlere acı kahve “mırra” ikram ediliyor. Kur’an okunuyor,çıkarken” Baki olan Allahtır,Başınız sağ olsun “deniyor.Kürtlerde gelince Fatiha okunur,sonra diğer işler biri birini takip ediyor.Köylerde hediyesiz taziye olmuyor kişinin durumuna göre yağ,bal,bulgur vs götürülüyor. Bir ay sürüyor. Köylerde girerken başınız sağ olsun deniyor. Kan ve namus davalarında taziye yapılmaz.Bu ağıtlara Urfalı şair M.Faruk Habiboğlu’nun mısraları devam edelim:
“Urfalıyam ortağım gamdır benim,
Yar elinden içtiğim bir kadeh candır benim
Urfa anam,Urfa babam Urfa yuvamdır benim.”
HARRAN
Edeple gelen,
Lütufla döner
Harrani
Miladi 1185 yılında doğan şeyh hayat el Harrani hazretlerinden alan 8500 nüfusu olan Cümeyli aşireti mensuplarının yerleştiği bir yer. Bura ile ilgili birçok efsane ve tevatür bilgiler çok. Harran da birçok imparatorluğun yıkılışına şahit olan kale ve Hz Yakub’un kuyusu olduğu söylenen yer mevcut. Harran kalesi duvarlarındaki ateş tuğlaları çok kıymetli olduğundan kaçak olarak sökülüp Urfa’da fırın yapımında kullanıldığı,kale duvarlarındaki taşlardan Akçakale kaymakamlığı ve bir ilk okulun yapıldığı dile getirildi.
Kümbetevler
Birçok filme doğal platoluk yapmış olan ,Harana has bu evler çok sade.Yazın 45 0C’ ye çıkan sıcaklarda bile serin,kışın ise sıcak. Bu evlerin koni biçimli ve tuğladan ve kerpiç çamurdan örülüp,tepesine bir pencere ve boşluk bırakılıyor.Oturma odalarında birer pencere var.Bu tepedeki pencerelerden rahatlıkla gökyüzü geceleri seyrediliyor. Harran geceleri yıldızlar çok müthiş berrak görünüyormuş. Harran eski bir yerleşim yeri olduğu için kazılar devam ediyor. Bu bölgede Emevi Hükümdarı II.Mervan döneminde yapılmış en eski İslam mimarisi olan Ulu Cami bulunmakta bitişiğinde Harran üniversitesi kalıntıları bütün ihtişamıyla durmaktadır.Urfa’nın en önemli tanıtım etkinliği olan “Sıra Geceleri” ise ayrı bir yazı konusudur.
www.hakimiyet.com