Konya'da 1950'li yıllarda Almanlar tarafından 143 bin metre karelik alan üzerine yaptırılan, eski adıyla Et Balık Kurumu Kombinası, Kentsel Dönüşüm Projesi çerçevesinde yıkılıyor.
Et Balık Kurumunun Konya'daki kombinası 1950'li yıllarda Alman firmalarca kuruldu ve 31 Aralık 2004 yılına kadar üretim yaptı.
143 bin metre kare açık alan üzerine kurulu, 85 bin metre kare kapalı alana sahip kombina, makinelerinin paslanması yüzünden iş yapamaz duruma gelince özelleştirme kapsamında Meram Belediyesi tarafından sembolik fiyata satın alındı ve Konya Et Kombinası adı altında üretimine devam etti.
Meram Belediye Başkanı Refik Tuzcuoğlu, Belediye olarak 2004 yılında yaklaşık 275 bin YTL'lik yatırımla kombinayı üretim yapar hale getirdiklerini ancak tesisin, yüksek maliyetlerle üretim yaptığı için teknolojiye yenik düştüğünü söyledi.
Tuzcuoğlu, 2004 yılında aldıklarında yılda 4 milyon YTL zarar eden kombinayı kar eder duruma getirdiklerini, ancak tesisin bölgede üstlendiği görevinin sonuna geldiğini öne sürdü.
-ALMANLAR'IN HER ŞEYİ DÜŞÜNEREK İNŞA ETTİĞİ KOMBİNA-
Refik Tuzcuoğlu, Altın Hamle adlı Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında kombinayı yıkmaya başladıklarını belirterek, şunları kaydetti:
''Tesis günde 420 büyükbaş ve 3 bin küçükbaş hayvan kesim kapasitesine sahip. 1950'li yıllar düşünüldüğünde bu kapasitede bir tesisin çok büyük olduğu anlaşılır. Kombinayı gezdiğimizde insan eskiyen teknolojisine hayran kalıyor. İnşaatında yani beton harcında demir hurda kullanıldığı için halen sağlamlığını koruyor. En küçük deformasyon yok. Duvarları matkapla bile delemiyorsunuz. 58 yıllık borular halen kullanılıyor. O yıllarda bu kalitede boruyu kullanmak kolay değil ama Almanlar yapmış. Her makinenin en fazla arıza yapması olası parçalarının yedekleri konulmuş. Isıtmaların bile yedekleri yapılmış. 4 ayrı ısıtma kazanı var ama hepsi birbirinin yedeği. Yani kazanların hepsinin aynı anda bozulması durumunda üretim duruyor. Ancak eski teknoloji. Saatte 200 litre mazot tüketiyor. Dünyada bu teknolojiyi kullanan kalmadı.''
57 yıllık 16 silindirli dev jeneratörün de lokomotifi andıran büyüklüğü ile görenlerin ilgisini çektiğini ifade eden Tuzcuoğlu, ''1951 model jeneratör Alman Deutz firması tarafından yapılmış. Saatte yaklaşık 600 litre mazot yakan jeneratör bir dönem Meram'ın birçok mahallesinin elektrik ihtiyacını bile karşılamış'' dedi.
Tuzcuoğlu, jeneratörün bir ustası olmadığı için çalışmadığını belirterek, Konya Sanayi Odası ile görüştüklerini jeneratörün kurulması planlanan Bilim Müzesi'nde sergileneceğini bildirdi.
Oldukça sağlam olan binayı yıkmanın da kolay olmayacağını vurgulayan Tuzcuoğlu, ''Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu ile görüştük. Fabrikada inceleme yaptılar. Bir dönem çok değerli olan makineler için değerlendirme yapacaklar. Fiyatta anlaşırsak makineler eritilecek'' diye konuştu.
Konya Kırmızı Et Yetiştiricileri Birliği Başkanı Nazif Karabulut ise Konya Et Kombinası'nın Konya'da önemli bir ihtiyacı karşıladığını belirterek, yıkılmasının hayvan yetiştiricilerini zor durumda bırakacağını söyledi.
Karabulut, Kon-Et'in çoğunlukla talebi karşılamakta güçlük çektiğini belirterek, yetiştiricilerin hayvanlarını kestirmek için bazen sabaha kadar sıra beklemek zorunda kaldığını kaydetti.
www.hakimiyet.com