Süt, yavruyu beslemek için, kadınların ve dişi hayvanlarından göğüslerinden gelen, besin değeri çok yüksek sıvı bir maddedir.
Sütle ilgili edebiyatımızda çok şiirimiz, türkümüz ve manilerimiz vardır. Sonuç olarak; süt edebiyatımıza girmiş değerli, besleyici bir sıvıdır. Hoşgörü Sultanı Aşık Veysel, bakın bu hususta ne demiş…..
Koyun verdi, kuzu verdi, süt verdi
Yemek verdi, ekmek verdi, et verdi
Kazmayla dövmeyince, kıt verdi
Benim sadık yarim kara topraktır.
Bu şiir toprak için yazılmış olmasına rağmen, içinde süt geçtiği için bu kıtayı yazdım. Yine Yavuz Bülent Bakiler şöyle demiştir;
İçimde o ilk sütün o bulutsuz aklığı
Arkamda eli gibi o yumuşak dağlar
Değişmez ninnisinin o çocuksu sıcaklığı
Ağlarsa anam ağlar, gerisi yalan ağlar.
Süt kelimesi, dilimizde çok anlamda kullanılır. Kimisi yalnız başına, kimisi deyim olarak, kimisi de atasözlerimizde geçer. Örnek; süt kuzusu, süt çekmek, süt çocuğu, süt dökmüş kedi gibi. Süt liman, süt mavisi, sütten ağzı yanmak, sütü bozuk, sütü temiz, süt ağacı, sütüne kalmak, süt annesi, süt dişi, süt kardeşi, sütlaç, süt beyazlığı gibi… Süt, hep beyazlığı, saflığı ve güzelliği temsil eder. Süt bütün gıdaların anasıdır. Her doktorun yasakladığı bir çok gıda vardır, ama süt asla yasaklanan gıdalar arasında olmaz. En güzel sütün ana sütü olduğu ilmen ispatlanmıştır. Prof. Dr. İbrahim Erkul’dan dinlemiştim. Yeni doğan bir çocuğun yastığının bir tarafına ana sütü, diğer tarafına da güzel kokular sürseniz çocuk ana sütünden tarafa döner. Bir ana çocuğunu kendi sütü ile beslerse çocuk daha güçlü ve hastalıksız büyür. Bir çok hanım bedeninin bozulmamamsı için kendi sütünü çocuğundan esir ger ve yapay gıdalarla çocuğunu büyütmek ister. Ancak; çocuğunun vücut ve zeka yönünden gelişme zafiyeti göstereceğini düşünemez. Sütün genç ve ihtiyarların değişmez gıdası olduğu tıbben ispatlanmıştır.
Süt üretimi iyidir ama süt içenimiz azdır. Açıkta satılan sütlerin hijyenik yönüyle zararlı olduğu herkesçe bilinmektedir. Bu mikrop kaynaklı süt birçok hastalığa neden olur. Süt içmeyi alışkanlık haline getirmekle sağlıklı bir nesil kazanmış oluruz.
İçilecek süt karton ambalajlarda muhafaza edilip satılmalıdır. Bu konu belediyelerce sıkı kontrol edilmelidir. Yalnız, halkımız sütten çaya rağbet eder. Yapılan araştırmalarda çay %79 oranında en çok tüketilen içeceklerimizden biridir. Besin değeri olmamasına rağmen halkımızın rağbeti giderek artmaktadır.
Günde iki bardak süt içen kişi vücudun ihtiyacı olan kalsiyumun yüzde 75 ini, fosforun yüzde 60’ını, iyonun yüzde 75 ini, B-2 ve B-12 vitamin ihtiyacının yüzde 70 ini karşılar.
Avrupa ülkeleri içinde en az süt tüketen ülkeyiz. Ülkemizde kişi başına yıllık 25 litre süt düşmesine rağmen, diğer Avrupa Ülkelerinde bu miktar 80-100 litre arasındadır. Türkiye’de sütün %60 ı kapıdan alınan sütlerdir.
Süt tek başına kullanıldığı gibi bazı gıdaların ham maddesini teşkil eder. Hangi şekle girerse girsin olağanüstü faydalı bir gıdadır. Bunlardan yoğurt midenin ilacıdır. Şarbon dışında verem, tifo, paratifo ve kolera gibi yirmi iki hastalığa ait mikrobu imha eder. Peynir ise, kemiklerin ana maddesi olan kalsiyum yoğunlukludur.
Şimdiye kadar taklidi yapılmamış ilahi formüldür. Bebeğin dünyaya gelmesiyle gönderilen eşsiz bir hediyedir. Hepimizin ilk gıdası süttür. Bildiğimiz şekliyle Hazreti Peygamberin, sahabenin, Mevlana Hazretlerinin ve Hacı Veyiszade’nin en sevdiği ve tavsiye ettiği, hastalara hediye olarak götürdüğü içecek süttür. Peygamber Efendimiz sütü başta sayarak sonra bal ve bal şerbetini (şeker hastaları hariç), güzel kokuyu, eve sahibi minderini reddedilmeyecekler arsında saymıştır.
Gelelim Rahmet Kitabımız Kuran-ı Kerim’e: Bakara Suresi 233’üncü ayetinde bu konuyla ilgili açıklamalar vardır. Okurlarımızın ayeti ve tefsirini okumalarını tavsiye ederim.
Sütün faydaları; kemik erimesini önler, mikrobik enfeksiyonlara karşı etkilidir, ishali tedavi eder, mide rahatsızlıklarını giderir, sindirim sistemini düzene sokar, ülseri önler, beyine enerji verir, diş çürüklerini önler, kronik bronşiti önler, tansiyonu düşürür ve kanserin önlenmesine yardımcı olur.
www.hakimiyet.com