Kazakistan’ın Çimkent Şehri’nin Sayram Bölgesi’nde 1093’te doğan Hoca Ahmet Yesevi, ilk eğitimini Babası Hace İbrahim Şeyh’ten almıştır. 26.02.2010 06:09:44

Daha sonra Buhara ve Semerkant’ta Şeyh Yusuf Hemedani’nin yanında eğitimini tamamlayan Yesevi’nin müritleri Anadolu başta olmak üzere bütün dünyaya dağılmıştır. Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasında büyük katkısı olan Mevlana, Yunus Emre, Hacı Bektaş Veli gibi çok sayıda Anadolu ereni Hoca Ahmet Yesevi’nin fikirlerinden esinlenmiştir. Yesevi 1166’da yine Kazakistan’ın Türkistan şehrinde vefat etmiştir.

 

Hoca Ahmet Yesevi “İslam Tasavvufu ile Türk Töresinin bileşimini yaparak Orta Asya’da Müslümanlığı yayan ‘Ulu Ata’dır. Türkler arasında İslam’ın yayılmasında en önemli yer onundur. Peygamber soyundan gelenlere verilen hoca lakabıyla anılan Ahmet Yesevi’nin medresesinden çok sayıda öğrenci yetişmiştir. Maveraünnehir ötesinde kalan âlimlere Maveraünnehir uleması denmektedir. Tefsir, hadis, fıkıh ilimleri bu nehirleri geçtikten sonra bir usule kavuştu, metodolojiyle buluştu. Kelam ilmi bu nehirleri geçtikten sonra Divan-ı Hikmet’le felsefeyle barışmıştır.

 

 

Ahmet Yesevi’nin önemli bir özelliği ise eserlerini Türkçe vermesidir. Türk aydınlarının Arapça ve Farsça yazdığı bir dönemde ilk defa Türkçe dini-tasavvufi şiirler söyleyen insandır. Ahmet Yesevi’nin öğrencileri ve takipçileri, O’nun “Hikmet” denilen şiirlerini yüzlerce yıldan beri tekrarlayarak Türk dilinin şiir dili olarak gelişmesini sağlamışlardır. Ahmet Yesevi, Türklere İslâm’ı anlatmak için Farsçayı çok iyi bilmesine rağmen, hikmetlerini Türkçe yazmış ve söylemiştir. Bunun sonucunda Hikmetler, Türk Dünyasının her yerine yayılmış, Türkçe canlanmıştır. Yesevi’nin yolundan gidenler, Türkçe söylemişlerdir. Bu manada Ahmet Yesevi olmasaydı, güzel Türkçemiz bu kadar yaygın bir şekilde varlığını sürdüremeyecekti. Yunus Emre, bir Ahmet Yesevi öğrencisi ve Yesevi izleyicisidir. Yolun en büyük şairidir. Şiirlerinin ilham kaynağı Ahmet Yesevi’dir ve hatta bazı şiirleri Yesevi Hikmetlerinin tekrarlanmış şeklidir.

 

Ahmet Yesevi ata yurttan ana yurda Türk yurtlarını şekillendiren, Piri Türkistan, Hz. Türkistan olarak anılan bir kişidir.  Yetiştirdiği dervişler ata yurttan gelerek kanlarını ve alın terlerini dökerek ana yurdun temellerini atmıştır. Anadolu’da ve Rumeli’de Türk varlığının kökleşmesinde en büyük hisse yine Yesevi takipçilerinindir. Osmanlı Devleti’nin manevi kurucuları olan Şeyh Edibaliler, Hacı Bektaşi Veliler, Geyikli Babalar, Ahmet Yesevi’nin takipçileridir. Ahmet Yesevi’nin Anadolu’ya gönderdiği Hacı Bektaşi Veli, Osmanlı ordusunun belkemiği olan Yeniçeriliğin manevi öğretmeni (piri) idi. Yine, Ahmet Yesevi’nin Hacı Bektaş’a yardımcı olarak gönderdiği Sarı Saltuk, Balkanlarda Müslümanlığı kökleştiren kişidir. Bursa’nın fethini hazırlayan Geyikli Baba, bir başka Yesevi takipçisidir.

 

 Yesevi öğrencileri, Anadolu’nun Türkleşmesi yıllarında, gerektiği zaman savaşçı dervişler olmuşlar “Alperen” adını almışlar; savaşmışlar ve savaşın ruhu olmuşlardır. Gerektiği zaman ticarete ahlak ve disiplin getiren ahlak savaşçıları olmuşlar “Ahi” adını almışlardır. Kadınların aydınlanması yolunda uğraşmışlar “Bacıyan” olmuşlardır. Boş arazileri canlandırmak ve yeşertmek işini üstlenmişler, yolların güvenliğini sağlamışlardır. Gönüllerde inanç, zihinlere bilgi ışığını saçan aydınlatıcılar olmuşlardır. Osmanlı’nın temeli Gaziler, Ahiler, Bacılar ve Abdal’lardır. Bunun için de insanlık tarihinin en büyük başarısı ortaya konulmuştur.

 

Bu yazı toplam 144 kez okunmuş.

Yorumlar

BEKİR CEVİZCİ - yazara ait diğer bazı yazılar :

• Yazmanın Dayanılmaz Cazibesi
• Kazan Karasını Kaderine Çalanlar
• Sır Kâtipleri
• KONYASPOR KİME HİZMET EDİYOR
• YENİ SİYASET
• Sırları Okuyan Türk
• DİKKAT DİKKAT!
• Çocuklarımızın yeni oyunu sınavlar mı?
• PİKNİK ZAMANI
• Yanağınızdaki Pembelik Yok Olmasın
• UYKUSUZLUK VE MALİYETİ
• Yedigöller
• Ağaçlandırma ve Konya Şeker
• Bu yazı bir lâle geyiğidir
• Hacı Yağı
• Zamansızlığın Yokuşlarında
• Kilimlerin Gizli Dili
• Torosların Sert Rüzgârları; Yılkı Atları
• Türkler Dedesinin Mezarını Bile Bilmez
• Tuz Gölü

BEKİR CEVİZCİ - yazara ait bütün köşe yazılarını için TIKLAYIN.