1. YAZARLAR

  2. Mustafa KARGA

  3. Yeni anayasanın tartışılan maddeleri
Mustafa KARGA

Mustafa KARGA

Mustafa KARGA
Yazarın Tüm Yazıları >

Yeni anayasanın tartışılan maddeleri

A+A-

Malumunuz Türkiye, 16 Nisan’da sandık başına gidecek. Sistem değişikliği getirecek 18 maddelik anayasa değişikliğinin en çok tartışılan maddeleri tabi ki Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi ile ilgili. Örneğin 1. Maddedeki, yargının ‘bağımsız ve tarafsız’ olacağı maddesine kim neden karşı çıksın.

Ya da 2. Maddedeki milletvekili sayısının 550’den 600’e çıkarılmasına birkaç cılız itiraz dışında kimse itiraz etmez. 3. Maddedeki seçilme yaşının 25’ten 18’e düşürülmesinin üzerinde bile durmaya gerek yok.

Bütün olay 4. Madde ile başlıyor. ‘TBMM’nin Seçim Dönemi’ başlıklı bu maddede TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin 5 yılda bir ve aynı gün yapılacağı ifade ediliyor. Bu maddeden itibaren itiraz başlıyor, çünkü bu madde sonraki maddelerin de rotasını belirliyor. Neden aynı anda yapılması gerekiyor, neden 5 yılda bir? Ve daha birçok soru sorulabilir. Diğer maddeler bütün nedenleri açıklıyor tabiki.

Ve 5. Madde… TBMM’nin görevleri sıralanıyor bu maddede… Buna göre TBMM’nin görevleri şunlar: Kkanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak, bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek, para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek, milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, TBMM üye tam sayısının 5'te 3 çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilanına karar vermek, anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmek.

6. maddede ise ‘TBMM, Meclis Araştırması, Genel Görüşme, Meclis Soruşturması ve Yazılı Soru yollarıyla bilgi edinme ve denetleme yetkisini kullanacak. Gensoru, denetleme yetkisinden çıkarılacak.’deniliyor. Tabi bu madde Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar için geçerli. Cumhurbaşkanı maddenin dışında bırakılmış…

En önemli ve itiraz edilen maddelerden bir tanesi de sıradaki madde, yani 7. Madde… Bu maddede Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle ilişkisinin devam edebileceğini ön görüyor. Yani Cumhurbaşkanı seçilen bir kişi, partisinin de genel başkanı veya üyesi olabilir. Mevcut durumda ise Cumhurbaşkanı seçilen kişinin ‘tarafsız’ olması gerektiğine işaret ediliyor. Bu madde biraz iç burkuyor, açıkçası… Sanırım yıllarca ‘cumhurbaşkanı bütün partilere eşit mesafede olmalı’ düşüncesi genlerimize işlemiş… Oysaki hepimiz biliyoruz, Cumhurbaşkanı olanların büyük bir kısmının partisiyle ilişkisi devam etti. Ancak yine de bir kişinin hem partili hem de Cumhurbaşkanı olması, devletin birliğini temsil eden makam açısından sorunlu görünüyor bana. Belki e yanılıyorumdur…

DEVLET BAŞKANI OLUYOR

Gelelim en önemli maddelere… 8. Maddede cumhurbaşkanına ‘devlet başkanı’ sıfatı getiriliyor.

Devletin başı olan cumhurbaşkanına yürütme yetkisi yani hükümet etme olanağı a getiriyor. Mevcut sistemde başbakan yürütme yetkisine sahip, cumhurbaşkanı da devletin başı olarak yasaları onaylıyor, atamaları gerçekleştiriyor, hükümet kurma görevi veriyordu. Yeni sistemde başbakanlık olmayacak. Cumhurbaşkanı başbakanın da görevlerini üstlenecek.

9. maddede ise ‘Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilecek. Meclis, önergeyi en geç bir ay içinde görüşüp ve üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verecek.’deniliyor. Tabi maddenin ayrıntıları da var. Bu maddedeki yorumu sizlere bırakıyorum. Ama şunu da ekliyeyim: Türkiye’de normal şartlar altında hiçbir cumhurbaşkanı zaten yargılanamıyordu, bundan sonra da yargılanmaz. Olağanüstü dönemlerde ise başka oyunlar dönebiliyor tabiki… OHAL’de olan ülkemiz inşallah hiçbir zaman olağanüstü bir dönem yaşamaz…

10.madde ise cumhurbaşkanlığı yardımcılığı getiriliyor. Bu şu anda teferruat olan bir madde. Ancak referandumda evet çıkar ve 2019’da seçimler yapıldığında en çok tartışılan konuların başında da ‘cumhurbaşkanı yardımcıları kimler olacak?’ sorusu gündeme gelecek.

Ve tartışmalı son iki madde… 11 ve 12. Madde…

11. maddede TBMM’nin üye tam sayısının 5’te 3 çoğunluğu ile yenilenmesine karar verebileceği kaydediliyor. TBMM genel seçimi ile cumhurbaşkanı seçimi birlikte yapılacak. Cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde TBMM genel seçimi ile cumhurbaşkanı seçimi birlikte gerçekleştirilecek.

12. maddede ise cumhurbaşkanına OHAL ilan etme yetkisi veriliyor. Bu da şimdilik teferruat. Maddeler bir kenara 82 Anayasasını değiştirmek yerine bir kez daha tadilattan geçiriyoruz. O yüzden hiçbir şeyi tartışmaya gerek yok…

Bu yazı toplam 491 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
1 Yorum