Mustafa ÖZYURT

Mustafa ÖZYURT

Hacı Bayram-I Velî'den Nasihatler

A+A-

Hacı Bayram-ı Veli Anadolu'da dil ve kültür birliğinin sağlanması için Türkçe eserler yazılmasında Leme'at ve Gülşen-i Raz gibi eserlerin Türkçeleştirilmesinde tesirli olmuş kendisi de halkın anlayacağı dilden, Ahmet Yesevi geleneğine uygun olarak şiirler yazmıştır. Devrinde Arapça ve Farsça eser vermek revaçta iken, Hacı Bayram-ı Veli'nin halk ile diyalog kurabileceği Türkçe'yi tercih etmesi belli bir misyona delalet eder. Bu misyon Anadolu'da dil birliğinin sağlanması ve Türk kültürürün hakim olmasıdır. Türkçecilik akımı müridlerini de etkilemiş, bu sufiler özellikle Türkçe eserler vermişlerdir. Yazıcıoğlu Muhammed, Ahmet Bican, Eşrefoğlu Rumi gibi öğrencilerinin Envaru-l Aşıkin, Muhammediye, Müzekki'n Nüfus gibi eserleri Anadolu'da yıllarca kolaylıkla okunmuştur halkın elinden düşmemiştir.

Allahü teâlâya isyân yolunda, hiçbir kimseye yardım etmeyiniz.

Küçük çocukları seviniz, başlarını okşayınız. Onları sevindiriniz ki, Peygamber efendimizin emrini yerine getirmiş olasınız.

Çarşıda ve câmi avlusunda bir şey yemeyiniz. Yol ortasında durmayınız. Ticâret erbâbının dükkânlarında uzun müddet oturmayınız.

Helâlinden kazanıp, ondan fakırlere cömertçe veriniz.

Ölümü çok hatırlayınız. Ölüm gelmeden hesâbınızı yapınız. Tövbe ediniz ki, affa kavuşasınız.

Âlim ve velîlerin kabirlerini ziyâret ediniz. Zîrâ o büyükler, kendilerini ziyâret edenlere şefâat ederler.

Hiddet ve kin, hakîkatleri gören gözleri kör eder. Öfke, iyi düşünmeyi daraltır, yanıltır. Hiçbir günâhı küçümsemeyin, çok çalışın. Boş gezenler, zengin bile olsa, arkadaşları şeytan, kalbleri şeytanın konağı olur.

İnsanların fitnesinden kurtulmak istiyorsanız, çarşı ve pazarlarda sık sık bulunmayınız. Dünyâ gamından, nefsin sıkıştırmasından hafifleyip kurtulmak istiyorsanız, kabristanları sık sık ziyâret ediniz.

Ayıp ve kusurlarını gördüğünüz arkadaşlarınızın, komşularınızın, sırlarını ifşâ etmeyiniz; çünkü gördüğünüz bu sırlar, size emânettir. Emânete hiyânet ise, çirkin bir harekettir. Emaneti koruyunuz.

N'OLDU BU GÖNLÜM

Hacı Bayram-ı Veli, Yunus Emre tarzında şiirler söylemiştir. Şiirlerinde "Bayrami" mahlasını kullanmıştır.

N'oldu bu gönlüm n'oldu bu gönlüm 
Derd-u gam ile doldu bu gönlüm 
Yandı bu gönlüm yandı bu gönlüm 
Yanmada derman buldu bu gönlüm

Yan ey gönül yan yan ey gönül yan 
Yanmadan oldu derdine derman 
Pervane gibi pervane gibi 
Şem'ine aşkın yandı bu gönlüm

Gerçi ki kandı gerçeğe yandı 
Rengine aşkın cümle boyandı 
Kendide buldu kendide buldu 
Matlabını hoş buldu gönlüm

Sevad-ı a'zam sevad-ı a'zam 
Belki oluptur Arş-ı muazzam 
Matlab-ı canan matlab-ı canan 
Olsa acep mi şimdi bu gönlüm

Seyr-i billahtır seyr-i billahtır 
Li maallahtır fena fillahtır 
Ayinesinde ayinesinde 
Gird-i sivayı buldu bu gönlüm

El fakru fahrı el fakru fahri 
Demedi mi ol alemler fahri 
Fahrini zikrin fahrini zikrin 
Mahv-u fenada buldu bu gönlüm

Bayramı imdi Bayramı imdi 
Bayram edersin yar ile şimdi 
Hamd-ü senalar hamd-ü senalar 

Yar ile bayram kıldı bu gönlüm2007© www.turkedebiyati.org | Türk Dili ve Edebiyatı(Devam edecek)

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.