Akaryakıt fiyatlarına yeni fren: Vergi ayarı sistemi devrede
Petrol ve dövizdeki dalgalanmaların akaryakıt fiyatlarına etkisini sınırlamak için yeni bir vergi mekanizması yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle fiyat artışlarının büyük bölümü ÖTV indirimiyle dengelenecek.
Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmeler ve petrol piyasalarındaki dalgalanma ihtimali üzerine Türkiye’de akaryakıt fiyatlarını dengelemeye yönelik yeni bir adım atıldı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in petrol fiyatlarının yükselme riskine dikkat çeken açıklamalarının ardından akaryakıt fiyatlarına ilişkin yeni bir düzenleme Resmi Gazete’de yayımlandı. Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yürürlüğe giren Cumhurbaşkanı kararıyla, petrol ve döviz kurundaki dalgalanmaların pompa fiyatlarına doğrudan yansımasını sınırlayacak yeni bir vergi mekanizması devreye alındı.
PETROL FİYATLARI ARTTIĞINDA ÖTV OTOMATİK OLARAK AZALTILACAK
Yayımlanan karara göre, 2 Mart 2026’dan itibaren petrol fiyatı veya döviz kurunda artış yaşanması durumunda akaryakıt üzerindeki Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) otomatik olarak düşürülecek. Bu düşüş, meydana gelen artışın yüzde 75’i oranında uygulanacak. Böylece fiyat artışlarının büyük bir kısmı doğrudan pompa fiyatlarına yansımadan vergi ayarlamasıyla dengelenecek.
PETROL VE DÖVİZ DÜŞERSE VERGİ ARTABİLECEK
Düzenleme yalnızca artış durumları için değil, fiyatların gerilemesi halinde de uygulanacak. Uluslararası petrol fiyatlarının düşmesi ya da döviz kurunun gerilemesi halinde akaryakıttaki ÖTV tutarı bu kez azalışın yüzde 75’i kadar artırılabilecek. Ancak yapılacak artışlar, 2 Mart 2026 tarihinde geçerli olan ÖTV seviyesinin üzerine çıkamayacak.
BENZİN, MOTORİN VE LPG UYGULAMANIN KAPSAMINDA
Karar ekinde yer alan listeye göre düzenleme üç temel akaryakıt ürününü kapsıyor. Buna göre;
Kurşunsuz benzin (95 ve 98 oktan)
Motorin
LPG (otogaz)
ürünlerinde rafineri çıkış fiyatlarında yaşanan değişimlere bağlı olarak ÖTV tutarları otomatik biçimde güncellenecek.
EŞEL MOBİL SİSTEMİNE BENZER BİR MODEL
Türkiye’de akaryakıt fiyatlarını dengelemek amacıyla benzer bir uygulama daha önce de devreye alınmıştı. 2018 yılında uygulanan “eşel mobil sistemi”, petrol fiyatları veya kur artışı nedeniyle oluşan zamların bir bölümünü ÖTV indirimiyle karşılıyordu. Bu sayede pompa fiyatlarındaki artışlar sınırlı kalıyordu. Ancak küresel petrol fiyatlarının sert yükselişi nedeniyle vergi oranları neredeyse sıfıra yaklaşınca sistem daha sonra kaldırılmıştı.
AMAÇ ENERJİ PİYASALARINDAKİ DALGALANMANIN ETKİSİNİ AZALTMAK
Yeni düzenlemenin, özellikle Orta Doğu’da artan gerilimler ve küresel petrol piyasalarında oluşabilecek dalgalanmalar nedeniyle devreye alındığı değerlendiriliyor. İsrail ile İran arasındaki gerilimin enerji fiyatlarını yukarı çekme ihtimali bulunurken, hükümet akaryakıt fiyatlarında ani yükselişlerin ekonomi üzerindeki etkisini sınırlamayı hedefliyor.
UYGULAMANIN DETAYLARINI BAKANLIK BELİRLEYECEK
Düzenlemenin teknik uygulamasına ilişkin ayrıntılar ise Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanacak. Bakanlık, sistemin nasıl işleyeceğine ve vergi ayarlamalarının hangi yöntemle yapılacağına ilişkin usul ve esasları belirleyecek.
