Asırlardır Konya'da yaşayan bir ilim mirası: Abdullah Bosnevî
Konya'nın asırlık ilim ve irfan mirasında önemli bir yere sahip olan Füsûs Şârihi Abdullah Bosnevî, eserleri ve manevî etkisiyle bugün de şehrin keşfedilmeyi bekleyen değerleri arasında yer alıyor.
Konya, asırlardır ilim ve irfan geleneğinin en güçlü merkezlerinden biri olarak pek çok büyük şahsiyete ev sahipliği yaptı. Bu isimlerden biri de İslâm düşünce tarihinde derin izler bırakan, “Füsûs Şârihi” olarak tanınan büyük âlim ve mutasavvıf Abdullah Bosnevî’dir.
Bugün Konya’da metfun bulunan Bosnevî, sadece yaşadığı dönemin değil, sonraki asırların da ilim ve tasavvuf anlayışını etkileyen önemli bir isimdir. Aslen Bosnalı olan Abdullah Bosnevî, genç yaşta ilim yolculuğuna çıkarak İstanbul’da dönemin önde gelen medreselerinde tahsil gördü. Tefsir, hadis, fıkıh ve kelâm gibi temel ilimlerde derinleşen Bosnevî, daha sonra tasavvuf yoluna yönelerek Bursa’da Bayramî-Melâmî geleneğinin güçlü temsilcileriyle manevi eğitim aldı. Bu süreç, onun hem zahirî ilimlerde hem de bâtınî derinlikte olgunlaşmasını sağladı.
YORUMLAMALARIYLA ÖN PLANA ÇIKIYOR
İlim ve irşat yolculuğu onu Mısır’dan Hicaz’a, Şam’dan Anadolu’ya uzanan geniş bir coğrafyaya taşıdı. Gittiği her beldede ilmiyle, sohbetleriyle ve eserleriyle tanınan Abdullah Bosnevî, özellikle Muhyiddin İbn Arabî’nin düşünce dünyasına yaptığı güçlü yorumlarla dikkat çekti. Füsûsü’l-Hikem üzerine kaleme aldığı şerhler, ona İslâm âleminde “Füsûs Şârihi” unvanını kazandırdı.
Bu uzun yolculukların ardından yolu Konya’ya düşen Abdullah Bosnevî, burada Mevlâna Celâleddîn-i Rûmî ve Sadreddin Konevî gibi büyük isimlerin manevi ikliminde huzur buldu. Konya, onun için sadece bir durak değil, ilim ve irfan yolculuğunun son menzili oldu. 1644 yılında Konya’da vefat eden Abdullah Bosnevî, Sadreddin Konevî Türbesi’nin yakınında defnedildi.
ASIL KABİR TAŞI KAYBOLDU
Bugün Bosnevî’nin kabri, Konya’nın manevî mirasını tanımak isteyenler için önemli bir ziyaret noktasıdır. Zamanla asıl kabir taşı kaybolmuş olsa da, bu büyük âlimin hatırası 2008 yılında yapılan sembolik makamla yaşatılmaktadır. Bu yönüyle Abdullah Bosnevî, Konya’nın görünmeyen ama derinden hissedilen manevi değerlerinden biri olarak öne çıkmaktadır.
Tefsir ağırlıklı olmak üzere çok sayıda eser kaleme alan, edebiyatla da yakından ilgilenen Abdullah Bosnevî, yalnızca kitaplarıyla değil, yetiştirdiği talebelerle de iz bırakmıştır. Konya’da medfun olması, şehrin asırlardır sürdürdüğü ilim, tasavvuf ve hikmet geleneğinin önemli bir halkasını temsil eder.
