Çerçeve yasa maddeleri neler? Çerçeve yasa kabul edildi mi? Çerçeve yasa ne demek? Çerçeve yasa son dakika

Kamuoyunda “Çerçeve Yasa” olarak adlandırılan düzenlemenin uygulanması ise doğrudan Meclis'teki kabul ile başlamıyor. Kanunun öngördüğü bazı mekanizmaların işletilebilmesi için PKK/KCK'nın fiili varlığını sona erdirdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi, ardından bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi ve kararın Resmî Gazete'de yayımlanması şartı bulunuyor.

ÇERÇEVE YASA NE DEMEK?

Çerçeve yasa, belirli bir sürecin hukuki sınırlarını, uygulanacak temel kuralları ve ilgili kurumların görevlerini belirleyen kapsamlı düzenleme anlamında kullanılıyor. Terörsüz Türkiye sürecinde kamuoyunda bu adla anılan düzenlemenin resmi adı “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun”.

Bu Habere de Bak

Öznur Küçüker Sirene eşi kimdir? Öznur Küçüker Sirene evli mi, kocası kim? Öznur Küçüker Sirene kimdir?

12 maddelik metin, PKK/KCK'nın fiili varlığının sona ermesi ve silahların teslim edilmesi şartının gerçekleşmesi halinde uygulanacak hukuki mekanizmaları düzenliyor. Bu kapsamda bazı soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi, belirli mahkûmiyetlerin infazının ertelenmesi ve sürecin kamu kurumları tarafından takip edilmesine ilişkin hükümler yer alıyor.

Dolayısıyla Çerçeve Yasa, tek başına bütün suçları kapsayan genel bir düzenleme olarak değerlendirilmemeli. Kanunun kapsamı, metinde belirtilen suçlar, süreler ve koşullarla sınırlandırılıyor.

ÇERÇEVE YASA KABUL EDİLDİ Mİ?

Terörsüz Türkiye Çerçeve Yasası, TBMM Genel Kurulu'nda yapılan oylamada kabul edildi. Düzenlemenin 468 oyla kabul edildiği, 88 milletvekilinin ret ve 6 milletvekilinin çekimser oy kullandığı bildirildi. Böylece teklif Meclis aşamasında kabul edilerek kanunlaşma sürecinde önemli bir adımı tamamladı.

Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor: Meclis'te kabul edilmesi ile kanunda öngörülen hükümlerin fiilen uygulanmaya başlaması aynı şey değil. Düzenlemenin özellikle soruşturma, kovuşturma ve infaz ertelemesine ilişkin hükümleri için kanunda açıkça belirtilen MGK teyidi ve Resmî Gazete'de yayımlanma şartının gerçekleşmesi gerekiyor.

Bu Habere de Bak

Seda Dilber kimdir? Seda Dilber Etimesgut Belediyesi Başkanvekili oldu mu? Seda Dilber hangi partiden?

ÇERÇEVE YASA'NIN 12 MADDESİ NELER?

12 maddelik düzenlemede Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki zeminiyle bağlantılı farklı başlıklar bulunuyor. Maddelerin temel içeriği şöyle:

1. MADDE: AMAÇ VE KAPSAM

İlk maddede kanunun temel amacı ve kapsamı belirleniyor. Buna göre düzenlemenin uygulanabilmesi, PKK/KCK terör örgütünün ve bağlantılı oluşumların fiili varlığının sona erdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesine bağlanıyor.

Bu tespitin ardından Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi ve ilgili kararın Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor.

Madde ayrıca hangi suçların düzenleme kapsamına gireceğini belirliyor. PKK/KCK'yı kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme ve propaganda gibi suçların yanı sıra örgütün faaliyeti kapsamında işlenen bazı suçlar da kapsam içerisinde sayılıyor.

2. MADDE: TANIMLAR

İkinci maddede kanunda geçen temel kavramların anlamı açıklanıyor.

Burada özellikle “örgüt” ve “kurul” ifadelerinin hangi yapıları ve kurumu kapsadığı belirleniyor. Böylece sonraki maddelerde kullanılan kavramların hukuki kapsamı netleştiriliyor.

3. MADDE: SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMALARIN ERTELENMESİ

Düzenlemenin en dikkat çeken hükümlerinden biri üçüncü maddede yer alıyor.

Gerekli şartların oluşması halinde, kanun kapsamındaki belirli suçlar nedeniyle devam eden soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi öngörülüyor.

Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren veya müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası öngören bazı suçlarda ise 10 yıl erteleme süresi bulunuyor.

Ancak örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005'ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren belirli suçlar bu hükmün dışında tutuluyor.

Erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılıyor ve soruşturma veya kovuşturma süreci devam ediyor.

4. MADDE: KORUMA TEDBİRLERİ VE KANUN YOLU İNCELEMESİ

Dördüncü madde, erteleme kapsamındaki dosyalarda uygulanan tutuklama ve adli kontrol gibi koruma tedbirleri ile kanun yollarına ilişkin hükümleri düzenliyor.

İstinaf veya temyiz aşamasındaki dosyalar açısından da uygulanacak hukuki süreç bu madde kapsamında ele alınıyor.

5. MADDE: ERTELEME KARARLARI VE YENİDEN SUÇ İŞLENMESİ

Beşinci madde, verilen erteleme kararlarının nasıl takip edileceğine ilişkin hükümler içeriyor.

Erteleme süresi içinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde karar kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam edilmesi öngörülüyor.

Buna karşılık belirlenen sürenin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması halinde dosyanın niteliğine göre kovuşturmaya yer olmadığı veya davanın düşmesi sonucu ortaya çıkabiliyor.

6. MADDE: MAHKÛMİYET HÜKÜMLERİNİN İNFAZININ ERTELENMESİ

Altıncı madde, düzenlemenin kesinleşmiş mahkûmiyetler açısından öngördüğü mekanizmayı düzenliyor.

Kanun kapsamındaki belirli suçlardan verilen mahkûmiyetlerin infazının 5 veya 10 yıl süreyle ertelenmesi öngörülüyor. Süre, suç için öngörülen ceza miktarına göre değişiyor.

Ancak örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçundan mahkûm olanlar ile kanunda belirtilen bazı eski tarihli müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları kapsam dışında bırakılıyor.

7. MADDE: TAKİP, KOORDİNASYON VE UYGULAMA

Yedinci maddede sürecin devlet kurumları tarafından nasıl takip edileceği düzenleniyor.

Kanun kapsamındaki faaliyetlerin koordinasyonu için Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında bir kurul oluşturulması öngörülüyor. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra ilgili üst düzey kamu görevlilerinin bulunması düzenleniyor.

Ayrıca TBMM Başkanlığı tarafından süreci izlemek amacıyla bir İzleme Komisyonu kurulması öngörülüyor.

8. MADDE: SİLAH VE MALZEME TESLİMİ

Sekizinci madde, örgüt mensuplarının beraberlerinde getirdikleri veya beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemelerin kayıt altına alınmasını düzenliyor.

Bu uygulamanın usul ve esaslarının güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenmesi öngörülüyor.

9. MADDE: BAŞVURU SÜRESİ

Dokuzuncu maddede düzenlemeden yararlanmak isteyenler için başvuru süresi belirleniyor.

Kanunda belirtilen MGK kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından, düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin 6 ay içerisinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurul tarafından görevlendirilecek kurumlara yazılı olarak başvurması gerekiyor.

10. MADDE: GÖREV VE SORUMLULUK

Onuncu madde, kanun kapsamında görevlendirilen kamu kurum ve kuruluşlarının görevlerini düzenliyor.

Ayrıca kanunun amaçları doğrultusunda verilen görevleri yerine getiren kişilerin, bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğunun doğmamasına yönelik özel hüküm içeriyor.

11. MADDE: YÜRÜRLÜK

On birinci madde, kanunun ne zaman yürürlüğe gireceğini belirliyor.

Düzenlemeye göre kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Bununla birlikte, kanun içerisindeki bazı özel mekanizmaların uygulanması ayrıca MGK teyidi ve Resmî Gazete'de yayımlanacak karar şartına bağlanıyor.

12. MADDE: YÜRÜTME

Son maddede kanunun yürütülmesinden Cumhurbaşkanının sorumlu olması düzenleniyor. Böylece 12 maddelik kanunun yürütme hükmü tamamlanıyor.

ÇERÇEVE YASA AF MI?

Çerçeve Yasa'nın genel af veya özel af olarak adlandırılması doğru değil. Düzenleme, kapsamına giren belirli suçlar açısından soruşturma, kovuşturma ve bazı mahkûmiyetlerin infazının ertelenmesine ilişkin özel mekanizmalar getiriyor.

Özellikle kasten öldürme suçu ve kanunda ayrıca belirtilen bazı müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları kapsam dışında tutuluyor. Bu nedenle düzenlemenin tüm hükümlüler için geçerli bir af yasası gibi değerlendirilmemesi gerekiyor.

ÇERÇEVE YASA KİMLERİ KAPSIYOR?

Düzenlemenin kapsamı, PKK/KCK ile bağlantılı olarak kanunda sayılan suçlarla ve belirlenen koşullarla sınırlı.

Burada en önemli nokta, kanunun otomatik biçimde uygulanmaması. Öncelikle PKK/KCK'nın fiili varlığını sona erdirdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi, ardından bu durumun MGK tarafından teyit edilmesi ve kararın Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor.

Ayrıca düzenlemeden yararlanmak isteyenler açısından kanunda belirtilen 6 aylık başvuru süresi bulunuyor.

ÇERÇEVE YASA NE ZAMAN UYGULANACAK?

Meclis'te kabul edilen düzenlemenin yürürlük maddesi, kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girmesini öngörüyor. Ancak soruşturma, kovuşturma ve infaz ertelemesi gibi temel mekanizmaların işletilmesi için kanunda ayrıca belirlenen şartların gerçekleşmesi gerekiyor.

Bu nedenle “Meclis'ten geçti, tüm hükümler hemen uygulanmaya başladı” şeklindeki bir değerlendirme eksik kalıyor. Kanunun uygulama bakımından kritik aşaması, PKK/KCK'nın silahsızlanma ve fiili varlığını sona erdirme durumunun güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bunun MGK tarafından teyit edilmesi olacak.