Eklemlerden gelen çıtırtı korkutmasın: Gerçek sandığınız gibi değil
Dizlerde, boyunda ya da parmaklarda duyulan çıtırtı sesleri birçok kişiyi endişelendiriyor. Çoğu zaman yaşlanma veya kireçlenmeyle ilişkilendirilen bu seslerin sanıldığı kadar tehlikeli olmadığı, bilim insanlarının açıklamalarıyla ortaya çıktı.
Dizlerde, boyunda ya da parmaklarda duyulan çıtırtı ve kütleme sesleri birçok kişiyi endişelendiriyor. Bu sesler çoğu zaman yaşlanma ya da kireçlenme ile ilişkilendirilse de, uzmanlara göre çoğu vakada eklem sesleri ciddi bir sağlık sorununun habercisi değil.
Bilim insanlarının aktardığına göre, özellikle parmak çıtlatma sırasında oluşan seslerin büyük bölümü eklemlerdeki doğal bir fiziki süreçten kaynaklanıyor.
EKLEMLERDEKİ ÇITIRTI SESLERİNİN NEDENİ NE?
Uzmanlar, parmak çıtlatıldığında duyulan seslerin genellikle “kavitasyon” adı verilen bir olayla ilişkili olduğunu belirtiyor. Eklemler, sinovyal sıvı adı verilen ve içinde çözünmüş gazlar bulunan bir sıvıyla çevrili durumda. Eklem ani bir şekilde gerildiğinde basınç düşüyor ve bu gazlar baloncuk oluşturarak karakteristik sesi meydana getiriyor.
Bu nedenle aynı eklemi arka arkaya çıtlatmak her zaman mümkün olmuyor. Gazın sıvı içinde yeniden çözünmesi için belirli bir süre geçmesi gerekiyor.
HER SES AYNI KAYNAKTAN GELMİYOR
Bazı eklem seslerinin kaynağı farklı olabiliyor. Uzmanlara göre, tendonların kemik çıkıntıları üzerinden kayması sırasında da benzer çıtırtı sesleri ortaya çıkabiliyor. Bu durum da çoğu zaman zararsız kabul ediliyor.
NE ZAMAN ENDİŞELENMEK GEREKİR?
Bilim insanları, eklemlerden gelen seslerin tek başına genellikle klinik bir anlam taşımadığını vurguluyor. Ağrı, şişlik, eklemin kilitlenmesi, hareket kabiliyetinde azalma gibi durumlarda bir sağlık uzmanına başvurulması öneriliyor.
“PARMAK ÇITLATMA KİREÇLENME YAPAR” MİTİ
Toplumda yaygın olan “parmak çıtlatmak osteoartrite yol açar” inanışının bilimsel olarak kanıtlanmadığı ifade ediliyor. Yapılan araştırmalarda, düzenli olarak eklem çıtlatma ile eklem hasarı arasında net bir ilişki tespit edilmiş değil.
SORUN ÇITLATMAKLA ÇÖZÜLMÜYOR
Uzmanlar, eklem çıtlatmanın altta yatan nedeni ortadan kaldırmadığını vurguluyor. Eğer rahatlama hissi sürekli çıtlatma ihtiyacıyla sağlanıyorsa, bunun yerine egzersiz ve düzenli hareketle sorunun çözülmesi gerektiği belirtiliyor.
YAŞ ARTTIKÇA SESLER ARTIYOR AMA…
Eklemlerden gelen seslerin yaşla birlikte daha sık görülebildiği ifade ediliyor. Ancak bu durum, fiziksel aktiviteden uzak durmak için bir gerekçe olarak görülmüyor. Aksine, hareketin kıkırdak dokunun beslenmesi ve eklem sağlığının korunması açısından büyük önem taşıdığı vurgulanıyor.
