Ev kadınları için emeklilik düzenlemesi Meclis'te! Primleri Hazine karşılayacak

EV KADINLARININ EMEĞİ İÇİN 40 MADDELİK TEKLİFTürkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan düzenleme, yalnızca ev kadınlarının emekliliği başlığını değil, ev içinde ücretsiz bakım ve temizlik emeği verenler, ücret karşılığında ev hizmetlerinde çalışanlar ve çocuk, yaşlı, engelli ya da bakıma ihtiyaç duyan kişilere evde bakım sağlayanların sosyal haklarını da kapsıyor. TBMM kayıtlarına göre teklifin esas numarası 2/3798. Bitlis Milletvekili Semra Çağlar Gökalp tarafından sunulan teklifin Başkanlığa geliş tarihi 6 Ağustos 2026 olarak kayıtlara geçti. Düzenlemenin temel amacı, ücretsiz ev içi emek ve bakım emeğini yerine getirenlerle ev hizmetlerinde çalışanların sosyal güvenlik haklarına ilişkin yeni bir çerçeve oluşturmak ve bakım hakkını temel bir sosyal hak olarak düzenlemek. Teklifin esas komisyonu Plan ve Bütçe Komisyonu olurken, İçişleri Komisyonu, Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu ile Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu da düzenlemeyi tali komisyon olarak inceliyor. Teklifin TBMM’deki mevcut durumu ise “komisyonda” olarak gösteriliyor. EVDE VERİLEN EMEK EMEKLİLİĞE YANSITILACAKTeklifin öne çıkan düzenlemelerinden biri, ev içinde karşılıksız gerçekleştirilen bakım ve temizlik faaliyetlerinin sosyal güvenlik sistemi içinde değerlendirilmesini amaçlıyor. Düzenlemenin 5. maddesinde, evdeki karşılıksız bakım ve temizlik emeğinin sigortalılık süresine dahil edilmesi ve emekliliğe yansıtılması öngörülüyor. Böylece ev işleri ile çocuk, yaşlı ve hasta bakımında harcanan zamanın sosyal güvenlik açısından karşılık bulması hedefleniyor. Teklifte bakım yükünün kadınların üzerinde yoğunlaştığına ilişkin değerlendirmeler de yer alıyor. SGK Uzmanı İsa Karakaş'ın aktardığı TÜİK 2025 Zaman Kullanımı Araştırması verilerine göre kadınlar ev işi ve bakıma günlük ortalama 4 saat 3 dakika ayırırken erkeklerde bu süre 58 dakika olarak belirtiliyor. EV KADINLARININ PRİMLERİNİ HAZİNE ÖDEYECEKEv kadınlarına emeklilik konusunda teklifin en önemli başlıklarından biri prim düzenlemesi. 17. madde kapsamında, ev kadınlarının emeklilik ve sağlık primlerinin Hazine tarafından karşılanması öngörülüyor. Düzenlemede, isteyenlerin ilave prim ödeyerek ileride bağlanacak aylıklarını yükseltebilmesine de imkan tanınması amaçlanıyor. 35 ve 36. maddelerde ise 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na ilişkin değişiklikler düzenleniyor. Teklifte, ev emekçilerinin sosyal güvenlik sistemindeki istisnaların kaldırılması ve Bağ-Kur (4/b) statüsünde sigortalılık kapsamına alınması öngörülüyor. Geçmiş dönemlerde sigortasız geçirilen yıllar için de borçlanma imkanı getirilmesi teklifin dikkat çeken başlıkları arasında yer alıyor. 18. maddeyle, geçmişte ev içinde sürdürülen ve sigorta kapsamında bulunmayan dönemlerin belirli şartlar çerçevesinde borçlanılarak emeklilik hesabına dahil edilmesi öngörülüyor. SAĞLIK GÜVENCESİ VE MALULLÜK AYLIĞI DÜZENLEMESİTeklif, ev emekçileri ve ailelerinin sağlık hakkını da kapsıyor. 19. maddede, ev emekçileri ve ailelerinin genel sağlık sigortasından primsiz yararlanmasına ilişkin düzenleme yer alıyor. Malullük durumunda da yeni bir sistem öngörülüyor. Teklifin 14. maddesine göre, sakatlanan veya iş göremez hale gelen ev emekçisine yüzde 70 oranında aylık bağlanması; kişinin başkasının bakımına muhtaç hale gelmesi halinde ise bu oranın yüzde 80'e çıkarılması planlanıyor. Yaşlılık aylığına ilişkin 15. maddede ise kadınlarda 55, erkeklerde 60 yaşından sonra çalışılan her yıl için emeklilik bağlama oranının yüzde 90'a kadar yükseltilmesi öngörülüyor. BAKIM VERENLERE ÜCRETSİZ DESTEK VE DİNLENME HAKKIDüzenlemede yalnızca emeklilik değil, sürekli bakım üstlenen kişilerin sosyal ve psikolojik açıdan desteklenmesine yönelik hükümler de bulunuyor. 6. madde kapsamında evde hasta veya yaşlı bakan kişilere ücretsiz psikolojik destek, bakım eğitimi ve hukuki danışmanlık verilmesi öngörülüyor. 7. maddede ise bakım veren kişinin belirli sürelerle dinlenebilmesi için kamu tarafından “mola bakımı” hizmeti sağlanması düzenleniyor. Bu hizmetten yararlanılması halinde maaş veya sosyal yardımın kesilmemesi de teklif kapsamında yer alıyor. 8. maddeyle sürekli bakım veren kişiye yılda en az 30 gün ücretsiz geçici bakım veya izin hakkı tanınması hedefleniyor. EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLARA İŞ KANUNU GÜVENCESİTeklif, başkasının evinde ücret karşılığında temizlik veya bakım hizmeti veren kişilerin çalışma koşullarına ilişkin de önemli değişiklikler içeriyor. 20. maddeyle ev hizmetlerinde çalışanların İş Kanunu kapsamına alınması, kıdem tazminatı ve izin gibi çalışma hayatına ilişkin haklardan yararlanması öngörülüyor. 30 günden fazla süren ev işlerinde yazılı iş sözleşmesi yapılması da teklifin hükümleri arasında bulunuyor. 22. madde kapsamında sözleşmesiz çalıştırmanın önüne geçilmesi amaçlanıyor. 23. maddede ev işçilerinin ayrımcılık, mobbing, şiddet ve tacize karşı korunmasına yönelik hükümler yer alırken, mağdurların korunmasına ilişkin düzenleme de öngörülüyor. EV İŞÇİLERİ İÇİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ŞARTIEv hizmetlerinde çalışanların karşılaşabileceği iş kazaları ve mesleki riskler de teklif kapsamında ele alınıyor. 24. maddeyle ev sahibinin, çalışanların karşılaşabileceği yüksekten düşme ve kimyasal maddelere maruz kalma gibi risklere karşı gerekli koruyucu ekipmanı sağlaması öngörülüyor. Teklifte ayrıca İş Kanunu'ndaki ev hizmetlerine ilişkin mevcut istisnanın kaldırılması hedefleniyor. 32. madde, İş Kanunu'nun 4/e bendindeki ev hizmetlerinde çalışanlara yönelik istisnanın kaldırılmasını öngörüyor. EVDE BAKIM YARDIMINDA YENİ KRİTER ÖNERİSİ31. maddede sosyal hizmetler alanında da değişiklik yapılması planlanıyor. Buna göre evde bakım yardımında yalnızca hane gelirinin değil, bakım yükünün ağırlığının da dikkate alınması öngörülüyor. Aynı düzenleme kapsamında bakım hizmetini üstlenen kişinin sigorta primlerinin Hazine tarafından karşılanması teklif ediliyor. BELEDİYELERE KREŞ VE MOLA EVİ GÖREVİKanun teklifinin kapsamı belediyelerin bakım hizmetlerindeki sorumluluklarına kadar uzanıyor. 33 ve 34. maddelerde büyükşehir ve ilçe belediyelerine kreş, yaşlı bakımevi ve mola evi açılmasına yönelik yasal görev verilmesi öngörülüyor. Böylece bakım yükünün yalnızca aile içinde karşılanması yerine kamusal bakım hizmetlerinin genişletilmesi amaçlanıyor. TBMM'nin teklif özetinde de kamu kurum ve kuruluşlarının bakım hizmetlerine ilişkin görev ve sorumluluklarının düzenlenmesinin hedeflendiği belirtiliyor.