İşsizlik maaşı alacaklar dikkat: 30 günlük süreyi geçirene daha az para ödeniyor!

İşini kaybeden çalışanların geçici gelir desteği sağlayan işsizlik ödeneğinden yararlanabilmesi için yalnızca gerekli prim şartlarını karşılaması yeterli değil. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında başvuru için de belirli bir süre bulunuyor. Hizmet akdinin sona erdiği tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içinde İŞKUR’a başvurmayan çalışanların, mücbir bir neden bulunmadığı takdirde geciktirdikleri gün kadar ödenek alma süresi azalıyor. İŞSİZLİK MAAŞI İÇİN 30 GÜNLÜK BAŞVURU SÜRESİİş sözleşmesi sona eren sigortalı işsizin, işsizlik maaşı başvurusu için hizmet akdinin sona erdiği günü takip eden 30 gün içerisinde İŞKUR’a müracaat etmesi gerekiyor. Başvuru, İŞKUR birimine şahsen yapılabildiği gibi elektronik ortam üzerinden de gerçekleştirilebiliyor. İŞKUR’un ilgili genelgesinde vekâletnameyle avukat veya başka bir kişi aracılığıyla başvuru yapılamayacağı da belirtiliyor. Başvurunun elektronik ortamda yapılması halinde ayrıca fiziki bir talep dilekçesi sunulması gerekmiyor. Yasal sürenin son günü resmi tatile denk gelirse başvuru süresi, resmi tatili takip eden ilk iş gününün sonuna kadar uzatılıyor. 30 GÜNÜ GEÇİRENİN İŞSİZLİK ÖDENEĞİ AZALIYOR30 günlük süre, işsizlik maaşının alınabilmesi açısından önemli bir başvuru takvimi oluşturuyor. Çalışan bu süreyi herhangi bir mücbir neden olmadan geçirirse hakkı tamamen ortadan kalkmıyor ancak başvuruda yaşanan gecikme, toplam hak sahipliği süresinden düşülüyor. Başka bir ifadeyle geç başvurulan günler, alınabilecek işsizlik ödeneği süresinden eksiliyor. Örneğin işsizlik ödeneğinden 300 gün yararlanma hakkı bulunan bir kişi, iş sözleşmesinin sona ermesinden 45 gün sonra başvurursa ve gecikmesini haklı kılan bir mücbir sebebi yoksa 15 günlük süreyi kaybedebilir. Bu durumda 300 günlük toplam hak sahipliği süresi 285 güne iner. İşsizlik ödeneğinin süresi, çalışanın son üç yıldaki işsizlik sigortası prim gün sayısına göre belirleniyor. En az 600 gün prim ödeyenlere 180 gün, 900 gün prim ödeyenlere 240 gün, 1080 gün prim ödeyenlere ise 300 gün süreyle işsizlik ödeneği veriliyor. İŞSİZLİK MAAŞI ALMAK İÇİN BAŞKA HANGİ ŞARTLAR VAR?İşsizlik ödeneği için başvuru süresinin yanı sıra kanunda belirtilen diğer koşulların da karşılanması gerekiyor. Buna göre çalışanın kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalması, hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olması ve son üç yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş bulunması gerekiyor. Hizmet akdinin sona ermesinden sonra 30 gün içinde İŞKUR’a başvuru yapılması da hak kazanma şartları arasında yer alıyor. İşsizlik ödeneğinin miktarı ise çalışanın son dört aylık prime esas kazançları üzerinden hesaplanıyor. Günlük işsizlik ödeneği, günlük ortalama brüt kazancın yüzde 40'ı olarak belirleniyor ve hesaplanan tutar brüt asgari ücretin yüzde 80'ini aşamıyor. HANGİ DURUMLARDA 30 GÜNLÜK GECİKME HAK KAYBINA YOL AÇMIYOR?Her geç başvuru aynı şekilde değerlendirilmiyor. İŞKUR mevzuatında, çalışanın başvuru yapmasını engelleyen ve kişinin iradesi dışında meydana gelen bazı durumlar mücbir sebep kapsamında değerlendiriliyor. Bu hallerin belgeyle ortaya konulması gerekiyor. Yakınlardan eş, çocuk, anne, baba veya kardeşin vefatı ya da doktor raporuyla belgelenen hastalık hali bu kapsamda yer alabiliyor. Yangın, deprem ve sel gibi doğal afetler, ulaşımın imkânsız hale gelmesi, kanuni bir görevin yerine getirilmesi ve muvazzaf askerlik hizmeti de mücbir sebepler arasında sayılıyor. Bunun yanında gözaltı, tutukluluk veya hükümlülük süreleri, savaş, sıkıyönetim ve olağanüstü hal gibi durumlar ile salgın hastalık nedeniyle uygulanan karantina da İŞKUR tarafından mücbir sebep olarak değerlendirilebiliyor. İşe iade davasına ilişkin bazı süreçler de bu kapsamda bulunuyor. Mücbir sebebin başvuru süresi içinde ortaya çıkması ve durumun belgelenmesi gerekiyor. İŞKUR düzenlemesine göre mücbir nedenin başladığı tarih ile sona erdiği tarih arasında geçen süre, toplam işsizlik ödeneği hak sahipliği süresinden düşülmüyor. İŞTEN AYRILANLAR BAŞVURUYU BEKLETMEMELİİş sözleşmesi sona eren ve işsizlik maaşı alma şartlarını taşıyan çalışanların 30 günlük yasal sürenin sonunu beklemeden başvuru işlemini tamamlaması gerekiyor. Böylece gecikmeden kaynaklanabilecek süre kaybının önüne geçilebiliyor. Özellikle 180, 240 veya 300 gün gibi belirli sürelerle işsizlik ödeneği alma hakkı bulunan çalışanlarda başvurunun gecikmesi, toplam ödeme süresini doğrudan etkileyebiliyor. Kanun ve İŞKUR uygulamasına göre mücbir sebep bulunmadığı halde geç yapılan başvurularda kayıp, gecikilen gün sayısı üzerinden hesaplanıyor.