Kademeli emeklilik çıkacak mı? Kanun teklifleri Meclis'te, gözler emeklilik düzenlemesinde

Kademeli emeklilik son durum itibarıyla yürürlükte yeni bir emeklilik sistemi bulunmuyor. Bununla birlikte 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasındaki sigorta başlangıçlarını kapsayan tekliflerden biri 5 Aralık 2024'te TBMM Başkanlığı'na sunuldu ve halen komisyonda bulunuyor. 2025 yılında da işçi, memur ve sözleşmeli personeli kapsayan yeni bir teklif Meclis'e taşındı. KADEMELİ EMEKLİLİK KANUN TEKLİFİ NE ZAMAN VERİLDİ?TBMM kayıtlarında kademeli emeklilik konusunda öne çıkan tekliflerden biri Ediz Ün tarafından 5 Aralık 2024 tarihinde Meclis Başkanlığı'na sunuldu. 2/2755 esas numaralı teklifin başlığı “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” olarak kayıtlara geçti. Teklifin amacı, sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında bulunan kişilerin emeklilik, prim ve yaş şartlarının kademeli şekilde uygulanmasını sağlamak olarak açıklandı. TBMM'nin güncel kayıtlarında teklifin son durumu “Komisyonda” olarak yer alıyor. Teklif, 6 Aralık 2024 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonu ile Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'na gönderildi. Dolayısıyla kamuoyunda zaman zaman gündeme gelen “kademeli emeklilik için hiç kanun teklifi verilmedi” şeklindeki değerlendirmelerin aksine, Meclis kayıtlarında doğrudan bu düzenlemeyi amaçlayan teklif bulunuyor. 2025 YILINDA DA KADEMELİ EMEKLİLİK TEKLİFİ SUNULDUKademeli emeklilik tartışması 2025 yılında da Meclis'e taşındı. CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay'ın ilk imza sahibi olduğu 2/2959 esas numaralı teklif, 3 Mart 2025 tarihinde TBMM Başkanlığı'na sunuldu. Teklifte, malullük ve yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen prim gün sayılarının düşürülmesinin yanı sıra işçiler, memurlar ve sözleşmeli personel için kademeli emeklilik düzenlemesi yapılması amaçlandı. TBMM kayıtlarında bu teklifin de son durumu “Komisyonda” olarak görülüyor. 2026'DA KADEMELİ EMEKLİLİK İÇİN SORU ÖNERGESİ VERİLDİKonu 2026 yılında da TBMM gündemine taşındı. Kars Milletvekili İnan Akgün Alp tarafından 30 Ocak 2026 tarihinde verilen yazılı soru önergesinde, 8 Eylül 1999 sonrasında işe başlayanlara kademeli emeklilik hakkı tanınması talebi gündeme getirildi. 7/39694 esas numaralı önergenin muhatabı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan oldu. TBMM kayıtlarına göre önerge 29 Haziran 2026 tarihinde yanıtlandı ve sistemde “Süresi Geçtikten Sonra Cevaplandı” bilgisi yer aldı. Böylece kademeli emeklilik 2026 yılında da Meclis'in gündeminde yer alan sosyal güvenlik başlıklarından biri olmayı sürdürdü. KADEMELİ EMEKLİLİK YASALAŞTI MI?Kademeli emeklilik henüz yasalaşmadı. TBMM kayıtlarında 2024 ve 2025 yıllarında sunulan tekliflerin komisyon aşamasında bulunduğu görülüyor. Bu nedenle söz konusu tekliflerde yer alan yaş ve prim günleri bugün itibarıyla yürürlükteki emeklilik şartlarının yerine geçmiyor. Bir kanun teklifinin yürürlüğe girmesi için yasama sürecinde komisyon görüşmelerinin ardından Genel Kurul aşamasına geçilmesi ve kabul edilmesi gerekiyor. Kabul edilen düzenlemenin Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanmasının ardından Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte yürürlüğe girmesi mümkün oluyor. Bu nedenle sosyal medyada “kademeli emeklilik çıktı” veya belirli bir yaş ve prim gününün kesinleştiği yönündeki paylaşımlarla Meclis'teki teklif metinlerinin birbirinden ayrılması gerekiyor. TEKLİFTE KADEMELİ EMEKLİLİK YAŞ VE PRİM ŞARTLARI NELER?5 Aralık 2024 tarihli 2/2755 esas numaralı kanun teklifinde, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında işe başlayanlar için kademeli yaş ve prim sistemi öngörülüyor. Teklifteki düzenleme kabul edilirse uygulanması öngörülen şartlar şöyle sıralanıyor: 8 Eylül 1999-31 Aralık 1999 döneminde işe başlayan kadınlar için 43, erkekler için 45 yaş ve 6.250 prim günü öngörülüyor.1 Ocak 2000-31 Aralık 2000 döneminde işe başlayan kadınlar için 43, erkekler için 45 yaş ve 6.325 prim günü şartı bulunuyor. 1 Ocak 2001-31 Aralık 2001 döneminde işe başlayan kadınlar için 43, erkekler için 45 yaş ve 6.400 prim günü öngörülüyor.1 Ocak 2002-31 Aralık 2002 döneminde işe başlayan kadınlar için 43, erkekler için 45 yaş ve 6.475 prim günü şartı yer alıyor. 1 Ocak 2003-31 Aralık 2003 döneminde işe başlayan kadınlar için 44, erkekler için 46 yaş ve 6.550 prim günü öngörülüyor.1 Ocak 2004-31 Aralık 2004 döneminde işe başlayan kadınlar için 45, erkekler için 47 yaş ve 6.625 prim günü şartı bulunuyor. 1 Ocak 2005-31 Aralık 2005 döneminde işe başlayan kadınlar için 46, erkekler için 48 yaş ve 6.700 prim günü öngörülüyor.1 Ocak 2006-31 Aralık 2006 döneminde işe başlayan kadınlar için 47, erkekler için 49 yaş ve 6.775 prim günü şartı yer alıyor. 1 Ocak 2007-31 Aralık 2007 döneminde işe başlayan kadınlar için 48, erkekler için 50 yaş ve 6.850 prim günü öngörülüyor.1 Ocak 2008-30 Nisan 2008 döneminde işe başlayan kadınlar için 49, erkekler için 51 yaş ve 6.925 prim günü şartı bulunuyor. Bu yaş ve prim tablosu, TBMM'ye sunulan teklifin metninde yer alıyor. EMADDER'İN TALEP ETTİĞİ TABLO İLE TEKLİF AYNI DEĞİLKademeli emeklilik konusunda kamuoyunda konuşulan yaş ve prim tablolarının tamamı aynı değil. TBMM'ye sunulan kanun teklifindeki rakamlarla Emeklilikte Adalet Derneği'nin (EMADDER) savunduğu kademeli emeklilik modeli arasında farklılıklar bulunuyor. Örneğin 2024 tarihli kanun teklifinde 8 Eylül 1999-31 Aralık 2000 dönemindeki sigortalılar için kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş ve 6.250 prim günü öngörülürken, EMADDER'in kamuoyuna açıkladığı modelde aynı döneme ilişkin prim gün sayısı 6.400 olarak ele alınıyor. EYT SONRASI KADEMELİ EMEKLİLİK TARTIŞMASI NASIL BAŞLADI?Kademeli emeklilik tartışmasının temelinde, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin kapsamı bulunuyor. 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta başlangıcı bulunanlar, 2023 yılında yürürlüğe giren EYT düzenlemesiyle yaş şartından muaf tutuldu. Böylece prim gün sayısı ve sigortalılık süresi şartlarını tamamlayan kişiler yaş şartı aranmadan emeklilik hakkı elde edebildi. Buna karşılık 9 Eylül 1999 ve sonrasında sigorta başlangıcı bulunan çalışanlar mevcut sistemde farklı yaş ve prim koşullarına tabi olmaya devam etti. Kademeli emeklilik talebinin temel gerekçelerinden biri de 8 Eylül ile 9 Eylül arasındaki sigorta başlangıçlarının emeklilik tarihleri bakımından oluşturduğu fark oldu. MEVCUT SİSTEMDE 1999 SONRASI EMEKLİLİK ŞARTLARIKademeli emeklilik henüz yürürlüğe girmediği için sigortalıların emeklilik hesabında mevcut mevzuat uygulanıyor. 8 Eylül 1999 sonrasında sigorta başlangıcı bulunan kişiler açısından emeklilik şartları, işe giriş tarihiyle birlikte sigortalının 4A, 4B veya 4C kapsamındaki statüsüne, prim günlerine ve diğer hizmet bilgilerine göre değişiyor. Özellikle 2008 sonrası sosyal güvenlik sisteminde emeklilik yaşının kademeli şekilde yükselmesi öngörülüyor. Bu nedenle yalnızca “sigorta giriş yılı” üzerinden emeklilik tarihi hesaplamak yerine kişinin tüm sigortalılık geçmişinin dikkate alınması gerekiyor. MEHMET ŞİMŞEK EYT İÇİN NE DEMİŞTİ?Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, EYT'nin ekonomiye ve kamu maliyesine etkisine ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullanmıştı:“Enflasyon böylesine zorlu bir konjonktürde bırakın düşmeyi kontrolden çıkabilirdi, çıkmadı. Evet arzuladığımız noktada değiliz, başlangıçta hedeflerimiz tabii ki iddialıydı. Biz ataleti muhtemelen düşük gördük. Bakın, açık konuşuyorum. Bu zorlu konjonktürde enflasyonun, dış koşulların yanı sıra özellikle 2023’te deprem, KKM ve EYT’nin etkileri de var. Böylesine zorlu bir konjonktürde, enflasyonun kontrolden çıkmaması önemliydi.”