Kaymaklı Papara nedir? Konya'da unutulmaya yüz tutan asırlık lezzetin sırrı ne?
Konya mutfağının unutulmaya yüz tutan lezzetlerinden Kaymaklı Papara, Çumra'da yürütülen çalışmalarla yeniden sofralara kazandırılıyor. Asırlık tarif, hem yerel mutfak kültürünü hem de dayanışma geleneğini yeniden hatırlatıyor.
Konya’nın tarım ve kültür merkezlerinden Çumra ilçesinde, modern yaşamla birlikte unutulmaya yüz tutan geleneksel lezzetler gastronomi dünyasının ve yerel araştırmaların katkısıyla yeniden gün yüzüne çıkıyor. Gastronom Hakan Güzel ve araştırmacı Ayşegül Uysal’ın yürüttüğü ortak çalışma, geçmişte nesiller boyu aynı sofralarda paylaşılan, israfı önleyen ve tam bir dayanışma sembolü olan asırlık "Kaymaklı Papara" yemeğini hafızalara yeniden kazandırıyor.
ÇUMRA OVASININ ALIN TERİ VE BEREKET SİMGESİ
Gastronom Hakan Güzel’in aktardığı bilgilere göre, Kaymaklı Papara sadece bir yemek adı değil, Çumra’nın geçmişindeki sosyal yaşamın, ova ritminin ve aile bağlarının en canlı şahidi olarak nitelendiriliyor. Eski dönemlerde sabahın erken saatlerinde tarlaya giden ve akşam yorgun argın dönen aile bireylerini aynı tabakta buluşturan bu lezzet, bir gün önceden kalan bayat ekmeklerin ziyan edilmeyip taze kaymakla harmanlanması mantığına dayanıyor. Özellikle hasat dönemlerinde ve yoğun çalışma günlerinde hazırlanan bu doyurucu yemek, ninenin duasını, annenin sevgisini ve kardeş ellerinin paylaşımını temsil eden kültürel bir hafıza unsuru taşıyor.
“BİR YEMEĞİN DEĞİL, BİR DÖNEMİN İZLERİNİ TAKİP ETTİK”
Araştırmayı yürüten isimlerden Ayşegül Uysal, yemeğin sosyo-kültürel boyutu üzerine yaptığı değerlendirmede, çalışmanın sadece bir tarifi ortaya çıkarmaktan çok daha derin bir anlama sahip olduğunu vurguladı. Uysal, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Kaymaklı Papara üzerine araştırma yaparken aslında bir yemeğin değil, bir dönemin izlerini takip ettik. Büyüklerimizin anlattıkları bize gösterdi ki bu yemek, Çumra insanının paylaşmayı, bereketi ve nimete duyduğu saygıyı yansıtan önemli bir kültürel mirastır. Bugün bu değerleri yaşatmak ve gelecek nesillere aktarmak hepimizin sorumluluğudur. Belki bugün birçok evde pişmiyor, yeni nesil adını çok sık duymuyor olabilir; ancak Çumra’nın eski sokaklarında, tarlalarında, harman yerlerinde ve hatıralarında Kaymaklı Papara hâlâ yaşamaya devam ediyor.”
ASLINA UYGUN MALZEMELERLE ASIRLIK TARİFİN HAZIRLANIŞI
Gastronom Hakan Güzel ve Ayşegül Uysal’ın araştırmasından derlenen verilere göre, Çumra mutfağının bu köklü mirasının aslına uygun malzemeleri ve yapılış aşamaları ise şu şekilde kayıtlara geçiyor:
Geleneksel lezzetin içeriğinde; 2 adet tandır ekmeği, 200 gram kaymak, 250 gram kaşar peyniri, 1 adet kuru soğan, 2 adet yeşil biber, 2 adet kapya biber, 1 yemek kaşığı salça, yarım bağ maydanoz, yeteri kadar sıvı yağ ve 1 litre sıcak su yer alıyor.
Yemeğin hazırlığı, tencereye alınan bir miktar sıvı yağda yemeklik doğranmış kuru soğanların hafif pembeleşene kadar kavrulmasıyla başlıyor. Renk alan soğanlara doğranmış yeşil ve kapya biberler ilave edilerek birkaç dakika daha kavurma işlemi sürdürülüyor. Ardından salça eklenip kokusu çıkana kadar karıştırıldıktan sonra, üzerine yaklaşık 1 litre sıcak su ilave edilerek karışım kaynamaya bırakılıyor. Kaynama aşamasının ardından ocağın altı kapatılarak sosun biraz ılıması bekleniyor.
Karışım hafif ılıdığında içerisine 200 gram kaymak, rendelenmiş kaşar peyniri ve ince kıyılmış maydanoz eklenerek tüm malzemelerin homojen bir şekilde birleşmesi sağlanıyor. Son aşamada ise küp küp doğranmış 2 adet tandır ekmeği bir borcam ya da geniş bir tepsiye taban oluşturacak şekilde yerleştiriliyor. Hazırlanan zengin ve sıcak karışım ekmeklerin üzerine eşit şekilde dökülüyor. Sosunu çekmesi için kısa bir süre dinlendirilen Kaymaklı Papara, sıcak olarak servis edilerek Çumra'nın geçmişini ve ruhunu günümüz sofralarına taşıyor.
