Konya'da bir asırlık çeşme: 107 yıldır su veriyor
Konya'nın Karatay ilçesinde, Şeyh Ulema Yahşi Mahallesi'nde bulunan tarihi çeşme, yaklaşık bir asırdır mahalle sakinlerine su vermeye devam ediyor. Şeyh Alaman Türbesi'nin kuzeyinde yer alan çeşmenin, kitabesine göre 1919 yılında Hotakzade Hacı Süleyman Ağa tarafından yaptırıldığı belirtiliyor.
Karatay’ın tarihi dokusunu yansıtan yapılardan biri olan çeşme, sade mimarisi ve dönem özelliklerini taşıyan detaylarıyla dikkat çekiyor. Tek cepheli ve teğet kemerli olarak inşa edilen çeşmede ağırlıklı olarak Sille taşı kullanılırken, bazı bölümlerde mermer malzemeye de yer verilmiş. Çeşmenin cephe görünümünü oluşturan teğet kemer, silmeli iki ayağın üzerine oturuyor. Kemerin hemen altında ise yapının geçmişine ışık tutan kitabesi bulunuyor.
KİTABINDA YAPIM TARİHİ VE BANİSİNİN ADI YER ALIYOR
Talik hatla iki satır halinde yazılan kitabede, “Hotakzade Hacı Süleyman Ağa hayratıdır 1335 Nisan” ifadesi yer alıyor. Hicri/Rumi tarih sistemine göre verilen 1335 Nisan tarihi, çeşmenin 1919 yılında yaptırıldığını gösteriyor.
Dikdörtgen biçimli ayna taşının merkezinde tam daire şeklinde lüle deliği bulunurken, taşın sağ üst bölümünde kaş kemerli bir taslık nişi yer alıyor. Musluğun ön kısmında ise zeminden aşağıda kalan yalak bulunuyor. Yalağın iki yanında seki-testilik bölümleri yer alıyor. Çeşmenin üst bölümündeki alınlık, kalın silmelerle çevrelenmiş olmasına rağmen herhangi bir süsleme unsuruna sahip değil. Bu yönüyle yapı, gösterişli bezemelerden ziyade dönemin işlevsel çeşme mimarisini yansıtıyor.
BAŞKA BİR YERDEN TAŞINDIĞI İZLERİ GÖRÜLÜYOR
Tarihi çeşmenin mevcut konumuna sonradan getirildiğine ilişkin mimari izler de bulunuyor. Yapının derzlerinde görülen farklılıklar ve taslık nişinin konumu, çeşmenin ilk inşa edildiği yerden başka bir noktaya taşınmış olabileceğine işaret ediyor. Aradan geçen yüzyıla rağmen varlığını koruyan çeşme, bugün de kullanılmaya devam ediyor. Böylece 1919 yılında Hotakzade Hacı Süleyman Ağa tarafından yaptırılan hayrat, hem tarihi bir mimari unsur hem de yaşayan bir kültürel miras olarak mahalledeki varlığını sürdürüyor.
