Konya'da çiftçiyi kızdıran TMO uygulaması: 'Depolama yapmıyoruz, neden kira ödüyoruz?'

Konya’da hububat alım döneminde TMO’ya ürün teslim eden çiftçilerden lisanslı depo kira bedeli kesilmesi tartışma konusu oldu. Yeniden Refah Partisi Konya İl Başkanı Hasan Yel, ürününü depolamak amacıyla değil, TMO’ya satmak üzere randevulu şekilde teslim eden üreticilerin satış sürecinde oluşan kira bedelini neden üstlendiğinin açıklanmasını istedi.

Hububat hasadının ardından ürünlerini TMO’ya satmak isteyen bazı üreticiler, kurumun yönlendirmesiyle ürünlerini lisanslı depolara teslim ediyor. Ancak ürünün depoya kabul edilmesi ile TMO tarafından satın alınması arasında geçen sürede oluşan depolama ücretinin üreticinin hesabından kesilmesi, çiftçilerin tepkisine neden oluyor.

“ÇİFTÇİ ÜRÜNÜNÜ DEPOLAMAK İÇİN GETİRMİYOR”

Uygulamaya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yeniden Refah Partisi Konya İl Başkanı Hasan Yel, üreticinin söz konusu ürünü depolama amacı taşımadığını belirterek sistemin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Yel, çiftçinin TMO’ya satış yapmak amacıyla randevu aldığını ve kendisine bildirilen lisanslı depoya ürününü teslim ettiğini belirterek, “Çiftçi ürününü lisanslı depoya depolamak amacıyla getirmiyor. TMO’ya satmak üzere randevu alıyor. Buna rağmen ürünün depoya girişi ile satış işleminin tamamlanması arasında geçen sürede kira bedeli ortaya çıkıyor. Üreticinin haklı olarak sorduğu soru şu: Malımı satmak için getirdim, neden bunun kirasını ben ödüyorum?” dedi.

KANTARDAN GEÇMESİ SATIŞIN TAMAMLANDIĞI ANLAMINA GELMİYOR

Lisanslı depolardaki işlemlerin tek aşamada tamamlanmadığına dikkat çeken Yel, ürünün depoya teslim edilmesinin TMO’ya satış işleminin aynı anda gerçekleştiği anlamına gelmediğini ifade etti.

Üreticiden teslim alınan ürünün öncelikle analiz ve sınıflandırma işlemlerinden geçirildiğini belirten Yel, daha sonra ürünün elektronik ürün senedine (ELÜS) dönüştürüldüğünü ve satış işleminin Ürün Piyasası Aracı Kurumu (ÜPAK) üzerinden gerçekleştirildiğini hatırlattı.

Bu süreç nedeniyle ürünün TMO’nun yönlendirdiği depoda kantardan geçirilmesiyle satışın tamamlanması arasında zaman farkı oluşabildiğini belirten Yel, bu sürenin maliyetinin neden doğrudan üreticiye yansıtıldığının açıklanmasını istedi.

“KESİNTİNİN NEDENİ ÇİFTÇİYE AÇIKÇA GÖSTERİLMELİ”

Üreticilerin hesaplarından yapılan kesintilerin ayrıntılı ve anlaşılır şekilde gösterilmesi gerektiğini vurgulayan Yel, çiftçinin eline geçen paradan hangi gerekçeyle ne kadar kesinti yapıldığını bilmesi gerektiğini söyledi.

Yel, kesintinin hangi tarihler arasındaki depolama süresine ilişkin olduğunun, günlük veya toplam kira tutarının ve varsa kamu tarafından karşılanan destek miktarının üreticiye açıkça bildirilmesi gerektiğini belirtti.

“Çiftçi, hesabına yatırılan paradan neden ve ne kadar kesinti yapıldığını bilmek zorunda” diyen Yel, sistemin şeffaf biçimde açıklanması çağrısında bulundu.

“AYNI KİRA İKİ KEZ Mİ ÖDENİYOR?”

Yel’in gündeme getirdiği bir diğer konu ise TMO ile lisanslı depolar arasındaki ödeme mekanizması oldu.

Aynı depolama süresi için hem TMO tarafından lisanslı depoya ödeme yapılıp yapılmadığının hem de üreticiden ayrıca kira kesilip kesilmediğinin netleştirilmesi gerektiğini ifade eden Yel, olası bir mükerrer ödemenin incelenmesini istedi.

Yel, TMO, lisanslı depolar ve ilgili kurumların üreticilerin kafasındaki soru işaretlerini giderecek şekilde sistemin işleyişini kamuoyuna ayrıntılı olarak açıklaması gerektiğini söyledi.