Konya'da mezarlık içinde yüz yıllık miras
Konya'da bulunan Aktürbe Tekkesi, Gürağaç köyündeki eski mezarlıkta yer alan, yüzyıllar öncesine uzanan izleriyle hem ziyaret hem de inanç kültürü açısından önem taşıyan altıgen planlı tariha bir tekkedir. İşte Aktürbe Tekkesi hakkında detaylı bilgiler…
Aktürbe Tekkesi, Konya’nın Güneysınır ilçesine bağlı Gürağaç köyündeki eski mezarlık içinde yer alan, hem ziyaretgah hem de tekke işleviyle günümüze kadar ulaşan önemli bir tarihî yapıdır. Kapı kitabesinde 1789-1790 tarihi bulunsa da mimari özellikleri yapının daha erken, muhtemelen 15. yüzyılda inşa edildiğini göstermektedir. Altıgen planlı, iki katlı ve kubbeli konik külah örtülü yapısı, tuğla-taş almaşık duvar tekniği ve devşirme malzeme kullanımıyla dikkat çekerken, içindeki sanduka grubu ve çevresindeki 14. ve 15. yüzyıla ait mezar taşları alanın tarihsel sürekliliğini ortaya koymaktadır. 2007’de yapılan restorasyonla yapı korunarak günümüzdeki görünümüne kavuşturulmuştur.
TARİHİ KATMANLAR VE MEZAR ALANININ İZLERİ
Konya’nın Güneysınır ilçesine bağlı Gürağaç köyündeki eski mezarlık içinde yer alan Aktürbe Tekkesi, hem ziyaretgâh hem de tekke olarak günümüzde de ilgi görmeye devam ediyor. Yapının kapı kitabesinde 1204/1789-1790 tarihi yer alsa da mimari özellikler bu tarihin bir onarıma işaret ettiğini, yapının daha erken dönemlerde inşa edilmiş olabileceğini ortaya koyuyor.
Mezarlık alanında tespit edilen mezar taşları bölgenin tarihsel derinliğini güçlendiriyor. Özellikle “ve semâne mi’e ilâ Rahmetillâhi” ibaresi Hicri 800’lü yıllara (14. yüzyıl) işaret ederken, 15. yüzyıla ait başka mezar taşlarının da bulunması, alanın uzun süreli bir kullanım geçmişine sahip olduğunu gösteriyor.
MİMARİ ÖZELLİKLER VE RESTORASYON SÜRECİ
Altıgen planlı olarak inşa edilen yapı, alt katta mezar mahzeni (kripta) ve üst katta ziyaret mekânı olacak şekilde iki katlı bir düzene sahip. Üst örtüde içte kubbe, dışta ise üç boğumlu alemle sonlanan konik külah dikkat çekiyor. Kuzey, kuzeybatı ve batı yönlerindeki pencereler iç mekâna ışık sağlıyor.
İç mekânda üçlü sanduka grubu yer alırken, ahşap ve taşın birlikte kullanıldığı detaylar yapının özgün mimarisini yansıtıyor. Tuğla-taş almaşık örgü, aslan göğsü geçişler ve devşirme mermer kullanımı dönemin yapı tekniklerini ortaya koyuyor. Zaman içinde zemindeki çökme nedeniyle iç düzen kısmen değişse de yapıdaki izler büyük ölçüde korunmuş durumda.
