Konya'dan dikkat çeken Hatay araştırması: 'Deprem öncesi tahmin için kullanılabilir'
Konya'daki Selçuk Üniversitesi'nden bilim insanlarının yürüttüğü TÜBİTAK destekli araştırma, Hatay'daki depremler öncesinde radon gazı seviyelerinde dikkat çekici artışlar yaşandığını ortaya koydu.
Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi öğretim üyelerinin yürüttüğü TÜBİTAK destekli araştırmada, 6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Hatay’daki bazı su kaynaklarında dikkat çekici radon gazı artışları tespit edildi. Çalışma, radon seviyelerindeki değişimlerin sismik hareketlilikle bağlantılı olabileceğini ortaya koydu.
RADON SEVİYELERİ 5 KAT DEĞİŞTİ
Prof. Dr. Mehmet Erdoğan’ın başkanlığında yürütülen projede, Hatay bölgesindeki iki farklı termal su kaynağında ölçüm yapıldı. Araştırma sonuçlarına göre radon aktivitesinde ölçümler arasında yaklaşık 5 katlık değişim gözlendi. Bu dalgalanmaların özellikle artçı depremler öncesinde yükseldiği, sarsıntıların ardından ise hızlı bir düşüş gösterdiği belirlendi.
Bilim insanları, bu tür anomalilerin gelecekte meydana gelebilecek depremlerin öngörülmesinde yardımcı bir parametre olabileceğini değerlendiriyor.
RADON GAZI NEDİR, NEDEN ÖNEMLİ?
Radon gazı, yer kabuğundaki uranyumun radyoaktif bozunması sonucu ortaya çıkan, renksiz ve kokusuz bir gaz olarak biliniyor. Havadan ağır olması nedeniyle özellikle bodrum ve zemin katlarda birikebiliyor. Uzmanlara göre uzun süreli ve yoğun maruziyet durumunda akciğer kanseri riskini artırabiliyor.
Kapalı alanların düzenli havalandırılması, radon birikiminin önlenmesinde en etkili yöntemlerden biri olarak gösteriliyor.
ARTÇI DEPREMLER ÖNCESİNDE YÜKSELİŞ GÖZLENDİ
Araştırma kapsamında Hatay’daki Tahtaköprü termal suyu ile Hamamat Kaplıcası kaynaklarında yapılan ölçümlerde, 4.9 ve 4.3 büyüklüğündeki artçı depremler öncesinde radon seviyelerinde belirgin artış kaydedildi. Depremlerin ardından ise değerlerin hızla düştüğü raporlandı.
Uzmanlar, radon gazının fay hatlarındaki kırık ve çatlaklardan yüzeye taşınabildiğini, bu nedenle yer altı suları ve toprak gazında ölçüm yapmanın deprem araştırmalarında önemli veriler sağlayabileceğini belirtiyor.
