Konya merkezli köklü bir soy: Arapağazade ailesinin genişleyen kolları
Konya'nın köklü ailelerinden Arapağazade Memiş Paşa/Ayanbey ailesi, Orta Asya'dan Anadolu'ya uzanan geçmişi, devlet hizmetlerindeki rolleri ve genişleyen soy kollarıyla dikkat çekiyor.
Konya’nın önemli aile yapıları arasında yer alan Arapağazade Memiş Paşa/Ayanbey ailesi, kökeni Orta Asya’ya dayandırılan Atçeken topluluklarıyla ilişkilendirilmektedir. Rivayetlere göre Horasan üzerinden Anadolu’ya gelen aile, kesin tarihi bilinmemekle birlikte Konya ve çevresine yerleşmiştir. Devlet tarafından özellikle at yetiştiriciliği göreviyle Ovakavağı, Eskil, Obruk ve Zıvarık çevresine iskân edildikleri bilinmektedir.
KÖKLÜ BİR SOY: ARAPAĞAZADELER VE ORTA ASYA’DAN KONYA’YA UZANAN HAT
Zaman içinde hem üretim faaliyetleri hem de devlet hizmetlerindeki görevleriyle öne çıkan aile, Konya ve çevresinde geniş bir yayılım göstermiştir. Bu genişleme süreciyle birlikte farklı kollar oluşmuş, Ayanbeyler, Tosunlar gibi lakaplarla anılan aile dalları ortaya çıkmıştır. Süreç içerisinde Aksaray, Eşmekaya, Karaman ve Ağabeyli gibi yeni kolların da teşekkül ettiği, zamanla bu kollar arasında irtibatın zayıfladığı aktarılmaktadır.
DEVLET GÖREVLERİ, BELGELER VE AİLE İÇİNDE ÖNE ÇIKAN İSİMLER
Ailenin bilinen en eski temsilcisi Abdullah Ağa olarak kayıtlarda yer almaktadır ve mezarı Eskil’dedir. Bu soydan gelen dört çocuk arasında Süleyman Ağa, Ateş Ağa, Kamış Ağa ve Ali Bey bulunmaktadır. Aile içinde özellikle Süleyman ve Ali isimlerinin sıkça kullanıldığı dikkat çekmektedir.
Süleyman Ağa, Osmanlı döneminde Niğde mütesellimliği ve Bereketli Maden emini olarak görev yapmıştır. III. Mustafa döneminde Rus savaşlarından dönüşü sonrasında padişah tarafından bir Kur’an-ı Kerim ve kılıç ile ödüllendirildiği rivayet edilmektedir. Bu döneme ait kılıcın Hacı Rıza Efendi’de, Kur’an-ı Kerim’in ise Obruk’ta Ataullah Efendi’de bulunduğu belirtilmektedir.
Aileye mensup diğer isimlerden Ateş Ağa’nın Aksaray Sultanhanı Delioluklar mevkiinde, Kamış Ağa olarak bilinen Hacı İsmail Ağa’nın ise 1216/1800 yılında vefat ederek Karaman Kılbasan köyüne defnedildiği aktarılmaktadır. Ali Bey’in ise Zıvarık (günümüzde Altınekin) bölgesinde bey olarak görev yaptığı bilinmektedir. Ayrıca Süleyman Ağa’nın Mehmet, Muhammed Memiş, Mustafa, Hatice, Reşit, Sema, Hüseyin ve Nefise adlarında çocukları olduğu kayıtlara geçmiştir.
