Konya'nın geçmişine açılan kapı: İşte Akbaş Hanı'nın hikayesi
Konya ile Aksaray arasındaki tarihi kervan yolu üzerinde yer alan Akbaş Hanı'nın hikayesini sizler için derledik. İşte detaylar…
Konya ile Aksaray arasındaki tarihi kervan yolu üzerinde yer aldığı bilinen Akbaş Hanı, Türkiye Selçuklu döneminin önemli eserlerinden biri olmasına rağmen günümüze ulaşamayan yapılar arasında bulunuyor. Tamamen yıkılan hanın kesin konumunun bugün dahi belirlenememesi, yapıyı Selçuklu mirasının en gizemli eserlerinden biri haline getiriyor.
Araştırmalara göre Akbaş Hanı'nın, Bozdağlar'ın eteklerinde bulunan Akbaş Köyü yakınlarında inşa edildiği düşünülüyor. Konya-Aksaray güzergâhında Zincirli Han'dan sonra gelen önemli konaklama noktalarından biri olan yapıdan günümüzde hiçbir kalıntı ayakta bulunmuyor.
ALMAN TARİHÇİ KAYIT ETTİ!
1950'li yıllarda yapının bazı bölümleri halen görülebilir durumdaydı. Alman sanat tarihçisi Kurt Erdmann, o dönemde gerçekleştirdiği incelemelerde hanın mimari özelliklerini ayrıntılı şekilde kayıt altına aldı. Erdmann'ın hazırladığı restitüsyon planı ile yayımladığı fotoğraflar, bugün Akbaş Hanı hakkında bilgi edinilebilen en önemli belgeler arasında yer alıyor.
Elde edilen verilere göre Akbaş Hanı, Konya çevresindeki Altınapa, Kuruçeşme ve Dokuzun hanlarıyla benzer plan anlayışına sahipti. Avlu ve kapalı bölümün eş genişlikte tasarlandığı yapıda, diğer örneklerden farklı olarak uzunlamasına uzanan bir orta sahın ile buna dik bağlanan yan sahınlar dikkat çekiyordu. Yapının inşasında büyük blok taşlar, kaba yonu ve moloz taş kullanılırken; kemerler ile taşıyıcı ayaklarda özenle işlenmiş kesme taşlara yer verilmişti. 
Tarihçi M. Kemal Özergin ise Akbaş Hanı'nın Selçuklu kaynaklarında adı geçen Kaymaz Kervansarayı, Girive-i Kaymaz ve Menzil-i Kaymaz olarak anılan yapı olabileceğini ifade ediyor. Bu değerlendirme, hanın yalnızca mimari değil, tarihi yol ağı içerisindeki stratejik konumuna da işaret ediyor. Bugün fiziksel izleri tamamen kaybolmuş olsa da Akbaş Hanı, bilim insanlarının arşiv çalışmaları ve eski fotoğraflar sayesinde Selçuklu kervan yollarının önemli duraklarından biri olarak hafızalardaki yerini korumaya devam ediyor.
